Ondokuz Mayıs Üniversitesinin (OMÜ) mesken sahipliğinde 2 gün sürecek “Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi” başladı.
OMÜ Kongre Kültür Merkezi’nde düzenlenen programda açılış konuşmasını yapan OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, Türklerin esaslı şehircilik geleneğine dikkati çekerek bu birikimin kent anlayışına istikamet verdiğini söyledi.
Aydın, “Orhun Yazıtları’ndan itibaren kent kültürüne sahip olduğunu bildiğimiz Türkler, tarihin akışı içinde kıymetli medeniyet merkezleri inşa etmeyi başarmış bir millettir. Türk medeniyetinin mayalandığı yerler olarak şekillenen Türkistan kentleri, Anadolu’da hayat bulan yerleşim kültürüne de ilham kaynağı olmuştur. Tarihi Türk kent anlayışında kentlerin en ihtişamlı yapılarının medreseler olması, devrin ruhunda ilme verilen kıymetin en açık yansımasıdır.” diye konuştu.
Üniversitelerin bilgi üretmenin ötesinde kent kimliğini ve kentlerin geleceğini şekillendiren stratejik merkezler olduğunu lisana getiren Aydın, “Medrese geleneğinin üniversiteye dönüştüğü çağımızda üniversiteler, bilgi üreten kurumlar olmanın ötesinde, kent kimliğine istikamet veren ve kentlerin geleceğine istikamet sunan stratejik merkezler haline gelmiştir. Değişen dünyayla birlikte çeşitlenen kişisel ve toplumsal muhtaçlıklar, kent olgusu bağlamında yeni akademik yaklaşımları devreye sokmayı kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu süreçte üniversitelerin, kentlerin sıkıntılarına ürettikleri tahlil teklifleri farklı kentlerin gelişimi için model oluşturabilir.” sözlerini kullandı.
Samsun Valisi Orhan Tavlı da Türk devletlerinin adaleti ulaştırdığı her yerde kent mimarisine kıymet verdiğini belirterek, kentlerin birebir vakitte bir kimlik ve kültür taşıyıcısı olduğunu söyledi.
Türk devletlerinin doğudan batıya ilerleyişinin bir imar ve inşa hareketi olarak değerlendirilebileceğini tabir eden Tavlı, Anadolu’nun şehircilik ve mimari tarihinde kıymetli bir yere sahip olduğunu vurguladı.
Şehirlerin sırf hayat alanı olmadığını lisana getiren Tavlı, insanların kentlere kimlik kazandırırken kentlerin de insanlara kültür ve kimlik verdiğini kaydetti.
Ecdadın kent mimarisinde estetik ve sağlam yapılar inşa ederken tabiata da hassasiyet gösterdiğini belirten Tavlı, cami, han ve medrese üzere yapıların cephelerine kuş meskenleri yapılmasının ve yerleşimlerin asırlık ağaçlar etrafında şekillenmesinin bunun en somut örnekleri olduğunu vurguladı.
Tavlı, kentlerin imarına katkı sağlayan tüm kişi ve yapıtları hayırla andığını da kelamlarına ekledi.
MHP Genel Lider Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Prof. Dr. İlyas Topsakal, kentlerde insan sayısı az ve beton ne kadar fazlaysa o kentlerde kültür ve medeniyetin o kadar azaldığını kaydetti.
Anadolu’nun çok hoş kentleri ve köyleri olduğunu, kültür ve medeniyetin yüksek yerler olduğunu lisana getiren Topsakal, şunları kaydetti:
“Anadolu’da kentler sırtını dağlara vermiştir, güneşe karşıdır, suyu vardır. Sabahı vardır, gecesi vardır, sesi vardır, rüzgarı vardır. Çocuk bunları hisseder ancak bütün çocuklarımızı siz kentlere taşırsanız, kentlerde hiçbir havası ve hiçbir nefesi olmayan binalara taşırsanız geleceğimizden o vakit kaygı duyabiliriz. Türk dünyası deyince Türk dünyasının çok mükemmel kentleri var. Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tataristan’da Kazan’da Tuva, Hakas, Yakut o bölgelerde çok hoş kentlerimiz var.”
Kentte 2 gün sürecek programa, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallar Kurulu Lideri Binali Yıldırım, AK Parti Samsun Milletvekilleri Yusuf Ziya Yılmaz, Çiğdem Karaaslan, Ersan Aksu, Orhan Kırcalı, Samsun Garnizon Kumandanı Gazi Tümgeneral Davut Ala, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, Samsun Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Sabri Kılıç, Samsun Adalet Komisyonu Başkanı Nahit Köseoğlu, Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın, Vilayet Emniyet Müdürü Ahmet Arıbaş, MHP Vilayet Lideri Burhan Mucur, AK Parti Vilayet Lideri Mehmet Köse, kaymakamlar, belediye liderleri, kamu kuruluşlarının temsilcileri, siyasi parti temsilcileri, akademisyenler ile öğrenciler katıldı.
Günün ikinci yarısında Prof. Dr. Cevdet Yılmaz’ın oturum başkanlığında, süratli kentleşme, göç, konut siyasetleri ve ulaşım sıkıntıları, Prof. Dr. Ahmet Mutlu, Dr. Cem Ayık ve Dr. Yeliz Emecen tarafından akademik perspektifle tartışılacak.
Zirvenin ikinci gününde Prof. Dr. Yusuf Demir başkanlığındaki oturumda, afet idaresi, iklim değişikliği ve toplumsal dirençlilik mevzuları Prof. Dr. Afşin Ahmet Kaya, Doç. Dr. Fatih Altuğ ve Arş. Gör. Nilay Nida Can tarafından incelenecek.
Akıllı ve dijital şehircilik bahisli sunum Prof. Dr. Erhan Burak Pancar başkanlığında gerçekleştirilecek, son oturumda ise dijital belediyecilik, akıllı ulaşım ve atık idaresi mevzularında Prof. Dr. Mehmet Çetin, Dr. Damla Karagöz ve Prof. Dr. Nurdan Gamze Turan tarafından sunumlar yapılacak.
