SERCAN İRKİN – Parlamentolar Arası Birlik (PAB) Başkanı Tulia Ackson, dünya genelinde artan çatışmaların parlamenter diplomasi üzerinde direkt tesirleri olduğunu belirterek, milletvekillerinin bir ortaya gelememesinin diyalog ve tecrübe paylaşımını zorlaştırdığını söyledi.
İstanbul’da düzenlenen PAB 152. Genel Kurulu Toplantısı’na katılan Ackson, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu toplantı vesilesiyle Türkiye’de bulunmaktan memnunluk duyduğunu söz etti.
Ackson, dünyanın içinden geçtiği bu güç günlere karşın Genel Heyetin İstanbul’da düzenlenmesi için her şeyi yapan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarını sundu.
PAB’ın 183 üyeli bir yapı olduğuna işaret eden Ackson, 150’den fazla ülkeden 2 binden fazla iştirakçinin toplantı kapsamında İstanbul’da bir ortaya geldiğine dikkati çekti.
Ackson, dünya genelinde artan çatışmaların parlamenter diplomasi üzerinde direkt tesirler yarattığını belirterek, milletvekillerinin bir ortaya gelememesinin diyalog ve tecrübe paylaşımını zorlaştırdığını söyledi.
Gazze, Ukrayna ve Afrika’daki eşzamanlı çatışmaların parlamentolar ortası etkileşimi sınırladığını kaydeden Ackson, çatışmalar nedeniyle kimi ülkelerden parlamenterlerin milletlerarası toplantılara katılamadığını lisana getirdi.
Ackson, “Bu çatışmalar parlamento diplomasisini etkiliyor, çünkü bu ülkelerden gelen milletvekillerinin, meslektaşlarıyla bir ortaya gelip birbirlerinden bir şeyler öğrenmek için bu tıp toplantılara katılamadıkları vakitler oluyor. Seyahat edemedikleri için tecrübelerimizi paylaşamıyoruz. Diyalogdan bahsettiğimizde insanların bir ortaya gelmesi gerekir fakat karşı taraf yokken diyalog kurulamaz.” dedi.
Buna karşın parlamenter diplomasiyi sürdürmek için alternatif yollar geliştirdiklerini belirten Ackson, çatışmalardan etkilenen ülkelere ziyaretler düzenlediklerini ve PAB bünyesinde farklı krizleri ele alan sistemlerin oluşturulduğunu kaydetti.
Ackson, Ukrayna’daki savaş için bir vazife gücü kurulduğunu, Orta Doğu’daki gelişmeler için özel komitelerin çalışmalar yürüttüğünü ve insan hakları komitelerinin Sudan ile Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki durumu yakından takip ettiğini anlattı.
Sahel bölgesindeki gelişmelere de değinen Ackson, darbelerle idare değişikliklerinin yaşandığı ülkelerde halkın daha yeterli temsil edilmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Parlamentolar ortası tecrübe paylaşımının önemi
Ackson, tertibin sıkıntısız biçimde ilerlediğini, toplantı kapsamında Körfez bölgesindeki gelişmeler başta olmak üzere birçok global sorunun ele alındığını ve bunun sonucunda “İstanbul Deklarasyonu” ismiyle bir karar metninin yayımlandığını kaydetti.
Toplantıda parlamentoların gelecek jenerasyonlar için üstlenebileceği rolün de görüşüldüğünü aktaran Ackson, gençlerin parlamentolara dahil edilmesi için sırf parlamenter olarak seçilmelerinin kâfi olmadığını, birebir vakitte görüşlerine kulak verilmesi gerektiğini vurguladı.
Ackson, toplantının yalnızca resmi görüşmelerle hudutlu kalmaması gerektiğini belirterek, iştirakçilerin tecrübe paylaşımı ve birbirlerinden öğrenme fırsatını değerlendirmesini tavsiye etti.
Delegasyonların kendi ülkelerindeki uygulamaları geliştirmek için birbirlerinin tecrübelerinden yararlanması gerektiğinin altını çizen Ackson, bu çeşit toplantılarda edinilen deneyimlerin parlamentolara taşınmasının temsilin güçlenmesi, hükümetlerin daha hesap verebilir olması ve kontrolün daha faal işlemesi açısından değerli olduğunu söyledi.
Ackson, bu tıp toplantıların birebir vakitte ülkeler ortasında dostlukların kurulmasına katkı sağladığını lisana getirdi.
Türkiye’nin PAB içindeki rolü
PAB Başkanı Ackson, bu toplantının İstanbul’da düzenlenmesinin, Türkiye’nin demokratik kıymetlere bağlılığını ve milletlerarası toplumu bir ortaya getirme kapasitesini gösterdiğini tabir etti.
Farklı coğrafyalardan ülkelerin bir ortaya gelmesi için Türkiye’den daha güzel bir yer olmadığına işaret eden Ackson, “Körfez bölgesinde yaşananlar tüm dünyayı etkiliyor. Bu nedenle burası, dünyada olup bitenler karşısında nerede durduğumuzu tartışabileceğimiz ve görüşlerimizi lisana getirebileceğimiz bir yer.” diye konuştu.
Ackson, Türkiye’nin mesken sahipliğinin ehemmiyetine işaret ederek “PAB’ın Türkiye’de toplanması birinci defa olmuyor. Bu, üçüncü ya da dördüncü kere gerçekleşiyor. Türkiye’nin insanları bir ortaya getirme uğraşlarını takdir ediyoruz. Direkt etkilenen bir bölgeye yakın olmasına karşın toplantının yapılmasında ısrar edilmesi son derece yürekli bir davranış.” tabirlerini kullandı.
Türkiye’nin arabuluculuk kapasitesine dikkati çeken Ackson, “Türkiye yalnızca öncülük etmekle kalmıyor, birebir vakitte insanların bir ortaya gelebileceği bir platform sunuyor. Savaşan tarafların bir ortaya gelebileceği bir ortam sağlanıyor. Bildiğim kadarıyla hem Rusya hem de Ukrayna tarafı Türkiye’ye güveniyor ve burayı buluşma noktası olarak kullanıyor. Bu, Türkiye’nin oynadığı rolün ne kadar kıymetli olduğunu gösteriyor.” halinde konuştu.
