Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger ile Viyana’daki ortak basın toplantısında konuştu.
Türkiye’nin, ABD ile İran ortasındaki müzakere sürecini desteklediğini ve elinden gelen çabası gösterdiğini belirten Fidan, “Ateşkesin uzatılması kıymetli bir konu. Bizim için değerli olan tekrar savaşa dönülmemesi.” tabirini kullandı.
ABD VE İRAN ORTASINDAKİ SORUNUN İKİ HAFTATA ÇÖZÜLMESİ MÜMKÜN OLMAYABİLİR”
Fidan, mutabakata varılması gereken hususların çok değerli ve fazla olduğunu söyleyerek, “Bunların 2 hafta içerisinde çözülmesi mümkün olmayabilir. Bizim ek uzatmalara muhtaçlığımız olabilir. Ben, tarafların da bu hususta açıkçası istekli olduğunu gördüm. Zira memleketler arası toplumun baskısı, açıkçası bunu da biraz gerekli kılıyor.” değerlendirmesinde bulundu. Bundan sonraki süreçte birkaç günün kritik olduğunu düşündüğüne işaret eden Fidan, şöyle devam etti:
“DESTEĞİMİZ DEVAM EDECEK”
“Özellikle tarafların, şu anda muhakkak konumları netleştirmesi prestijiyle bu birkaç gün çok kıymetli. İki tarafın da bir ateşkese ve barışa ulaşma niyetiyle ve Hürmüz Boğazı’nı açma niyetiyle hareket etmeleri olağanüstü değerli. Halledilmesi gereken birtakım ayrıntılı bahisler var. Ben açıkçası Pakistanlı kardeşlerimizin maharetine güveniyorum. Bizim de dayanağımız devam edecek.”
“BU ÜYELİK İŞİ NEDEN GERÇEKLEŞMİYOR?”
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik sürecine ait sorulan soruya Fidan, “Rusya-Ukrayna Savaşı’na baktığımız vakit, burada Türkiye’nin oynadığı rolden hareketle aslında Avrupa Birliği daha neyi bekliyor? Türkiye’nin aslında sunabileceği jeostratejik, jeopolitik, jeoekonomik çok fazla yarar varken, bu üyelik işi neden gerçekleşmiyor konusunda bir soru.” cevabını verdi.
“AVRUPA BİRLİĞİ’NDE BU BAHİSTE SİYASİ İRADE YOK”
Fidan, “her öykünün iki tarafı olduğuna” dikkati çekerek, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Biz, hiçbir vakit için üyelik şartlarının gerçekleşmemesi ve gerçekleşmeden girilmesi üzere bir talep içerisinde olmadık. Bir yere girecekseniz bunun kaideleri vardır. Bu koşullar önünüze konur ve siz, bu kaidelere uyduğunuz vakit buraya girersiniz. Ancak sorun şurada, Avrupa Birliği’nde ‘Türkiye’nin kurallar sağlandığı zaman biz, Avrupa Birliği üyesi olmasını kabul ediyoruz’ diye bir siyasi irade yok.”
Fidan, “AB’nin siyasi iradesinin, Fransa’nın eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy tarafından 2007’de öldürüldüğünü” tabir ederek, “Sayın Schröder (Eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder) ve Sayın Chirac (eski Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac) tarafından daha evvel ortaya konan Avrupa siyasi iradesi, Sayın Sarkozy ile beraber ortadan kaldırıldı.” dedi.
Türkiye’nin kıymetlendirme kademelerine geçebilmesi için AB’de bir siyasi iradenin deklare edilmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, şunları söyledi:
“Ama öteki taraftan jeostratejik olaylar öylesine gelişiyor ki, bizim AB ile bağlantılarımızın tabiatının ne olduğuna bakmaksızın bizi bir arada çalışmaya mecbur ediyor. Rusya-Ukrayna krizi, Orta Doğu’da olan kriz, Hürmüz Boğazı, bölgemizde olan gelişmeler, Balkanlar’daki istikrarın devam etmesi, aramızdaki ticaret hacmi, ortak ticaret direnci, savunma tabanının oluşturulması üzere çok fazla husus var.”
Fidan, Avrupa ve Türkiye bir ortaya geldiğinde 500 milyonluk bir nüfus oluştuğunu ve bu nüfusun ortak çalışabileceği birçok alan olduğunu aktararak, “Bütün bu alanların hepsinde 500 milyonluk ortak imal elde edebilecekken, 1 milyondan az bir ülke çok fazla buna mani olur ve hiç kimse buna bir şey diyemez. Bu türlü bir taktik sorunun büyük bir stratejik menfaati önlüyor oluşu ve buna bir tahlil getirilememesi de bir çıkmaz alan. Bu, Avrupa’nın kendi içerisinde çözmesi gereken bir sorun.” diye konuştu.
“TÜRKİYE’NİN SİYASETİ, AVRUPA İLE BAĞLANTILARINI HER VAKİT YETERLİ TUTMAK”
Türkiye’nin siyasetinin, Avrupa ile bağlarını her vakit için âlâ tutmak olduğuna dikkati çeken Fidan, iki tarafın ticaret hacminin 250 milyar dolara yaklaştığını ve Gümrük Birliği Muahedesi’nin güncellemesiyle bunun 500 milyar dolara çıkma ihtimalinin olduğunu belirtti.
Fidan, her iki tarafın da “adım atmak istediğini lakin bir türlü adım atılamadığını” söyleyerek, “Burada AB tarafında birtakım irade ortaya koyma konusunda ıstıraplar var.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu mevzuda aldığı iradenin muhakkak olduğunun altını çizen Fidan, “Bizim bu mevzuda bir külfetimiz yok. Umarım var olan bağlarımızı daha düzgün, ileri düzeye taşırız.” sözünü kullandı.
AVRUPA ÜLKELERİYLE İŞBİRLİĞİ
Fidan, Avrupa ülkeleriyle münasebetleri her alanda ilerletmeye çalıştıklarını ve geçen hafta İngiltere ile Türkiye’nin Stratejik Paydaşlık Çerçeve Belgesi’ni imzaladığını hatırlatarak, İngiltere ile sürdürülen âlâ münasebetlerin daha da kalıcı ve sistemli bir hale getirilmesi için iki tarafın da siyasi irade ortaya koyduğunu söyledi.
“Aslında Avrupa ülkeleriyle ikili bazda münasebetlerimiz nitekim çok âlâ. Bir adediyle tahminen çok külfetli konularımız var. Bir başkasıyla de biraz daha problemli fakat geri kalan ülkelerle ticari konularımız, güvenlik konularımız, savunma sanayi, aklınıza gelen bütün hususlarda hakikaten çok uygun ilgilerimiz var.” diyen Fidan, AB ile kurumsal ilgilerin farklı bir boyutu olduğunu lisana getirdi.
Fidan, AB kurumları ve Avrupa ülkeleriyle alakaları en uygun formda ilerletmeye devam edeceklerini vurgulayarak, “Her iki tarafın da hem Avrupa tarafının hem Türk tarafının ticareti ilerletmeye, daha fazla dayanışmaya, krizlerle dolu bu coğrafyada daha sağlam olmaya muhtaçlığı var. Yoksa ittifakların azaldığı, ihtilafların çoğaldığı, zati var olan krizlerin yönetilmesinde zorluk yaşadığımız bir yerde, taraflar giderek daha fazla birbirlerini yıpratır.” sözlerini kullandı.
Avusturyalı mevkidaşının yaklaşımını takdir ettiğini belirten Fidan, “Özellikle Üç Deniz Girişimi’nde (ÜDG) de görüldüğü üzere birlikte de bir karar birliği kıldık. Buranın bilhassa ulaştırma, güç güvenliği üzere hususlarda bir işleve ulaşması örnek bir model teşkil eder.” dedi.
Fidan, Avusturya ile Türkiye’nin güç alanındaki işbirliği potansiyeline dikkati çekerek, Avusturya’nın memleketler arası deneyimi olan çok âlâ güç şirketleri barındırdığını söz etti.
Türkiye’deki büyük güç altyapısına işaret eden Fidan, şunları kaydetti:
“Türkiye giderek hem bir geçiş güzergahı hem de bir hub (merkez) olma durumunda. Şu anda büyük güç terminallerimiz var. Onları da yakında Avrupa güç güvenliği için daha fazla devreye sokma konusunda bir duruş var. İnanılmaz bir işbirliği potansiyeli var. Bize tek düşen oturup bu işbirliği alanlarını yapan bir formda ortaya koyup, karara bağlayıp bir an evvel uygulamaktır.”
