Toplantıda konuşan İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal, “Suriye’de bugün prestijiyle 1 milyondan fazla insan çadır ve süreksiz barınma alanlarında yaşamaktadır. 170’den fazla resmi, binden fazla da gayriresmi kamp bulunmaktadır. Yaptığımız görüşmelerde 2027 yılına kadar çadır kentlerin kademeli olarak kapatılması ve yaklaşık 1,2 milyon insanın konutlarına dönmesinin hedeflendiği söz edilmiştir. Suriye artık yalnızca yardım alan bir ülke değil, yatırım çekmesi gereken bir ülke olma yolunda da bir arayış içerisindedir” dedi.
İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği (İDSB) ve Türkiye İstekli Teşekküller Vakfı (TGTV), Suriye’de gerçekleştirdikleri saha ziyaretine ait değerlendirmelerini paylaşmak üzere TÜGVA Genel Merkezi’nde ‘Suriye: İnsani Yardımdan İnsani Kalkınmaya’ temalı basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıda, İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal ve heyetin 13-16 Nisan tarihleri ortasında Şam, Halep, Humus ve Der’a’da gerçekleştirdiği temaslarda; insani yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçiş süreci ile birlikte altyapı, eğitim, sıhhat ve istihdam alanlarındaki gereksinimler ve sivil toplum iş birlikleri ele alındı. Toplantıya, İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal, TGTV Kurucular Kurulu Lideri Hamza Akbulut, TGTV Başkanı İsmail Tuğrul, STK kuruluşları ve basın mensupları katıldı. Toplantıda ayrıyeten İDSB üyesi sivil toplum kuruluşlarının Suriye’nin tekrar inşasına yönelik geliştirdiği projeler, 2027 ‘Çadırsız Suriye’ maksadı ve Türkiye-Suriye arasında geliştirilebilecek iş birliği alanları kamuoyu ile paylaşılacak, saha ziyaretlerine ait müşahedeler ve hazırlanan kıymetlendirme raporunun çerçevesi aktarıldı.
‘MESELEYİ ORTAK DİNİ İNANCIMIZIN BİR MODÜLÜ OLARAK GÖRMEKTEYİZ’
İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal, “Suriye bugün ağır bir yıkım ve insani krizden çıkmaya çalışan, tekrar inşa ve kalkınma eşiğinde bulunan, lakin altyapı, istihdam ve güvenlik meseleleri nedeniyle kırılgan bir geçiş süreci yaşayan bir ülke görünümü veriyor. Türkiye ile Suriye ortasındaki münasebet yalnızca iki komşu ülke ortasındaki alaka değildir. Bu bağlantı tarihi, kültürel, insani ve toplumsal bağlarla örülmüş derin bir yakınlığa dayanmaktadır. Hasebiyle Suriye’ye bakarken sıkıntıyı sırf siyasi ya da diplomatik bir başlık olarak değil; ortak dini inancımızın, ortak tarihimizin, ortak vicdanımızın ve ortak sorumluluğumuzun bir kesimi olarak görmekteyiz. Saha temaslarımız sırasında bu kardeşlik, ortak medeniyet vurgusunun muhataplarımız tarafından da güçlü biçimde lisana getirildiğine şahit olduk. Bu anlayışla gerçekleştirdiğimiz ziyaretin temel emeli alandaki durumu yerinde görmek, gereksinimleri direkt muhataplarımızdan dinlemek, kamu kurumlarıyla ve mahallî aktörlerle görüşmek ve sivil toplumun bundan sonraki rolünü daha sağlam bir yerde değerlendirmekti” dedi.
‘MESELE YARDIMDAN SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMAYA GEÇİŞ MESELESİDİR’
Akbal, “Suriye’de problem sadece savaşın bıraktığı fiziki yıkım değildir. Tıpkı vakitte altyapıda, eğitimde, sıhhatte, istihdamda, toplumsal istikrarda ve kurumsal işleyişte çok katmanlı bir tahribat kelam mevzusudur. Su, kanalizasyon, yol, bağlantı ve temel kamu hizmetleri önemli sıkıntılar taşımaktadır. Suriye muhataplarımızın yaptığı sunumlarda da geri dönüşün önündeki esas pürüzleri; yıkılmış konutlar, temel hizmet eksikliği, işsizlik, güvenlik zafiyetleri ve uyum sıkıntıları olarak epey açıkça söz etmişlerdir. Başka yandan Suriye yetkilileri başta Kuzey Suriye olmak üzere bütün çadır kentlerin kapatılmasını ve insanların kendi memleketlerine dönebilmesini stratejik bir gaye olarak ortaya koyuyorlar. Lakin bunun gerçekleşebilmesi için sadece konut değil; altyapı, iş imkanları, toplumsal itimat ve uyumun birlikte sağlanması gerektiğini de açık biçimde söz ediyorlar. Bu noktada ziyaretimizin en kıymetli çıktılarından biri de; Suriye’de artık sadece insani yardımı konuşmak kâfi değil. Lakin gelinen etapta sorun yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçiş problemidir. İnsanların kendi kentlerinde tekrar hayat kurmalarını sağlamak, gençlerin meslek sahibi olmasını desteklemek, bayanların üretime ve toplumsal hayata iştirakini mümkün kılmaktır. Suriye Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı başta olmak üzere çeşitli muhataplarımızın da bilhassa insani yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçiş yaklaşımını öne çıkardığını gördük. Biz yapmış olduğumuz ziyarette de dönüşlerin başladığını gördük” tabirlerini kullandı.
‘YAKLAŞIK 1,2 MİLYON İNSANIN MESKENLERİNE DÖNMESİNİN HEDEFLENMEKTEDİR’
Akbal, “Suriye’de bugün prestijiyle 1 milyondan fazla insan çadır ve süreksiz barınma alanlarında yaşamaktadır. 170’den fazla resmi, 1000’den fazla da gayriresmi kamp bulunmaktadır. Yaptığımız görüşmelerde 2027 yılına kadar çadır kentlerin kademeli olarak kapatılması ve yaklaşık 1,2 milyon insanın meskenlerine dönmesinin hedeflendiği tabir edilmiştir. Daha evvel de belirtmiş olduğum üzere; yıkılmış konutlar, yetersiz altyapı, işsizlik ve güvenlik dertleri geri dönüşlerin önündeki en büyük temel mani olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çerçevede Suriye artık yalnızca yardım alan bir ülke değil, yatırım çekmesi gereken bir ülke olma yolunda da bir arayış içerisindedir” diye konuştu.
‘SURİYE’NİN YİNE İNŞASINA YÖNELİK PROJELERİN TOPLAM HACMİ 154 MİLYON DOLARI BULMAKTADIR’
Akbal, “Savaş sürecinde yaklaşık bin 500 caminin yıkıldığı, birtakım kentlerde de mescitlerin yüzde 60’ına varan oranlarda hasar gördüğünü tespit ettik. Bu süreçte Türkiye’nin katkı kapasitesinin özel bir ehemmiyeti olduğunu da düşünüyoruz. Suriye’nin yine ayağa kalkma sürecinde Türkiye’nin kamu kurumları, üniversiteleri, uzmanlık alanları ve sivil toplum kuruluşlarının yapan katkılar sunabileceğine inanıyoruz. Suriye’nin tekrar güçlü bir ülke olarak ayağa kalkabilmesi için insani yardım odaklı yaklaşımların sürdürülebilir kalkınma anlayışına dönüşmesi; altyapının tekrar inşa edilmesi, istihdam sağlayacak yatırımların hayata geçirilmesi ve güvenliğin kalıcı formda tesis edilmesi önemli bir kıymet arz etmektedir. Sivil toplum kuruluşlarımızın Suriye’nin yine inşasına yönelik hazırladığı projelerin toplam hacmi 154 milyon doları bulmaktadır” dedi.
‘BUGÜNÜN GEREKSİNİMLERİ AÇISINDAN DEĞİL, YARININ İNŞASI AÇISINDAN BAKIYORUZ’
Akbal, “Sahada faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının daha tesirli, daha süratli ve sürdürülebilir sonuç üretmesi için bürokratik süreçlerin kolaylaştırılması, temsilcilik açma, para transferi, gümrük ve lojistik kanalların kurulması gerekmektedir. Bu bahiste muhataplarımızla da yapmış olduğumuz görüşmelerde ortak kurullar kurulması, sistemli istişare sistemlerinin işletilmesi ve meselelerin periyodik olarak ele alınması tarafında olumlu bir irade kondu. Bizler sivil toplum kuruluşları olarak, hem TGTV hem İDSB çatı kuruluşları olarak bizlerin de yaklaşımı nettir. Biz bu sürece sırf bugünün muhtaçlıkları açısından değil, yarının inşası açısından bakıyoruz. Bizim misyonumuz; sahayı koordine etmek, gereksinimleri sağlıklı tespit etmek, üye kuruluşlarımızın kapasitesini ortak bir tabanda kıymetlendirmek ve sürdürülebilir katkı yollarını güçlendirmektir. Ziyaret boyunca da bu kurumsal kapasitemizin muhataplar nezdinde de karşılık bulduğunu memnuniyetle gördük. Şunun da altını bilhassa çizmek isteriz ki; Suriye bugün büyük yaralar taşımaktadır. Bizim misyonumuz ise düzgünleşme iradesini desteklemek, kardeşlik hukukunu sadece kelamda değil; ortak akıl, kurumsal iş birliği ve kalıcı katkılarla da güçlendirmektir. Temennimiz şudur. Suriye yalnızca krizlerle anılan bir coğrafya olmaktan çıkmalı; istikrarın, eğitimin, üretimin, kültürel canlılığın ve toplumsal barışın güçlendiği bir yere kavuşmalıdır. Biz Türkiye sivil toplum dünyasının dün olduğu üzere bugün de, bundan sonra da süreci dikkatle, sorumlulukla ve uzun vadeli bir bakış açısıyla takip etmeye devam edeceğine inanıyoruz” tabirlerini kullandı.
‘TÜRKİYE YARDIM EDERSE KISA VAKİTTE SURİYE AYAĞA KALKACAK DURUMDA’
Türkiye İstekli Teşekküller Vakfı (TGTV) Kurucular Kurulu Lideri Hamza Akbulut, “Türkiye oraya kurumlarıyla yardım ederse, sivil toplumlarla, resmi kurumlarla yardım ederse kısa vakitte Suriye ayağa kalkacak durumda. Oradaki beşerler dinamik beşerler, zorluklara alışmış olan beşerler. Zorlukların üstesinden gelebilecek durumdalar. Hasebiyle bizim küçük katkılarımız onları ayağa kaldıracaktır” dedi.
‘DEVLETİMİZİN DESTEĞİNİ ULAŞTIRMASI LAZIM’
TGTV Başkanı İsmail Tuğrul, “Suriye’nin yine ayağa kaldırılması için hem STK’ların hem iş dünyasının hem de devletimizin oraya dayanağını kesinlikle ulaştırması lazımdır. Bu seyahatimiz inşallah bu süreci hızlandıracaktır” dedi.
