TÜİK’in mart periyoduna ait iş gücü istatistikleri aşikâr oldu. Dar tarifli işsizlik oranındaki yatay seyre karşın, iş bulmaktan umudunu kesen ve gerçek işsizlik olarak bilinen geniş tarifli (atıl) iş gücünde rekor artış dikkat çekti. Dar tarifli işsizlik yüzde 8,1 düzeyinde gerçekleşirken atıl iş gücü oranı 1,6 puan artışla yüzde 31,5’e yükseldi. Gerçek işsizliğin nüfusun yüzde 50’sine yanlışsız bir eğilim göstermesi iktisatta tehlike çanlarının göstergesi olarak değerlendirildi.
REKOR SEVİYE
Geniş tarifli işsizlik yüzde 31,5 ile rekor düzeyde; her 3 şahıstan biri çalışmıyor. Bu istihdam piyasasında da yapısal bir bozulmaya işaret ediyor. İnan Memnun, “Şimşek’in ekonomik soykırım programı pandemiyi mumla aratıyor. Ölçülen en yüksek atıl iş gücü oranına sahibiz. Fevkalade bir işsizlik tsunamisi geliyor.” dedi. Mustafa Sönmez ise “Gerçek işsizlik oranı bir rekor. İşsiz kalan, ‘iş bulamam’ diye iş aramıyor konuta kapanıyor. İş arayan 2,8 milyon, aramayan lakin çalışabilecek durumda olan 8 milyon. Atıl iş gücü 11 milyon dolayında.” dedi.
‘İŞSİZLİK TSUNAMİSİ’
Ekonomide yaşanan kriz nedeniyle milyonlarca kişi iş aramayı bıraktı. Atıl işgücü oranı son 4 yılda yüzde 22,4’ten yüzde 31,5’e çıktı. Böylelikle 2023’te her 5 bireyden 1’i işgücünün dışına itilirken sayı Mart 2026’de 5 şahıstan 2’sinin iş aramayı bıraktığını gözler önüne serdi. SGK bilgilerine nazaran mecburî sigortalı sayısı da bir ayda 324 bin kişi azaldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Mart 2026 devrine ait iş gücü istatistiklerini yayımladı. Bilgiler, dar tarifli işsizlik oranındaki yatay seyre karşın, gerçek işsizlik olarak bilinen geniş tarifli (atıl) iş gücü oranındaki artışın sürdüğünü ortaya koydu. Atıl iş gücü oranındaki artışın bilhassa gençler ve bayanlar üzerinde daha bariz olduğu görüldü. TÜİK’in hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına nazaran; dar tarifli işsizlik yüzde 8,1 düzeyinde gerçekleşti. Datalara nazaran işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 6,8 iken bayanlarda yüzde 10,7 olarak varsayım edildi. Gerçek işsizlik olarak tanımlanan atıl iş gücü oranı ise 1,6 puan artışla yüzde 31,5’e yükseldi. Atıl işgücü oranının nüfusun yüzde 50’sine yanlışsız bir eğilim göstermesi ekonomistler açısından da kıymetli bir tehlike sinyali olarak yorumlandı. Geçmiş datalarla hesaplama yapan ekonomistler 2023’te her 5 şahıstan neredeyse 1’inin iş bulma umudunu kaybetmişken bu sayının Mart 2026’da her 5 bireyden 2 bireye yükseldiğini söyledi. Ekonomist İris Cibre de yüzde 31,5 oranını rekor olarak tanımladı. Cibre, “Martta işsizlik düştü istihdam arttı. Ya geniş tarifli işsizlik? Yüzde 31,5 ile rekor düzeyde; her 3 bireyden biri çalışmıyor. Bu istihdam piyasasında da yapısal bir bozulmaya işaret ediyor. Manşet İşsizlikle geniş tarifli işsizlik ortasındaki fark 2020’den beri süratle artıyor ve 23 puanla rekor düzeye ulaştı” sözlerini kullandı.
Verileri pahalandıran Finansal Analist İnan Keyifli da, istihdamdaki azalmaya dikkat çekerek atıl iş gücü bilgilerindeki gelecek periyot senaryolarını kaleme aldı. Keyifli, “Şimşek’in ekonomik soykırım programı pandemiyi mumla aratıyor. Ölçülen en yüksek atıl işgücü oranına sahibiz. Yüzde 31,5. Atıl işgücü kimleri kapsıyor: İşsizler, iş bulma ümidini kaybettiği ya da farklı münasebetlerle iş aramaktan vazgeçenler ile yarı vakitli çalışan lakin iş bulsa tam vakitli çalışmak isteyenleri… 2025 Aralık’ta 16 milyon 944 bin olan çalışan sayısı, 16 milyon 620 bine geriledi. Harikulade bir işsizlik tsunamisi geliyor. Kayıtlı çalışan sayısı yalnızca bir ayda 324 bin kişi azaldı” ikazında bulundu. Ekonomist Mustafa Sönmez de bahis ile ilgili yaptığı açıklamada, “Gerçek işsizliği TÜİK atıl işgücü olarak yüzde 31,5 olarak açıkladı. Bu bir rekor! İşsiz kalan iş bulamam diye iş aramıyor konuta kapanıyor. İş arayan 2,8 milyon, aramayan fakat çalışabilecek durumda olan 8 milyon. Atıl işgücü 11 milyon dolayında” bilgisini paylaştı.
ÇALIŞMA MÜDDETLERİ AZALDI
Ekonomideki yavaşlamanın bir öbür göstergesi ise mesailerde görüldü. İstihdam edilenlerden referans devrinde işbaşında olanların haftalık ortalama fiili çalışma mühleti, bir evvelki aya nazaran 0,8 saat azalarak 41,7 saate düştü. Mesailerdeki bu daralma, “eksik istihdamın” artmasına ve vatandaşın gelir kaybı yaşamasına neden oldu. Öte yandan İstihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı mart ayında bir evvelki aya nazaran 226 bin kişi artarak 32 milyon 425 bin kişi, istihdam oranı ise 0,3 puan artarak yüzde 48,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66 iken, bayanlarda yüzde 31,5 olarak gerçekleşti. İş gücü, mart ayında bir evvelki aya nazaran 129 bin kişi artarak 35 milyon 298 bin kişi, iş gücüne katılma oranı ise 0,1 puan artarak yüzde 52,8 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,8 iken, bayanlarda yüzde 35,3 oldu. 15-24 yaş kümesini kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir evvelki aya nazaran 0,5 puan azalarak yüzde 15,3 oldu. Bu yaş kümesinde işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 12,8, bayanlarda ise yüzde 20,4 olarak kestirim edildi. İşsiz sayısı şubat ayında 133 bin kişi artmış; oran yüzde 8,5’e yükselmişti. Geniş tarifli işsizlik (atıl iş gücü) oranı yüzde 29,9 olarak açıklanmıştı.
İSTİHDAMDA DÜŞÜŞ
Yapılan çeşitli araştırmalar da istihdamdaki sert düşüşe işaret etti. SGK bilgilerine nazaran Toplumsal Güvenlik Dayanak Primi (SGDP) ödenenler dahil toplam sigortalı çalışan sayısı Ocak 2026’da yıllık yüzde 1,6 (401 bin 783) artmasına karşın aylık bazda yüzde 1,6 (421 bin 834) azalarak 25 milyon 451 bin 620’ye geriledi. Son 6 aylık periyotta ise toplam istihdamda 1 milyon 57 bin kişilik düşüş kaydedildi. Ocak 2026 prestijiyle 88 alt bölümün 38’inde sigortalı fiyatlı çalışan sayısı yıllık bazda azaldı. Giysi eşyaları imalatı 83 bin 176 kişi ile en fazla istihdam kaybının yaşandığı kesim olurken bu alanda çalışan sayısı yüzde 13 daraldı. Oransal artışta ise Kırıkkale (yüzde 13,6) ve Siirt (yüzde 12,8) birinci sıralarda yer alırken, Iğdır, Artvin ve Erzincan da yüksek artış kaydeden vilayetler ortasında yer aldı. Ocak 2026’da bayan çalışan sayısındaki artışın en ağır olduğu kesim insan sıhhati hizmetleri oldu. Bu bölümü perakende ticaret (44 bin 934), eğitim (40 bin 795) ve yiyecek-içecek hizmetleri (38 bin 333) takip etti.
