İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinden bu yana Avrupa güvenliğinin temel taşı olarak görülen ABD-Almanya askerî iş birliği, son yılların en büyük sarsıntısını yaşıyor. Washington idaresinin Almanya’daki askerî birliklerini geri çekme kararı, Transatlantik münasebetlerinde “Avrupa ile kopuş” olarak nitelendirilen yeni bir periyodun kapısını araladı.
İŞGALDEN MÜTTEFİKLİĞE
ABD askerlerinin Almanya topraklarına birinci yerleşimi, 1945 yılında Nazi Almanyası’nın teslim olmasıyla başladı. Müttefik kuvvetlerin işgal planı çerçevesinde Almanya’ya giren ABD birlikleri, savaş sonrası nizamın tesisi ve ülkenin tekrar inşasında rol oynadı.
Soğuk Savaş’ın başlamasıyla birlikte bu varlık, Batı Almanya’yı Sovyet tehdidine karşı muhafaza misyonuna evrildi. 1955’te Batı Almanya’nın NATO’ya katılmasıyla kalıcı bir savunma iştirakine dönüşen bu askerî mevcudiyet, on yıllar boyunca Avrupa’daki barışın en somut garantörü olarak kabul edildi.
ÇEKİLME KARARI
Ancak günümüzde Washington, bu stratejik iştirakte esaslı bir değişikliğe gidiyor. ABD’nin Almanya’daki yaklaşık 36 bin askerinden 5 binini geri çekme planı, Berlin-Washington sınırında derin bir çatlağa işaret ediyor.
Bu atak yalnızca teknik bir yer değişikliği değil, tıpkı vakitte siyasi bir ileti niteliği taşıyor. ABD idaresinin Almanya’yı savunma harcamaları konusundaki yetersizliği ve güç siyasetlerindeki tercihleri nedeniyle eleştirmesi, çekilme kararının temel motivasyonu olarak görülüyor.
Ayrıca, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in müzakere masasında İran’a karşı ABD’nin zayıf kaldığına dönük yorumları, iki ülke bağlarında tansiyonu arttırdı.
AVRUPA GÜVENLİĞİNDE BELİRSİZLİK
Bu stratejik geri çekilme, Avrupa Birliği içinde “stratejik özerklik” tartışmalarını yine alevlendirdi. Uzmanlar, ABD’nin bu atağının NATO’nun caydırıcılığını zayıflatabileceği ve Avrupa’nın savunma yükünü daha fazla üstlenmek zorunda kalacağı bir süreci başlattığı görüşünde. 1945’ten bu yana süregelen askerî muhafaza kalkanının zayıflaması, Almanya ve genel olarak Avrupa için yeni bir güvenlik mimarisinin inşasını mecburî kılabilir.
Berlin tarafında ise şaşkınlık ve hayal kırıklığı hakim. Yıllardır süregelen paydaşlığın bu derece sert bir kararla sarsılması, müttefikler ortasındaki inanç buhranının ne kadar derinleştiğini gözler önüne seriyor. Gelecek periyotta bu kopuşun askerî sonuçlarının yanı sıra, ekonomik ve siyasi tesirlerinin de bölge genelinde hissedilmesi bekleniyor.
