Van Gölü’nün gizli cenneti Çarpanak Adası, bugünlerde tabiat tutkunlarının hayranlığıyla değil, bilinçsiz ziyaretçilerin yaşattığı tahribatla gündemde. Bilhassa bahar ve yaz aylarında artan insan trafiği, adadaki bin yıllık tarihi mirası ve hassas doğal dengeyi yok olma eşiğine getirdi.
Van Gölü’ndeki dört büyük adadan biri olan ve üzerinde 9. yüzyıldan kalma Ktouts Manastırı’nı barındıran Çarpanak Adası, bugünlerde tabiat tutkunlarını ve tarihçileri derin bir ıstıraba sevk ediyor. Baharın gelişiyle birlikte turizm hareketliliği sürat kazanırken, kentin göz bebeği olan Çarpanak Adası başta olmak üzere birçok tarihi ve doğal alan tekrar ağır ziyaretçi akınına uğrarken, bu ziyaretlerde ise tarihi yapılar ve ada sakinleri olumsuz istikamette etkileniyor. Çarpanak Adası, son yıllarda artan insan faaliyetleri ve bilinçsiz kullanım nedeniyle hem doğal yapısını hem de kültürel mirasını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Van Gölü üzerinde yer alan ve badem ağaçlarıyla ünlü ada, denetimsiz ziyaretçi akını ve etraf kirliliği nedeniyle alarm veriyor.
Ada üzerinde bulunan ve tarihi geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan Ktouts Manastırı da ihmallerden nasibini alıyor. Bakımsızlık ve insan kaynaklı ziyanlar nedeniyle tarihi yapının her geçen gün biraz daha yıprandığı belirtiliyor. Kilise ile birlikte adanın müdavimleri olan martılar denetimsiz ziyaretlerden etkilemiyor.
“ÇARPANAK ADASI’NDA EKOLOJİK VE KÜLTÜREL YIKIM”
Çarpanak Adası’na denetimsiz yapılan ziyaretlerle ilgili Vangölü Aktivistleri Derneği idaresi yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Son periyotta Çarpanak Adası’na yönelik gerçekleştirdiğimiz saha müşahedeleri ve adayı ziyaret eden hassas vatandaşlarımızdan gelen geri bildirimler, bölgemiz için kaygı verici bir tabloyu ortaya koymaktadır. Yaptığımız araştırmalar ve yerinde incelemeler sonucunda ulaşılan tespitler şunlardır. Adanın en kıymetli sakinleri olan martıların ve göçmen kuşların kuluçka periyodunda olduğu tespit edilmiştir. Fakat kontrolsüz tekne seferleriyle adaya çıkan ağır insan trafiği nedeniyle, binlerce kuş yumurtasının ezildiği ve üreme alanlarının tahrip edildiği raporlanmıştır. Kültürel Mirasın Korunmasızlığı: Adanın simgesi olan tarihi kilisenin (Ktouts Manastırı) duvarlarına yazılar yazıldığı, yapının fizikî bütünlüğüne ziyan verildiği ve adanın adeta bir ‘piknik alanı’ üzere kullanılarak kirletildiği gözlemlenmiştir. Bölgeyi ziyaret eden ve tabiata hassas birçok vatandaşımız, adadaki bu başıboşluktan ve müdafaa kalkanı eksikliğinden derin keder duyduklarını lisana getirmektedir. Toplum, bu mirasın sahipsiz bırakılmamasını talep ediyor” denildi.
“ACİL HAREKET ÇAĞRIMIZDIR”
Açıklamanın devamında ise, “Adaya girişler kısıtlanmalı. Kuşların üreme devri boyunca adaya sivil tekne geçişleri ve ziyaretler ivedilikle durdurulmalıdır. Ada, ‘Nitelikli Doğal Müdafaa Alanı’ statüsüne uygun biçimde 7/24 denetlenmeli, giriş-çıkışlar yetkili ünitelerce denetim altına alınmalıdır. Tarihi yapılar vandalizme karşı fizikî tedbirlerle bariyer, bilgilendirme levhaları üzere korunmalı ve verilen ziyanlar onarılmalıdır. Van Gölü’nün sessiz çığlığına kulak verin! Çarpanak Adası bir cümbüş yeri değil, yaşayan bir ekosistem ve bin yıllık bir tarihtir” sözlerine yer verildi.
