CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 64’üncü kuruluş yıl dönümü nedeniyle AYM’de düzenlenen merasime katıldı.
AYM’nin 64’üncü kuruluş yıl dönümü nedeniyle düzenlenen ’64’üncü Kuruluş Yıl Dönümü ve Anayasa Mahkemesi Üyeliğine Seçilen Şaban Kazdal’ın Andiçme Töreni’, AYM Şanlı Divan Salonu’nda gerçekleştirildi. Merasime Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM Lideri Numan Kurtulmuş, Adalet Bakanı Akın Gürlek, AYM Lideri Kadir Özkaya, Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Gökhan Karaköse, yüksek yargı mensupları ve davetliler katıldı.
‘ADALET, KAİNATI AYAKTA TUTANDIR’
Törende konuşan AYM Başkanı Özkaya, Yargıtay Büyük Genel Konseyi’nce gösterilen üç aday ortasından Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından AYM üyeliğine seçilen Şaban Kazdal’ı tebrik ederek kelamlarına başladı. Özkaya, hukukun üstünlüğü bağlamında AYM’nin bağlı olduğu bedellerin başında evvel adaletin geldiğini belirterek, “Mahkememize nazaran adalet, sırf türel bir kavram değil, tıpkı vakitte bir medeniyetin varlık sebebini, istikametini ve istikbalini, ülkülerini belirleyen kurucu bir unsurdur. Ferdi ve toplumsal huzurun temelini oluşturan ahlaki bir düsturdur. Her bir şeyi yerli yerine koymak, hakkı temel alarak hareket etmektir, hakkaniyete uygun karar kurmaktır. Hem ahlaki hem de hukuksal bir kavramdır. Zıddı zulümdür, zorbalıktır, haddi aşmaktır. Bazen hak edene hakkını vermek bazen de hak etmeyene hak etmediğini vermemektir. Hukuk önünde eşit olmaktır. Hiç kimseye soyundan, inancından, makamından ya da öteki rastgele bir sebepten ötürü ayrıcalık göstermemek, ayrımcılık yapmamaktır. Devletin varlığının ve meşruiyetinin ölçüsüdür. Kainatı ayakta tutandır. Esaslı fikir geleneğimizde adalet, kişisel bağlardan devlet tertibine kadar uzanan geniş bir alanda temel ölçü olarak kabul edilmiştir. Adalet, kadimden beri gerek ilahi kaynaklarda gerek beşeri sistemlerde yüceltilen bir gaye olmuştur. İlahi kaynaklarda adalet, tüm kainatın nizamını ayakta tutan kutsal bir bedel olarak görülmüş, hakkın gözetilmesi ve ölçünün korunması temel bir unsur olarak vurgulanmıştır. Beşeri kaynaklarda ise toplumsal ömrü ayakta tutan ve güçlendiren vazgeçilmez bir bedel olarak kendine yer bulmuştur. Ortak nokta, adaletin insan onurunu koruyan ve toplumsal huzuru mümkün kılan vazgeçilmez bir bedel olduğudur” sözlerini kullandı.
‘ADALETİN EN HIZLI FORMDA TECELLİSİ İÇİN TAHLİL YOLLARI ARIYORUZ’
Tüm kişi ve kurumlarla olan alakalarını, adaletin tesisine yönelik yüksek misyon ve hassas sorumluluk şuuruyla yürüttüklerini kaydeden Özkaya, “Bu bağlamda yüksek mahkemelerimiz ile iş birliğini geliştirmek emeliyle ortak çalışmalar yaptığımızı, bu çalışmaları daha kurumsal ve kalıcı hale getirecek kimi uygulamaları hayata geçirdiğimizi memnuniyetle belirtmek isterim. Yargısal diyaloğu daha yaygın ve daha aktif hale getirmek için hakim ve savcılarımızla bölge toplantıları gerçekleştiriyoruz. Bu toplantılarda, ferdi müracaatlarda verilen ihlal kararlarının hem müracaatçılar açısından hem de objektif tesirleri bakımından sonuçlarını pahalandırıyor, adaletin en hızlı halde tecellisi için tahlil yolları arıyoruz. Üniversiteler ve akademik dünya ile daima bağlantı halinde olan Mahkememiz, hukuk ve yargı alanındaki bilimsel etkinliklerde faal bir rol üstlenmektedir. Anayasa yargısı alanına ilgi duyan ve bu alanda deneyim kazanmak isteyen hakim ve savcı yardımcıları, avukat stajyerleri ile hukuk fakültesi öğrencilerine Mahkememizde staj imkanı sunuyoruz. Yürüttüğümüz tüm bu çalışmalar aracılığıyla, bir Yüksek Mahkeme olarak sadece bugünün kararlarını vermediğimizi, yarınların adaletini tesis edecek genç hukukçulara 64 yıllık birikimimizi güçlü bir şuurla aktarma çabasında olduğumuzu memnuniyetle tabir etmek isterim” diye konuştu.
‘SONUÇLANDIRILAN MÜRACAAT SAYISI 71 BİNE ULAŞTI’
Ardından, AYM’nin misyon ve yetkisine giren tüm alanlarda gerçekleştirdiği çalışmaların istatistiklere yansıyan sonuçlarını paylaşan Özkaya, “Bireysel müracaat sisteminin kabul edildiği tarihten itibaren geçen süreçte Anayasa Mahkemesi’ne yapılan toplam müracaat sayısı 700 bini geçmiştir. Geride kalan 14 yıl boyunca bu müracaatların büyük bir kısmı karara bağlanarak kıymetli bir içtihat birikimi oluşturulmuştur. Anayasa Mahkemesi’nin ferdi müracaat sistemindeki faal rolü, insan haklarının korunması ve ihlallerin önlenmesi açısından büyük bir kıymet taşımaktadır. Fakat bu süreçte karşılaşılan en değerli zorluklardan biri, her yıl artan müracaat sayısının oluşturduğu yoğunluktur. Gerçekten 2025 yılı, müracaat yoğunluğunun devam ettiği bir yıl olmuştur. Bu kapsamda Mahkememiz tarafından sonuçlandırılan müracaat sayısı 71 bin 175’e ulaşmış, müracaatları karşılama oranı yaklaşık yüzde 111 olarak gerçekleşmiştir. Böylelikle, tıpkı yıl içerisinde yapılan müracaatlardan daha fazlası sonuçlandırılmış ve derdest belge sayısında azalma sağlanmıştır. Norm kontrolü alanında ise 51 iptal davası ve 226 itiraz başvurusu olmak üzere toplam 277 müracaat yapılmış; evvelki yıldan devredenlerle birlikte 43’ü iptal davası, 235’i itiraz başvurusu olmak üzere toplam 278 dava karara bağlanmıştır. Bu alanda da müracaatları karşılama oranı yüzde 100’ün üzerinde gerçekleşmiştir” dedi.
‘YAPAY ZEKA DAYANAKLI TAHLİL İMKANLARININ GELİŞTİRİLMESİNE YÜK VERİLDİ’
AYM Lideri Özkaya, 2025’te siyasi parti mali kontrolüne ait 128 müracaat yapıldığını ve evvelki yıldan devreden evraklarla birlikte toplam 164 evrakın karara bağlandığını işaret ederek, “Ayrıca Mahkememiz, Ulu Divan sıfatıyla yürüttüğü yargılamalarda biri hariç tüm davaları karara bağlamıştır. Bunun yanı sıra siyasi parti kapatma davalarına ait inceleme süreçlerinde de kıymetli bir hızlanma sağlanmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin karşı karşıya olduğu ağır iş yükü, bir istikametiyle kişisel müracaat sistemine duyulan itimadın bir göstergesi olarak kıymetlendirilebilir. Fakat bu durum, birebir vakitte Mahkemenin mevcut kapasitesini zorlayan yapısal ve pratik problemleri da beraberinde getirmektedir. Mahkememiz, artan iş yüküne karşın müracaatların faal ve makul müddette sonuçlandırılabilmesi maksadıyla çeşitli önlemler almaya devam etmektedir. Bu kapsamda yargı süreçlerinde teknolojinin daha faal kullanımı, yapay zeka takviyeli tahlil imkanlarının geliştirilmesi, dijital müracaat sistemlerinin güçlendirilmesi ve müracaatların daha süratli işlenmesine yönelik uygulamalara yük verilmiştir” açıklamasında bulundu.
‘YAPAY ZEKANIN ÜRETTİĞİ SONUÇLARA TÜREL BİR PAHA ATFETMEYECEĞİZ’
1 Ekim 2025 tarihi prestijiyle kişisel müracaatların elektronik ortamda UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabilmesine imkan tanındığını hatırlatan Özkaya, “Bu yenilik sayesinde avukatlar ferdî müracaatlarını direkt sistem üzerinden iletebilmekte, böylelikle müracaat yollarının erişilebilirliği artırılmakta; müracaatların daha süratli, aktif ve şeffaf bir formda alınması sağlanmaktadır. Bu kapsamda Mahkememize yapılan müracaatların yüzde 30’a yakınının elektronik ortamda yapılması, sistemin faal kullanıldığını ortaya koymaktadır. Kelam konusu gelişme, ferdî müracaat sisteminin işleyişini güçlendirmekte ve hak arama özgürlüğünün çağın teknolojik imkanlarıyla uyumlu biçimde kullanılmasına değerli katkı sunmaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin istatistiklere de yansıyan bu fonksiyonelliğini daha da artırmak ve güçlendirmek hedefiyle yapay zekanın yargı alanında kullanımı konusunda da önemli çalışmalar yürütüyoruz. 2026 yılı Eylül ayı prestijiyle ferdi müracaat formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi kademesinde yapay zekayı devreye almayı hedefliyoruz. Lakin şu hususu bilhassa vurgulamak isterim; yapay zekanın ürettiği sonuçlara hiçbir halde hukuksal bir bedel atfetmeyeceğiz. Yapay zekadan raportörlerimiz, sırf hazırlık basamağında faydalanacak; sonuncu tüzel kıymetlendirme ve karar, her vakit olduğu üzere insan aklına ve vicdanına ilişkin olacaktır” dedi.
