Şair ve müellif İbrahim Şinasi’nin Batılı manada birinci tiyatro yapıtı sayılan “Şair Evlenmesi”nden uyarlanan “Gelin” oyunu, İstanbul’da sanatseverlerle buluştu.
Londra’daki gösterimlerinin akabinde Türkiye prömiyeri İstanbul Kültür Sanat Vakfı Salon İKSV’de yapılan oyun, İngilizce sahnelendi.
Duru Ağırbaş’ın ortak yapımcılığını da üstlendiği yapıtı Erica Rosa Lima yönetti, müellif Estelle Warner geliştirerek kaleme aldı.
Çağdaş bayan güldürülerinden de ilham alan oyunda, Güneş Soysal, Elif Gülalp, Duru Ağırbaş ve Pedro Millan Duke rol alıyor.
“Sahnede milletlerarası bir takımla yer aldık”
Oyunun ortak yapımcılığını da üstlenen oyunculardan Duru Ağırbaş, AA muhabirine, 2002’de Moskova’da doğduğunu, çocukluğunun Türkiye ve Rusya ortasında geçtiğini, tiyatro eğitimine küçük yaşlarda başladığını söyledi.
Londra’da University of the Arts London’da Oyunculuk ve Sahne Sanatları Kısmı’na gittiğini belirten Ağırbaş, “First Class Honours derecesiyle mezun oldum. Üniversite devrinde ve sonrasında Peckham Theatre, New Wimbledon Theatre, V&A Müzesi ve Lauderdale House üzere kurumlarda farklı projelerde çeşitli roller üstlendim. Son olarak İbrahim Şinasi’nin Şair Evlenmesi isimli oyununu bugüne taşıyıp bayan perspektifinden bir fikirle yola çıktım. Bu süreçte tanıştığım genç sanatkarlar ve arkadaşlarımla bir takım oluşturduk ve 6 ay süren çalışmalar sonucunda Gelin oyunu ortaya çıktı.” tabirlerini kullandı.
Ağırbaş, Gelin’in fikrini tasarladıktan sonra ortak üretimci ve oyuncu olarak projeyi başlattığını, İngiltere’de birinci kere Şinasi’nin oyununu modernize ederek bayan perspektifinden sahneye taşıdığını lisana getirdi.
Türkiye prömiyerine ait hislerini paylaşan Ağırbaş, “Bugün İstanbul’da çok sevdiğim İKSV Salon sahnesinde olmanın heyecanını yaşıyoruz. Grup olarak çok heyecanlıyız.” diye konuştu.
Ağırbaş, oyunun iki kültür ortasında köprü kurma emeli taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:
“İngilizce sahneleyerek memleketler arası seyirciye hitap etmeyi hayal etmiştim. Bu yüzden evvel İngiltere’de, akabinde Türkiye’de sahnelememiz bizim için değerliydi. İki ülke ve kültürden de kesimler taşıyan bu oyunu İstanbul’da sahnelemek beni çok gururlandırıyor. Bugün hem tiyatronun ustaları hem de basın karşısında oyunumuzu sergiledik. Sahnede Brezilyalı, Portekizli, İngiliz, Hong Konglu ve Türklerden oluşan memleketler arası grupla yer aldık.”
“Oyunun içine bayan seslerini dahil etmek istedik”
Ağırbaş, oyunda canlandırdığı Sevim karakterine ait, “Bu karakteri müellifimiz Estelle Warner ile birinci ele aldığımızda, benim oynadığım anne karakteri Sevim’i annelerimizden ve etrafta gördüğümüz annelerden esinlenerek yaratmak istedik. Bu kadar güçlü fakat tıpkı vakitte dehşetleri olan bir bayanı oynamak benim için çok farklı ve öğreticiydi. Karakteri çalışırken çokça müşahede yaptım. Sevim’in dünyasını bu müşahedelerim ve duyduğum konuşmalar üzerinden kurdum.” dedi.
Kadınlardan oluşan takımın oyuna katkısına değinen Ağırbaş, şöyle konuştu:
“Orijinal oyun erkek tarafından yazılıp erkek perspektifinden sahnelendiği için biz bunu büsbütün değiştirerek oyunun içine bayan seslerini dahil etmek istedik. Takımımızın bayanlardan oluşması, bu kıssadaki temaları taşımamıza başka bedel kattı. Bu öykü Türk kültüründen yansımalar taşısa da her bayana dokunan istikametleri bulunuyor. Bu yüzden grubun bayanlardan oluşması, öyküyü daha derin anlamalarına ve kendilerinden kesimler katmalarına imkan sağladı. Örneğin oyundaki Yaz ve Aylin arkadaşlığı, hepimizin kendi dostluklarından izler taşıyacak formda biçimlendi. Grup kendi arkadaşlıklarından, kendi aile bağlantılarından ve bayan olarak yaşadıkları baskılardan Gelin’e eklemeler yaptı.”
Ağırbaş, oyundaki anlatım lisanına ait, “Bu öyküyü anlatırken güldürüyü tercih etmek istedik zira yargılayıcı bir lisan kullanmak ya da oyundaki rastgele bir temayı yahut karakteri makus yansıtmak istemedik. Bu ağır temaları ele alırken, odağımıza bayanların kendi yollarını bulma eforunu aldık. Bu süreci üzücü bir yerden değil, daha umutlu ve cesaretlendirici bir perspektifle anlatmayı hedefledik. Güldürü üzerinden anlatmanın, izleyicinin hem gülerken anlamasını hem de hissetmesini ve birebir vakitte daha kolay bağlantı kurmasını sağladığını düşündük.” tabirlerini kullandı.
Londra’da yaşayan genç Türk bayanı Aylin’in öyküsüne odaklanan “Gelin”, gelenekler ile modernite ortasında sıkışan bireyin trajikomik gayretini mevzu alıyor.
Görücü yöntemi evlilik ve jenerasyon çatışması üzere temaları işleyen oyunun konusu ise şöyle:
“Londra’da yaşayan genç bir Türk bayanı olan Aylin’in, kelamını geçiremediği annesi Sevim tarafından istemediği bir evlilik buluşması ayarlanır. Annesini hayal kırıklığına uğratmaktan çekinen Aylin, görüşmelere gitmek yerine utangaç en yakın arkadaşı Yaz’ı kendi yerine gönderir. Lakin plan beklenmedik halde zıt sarfiyat ve Aylin’in müstakbel eşi, düzmece Aylin’e aşık olur. Gelin, bayan olmanın kültürler ortası karmaşıklıklarını kaotik, komik, yer yer acı lakin son derece dürüst bir anlatımla sahneye taşıyor.”
