MİMARLIĞIN bir fikri gerçeğe dönüştürmek, tekraren denemek ve bu dönüşümü mümkün kılan süreci yönetmek manasına geldiğini söyleyen Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Kısım Lideri Dr. Öğr. Üyesi Burçin Başyazıcı, “Çünkü mimarlık, sadece tekil yapılar üretmek değil, toplumsal ömrün mekansal şartlarını kurmakla ilgilidir. Bugün mimarlıkta yerleşik birtakım kabuller giderek sorgulanıyor, ezber bozuluyor” dedi.
Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Kısım Lideri Dr. Öğr. Üyesi Burçin Başyazıcı, mimarlığın nasıl değiştiğini anlattı. Başyazıcı, “Bugün mimarlıkta yerleşik kimi kabuller giderek sorgulanıyor. Artık problem sırf ortaya çıkan bina değil. Mimarlık eğitimi boyunca yerleşen en esaslı kabul şudur: mimarlığı anlamak, ortaya çıkan yapıyı anlamak demektir. Meğer bu görünür çıktı, uzun ve çok katmanlı bir üretim sürecinin eseridir. Tasarım kararları, teknik gereklilikler, ekonomik şartlar ve farklı aktörlerin katkıları bu sürecin parçasıdır” diye konuştu.
Dr. Öğr. Üyesi Burçin Başyazıcı, “Mimarlığı sadece tamamlanmış yapı üzerinden kıymetlendirmek sınırlayıcı bir yaklaşımdır. Bir yapıyı anlamak, onun nasıl tasarlandığını, hangi karar süreçlerinden geçtiğini ve hangi şartlar altında üretildiğini birlikte ele almayı gerektirir. Bu manada mimarlık, tekil bir sonuçtan çok, farklı ölçeklerde işleyen süreçler bütünü olarak okunmalıdır” sözlerini kullandı.
‘TEMSİL DEĞİL ÜRETİM’
Dr. Öğr. Üyesi Başyazıcı, “Mimarlıkta ‘temsil’ yapının görsel ve biçimsel sunumunu, ‘üretim’ ise onun nasıl inşa edildiğini ve hangi kararlarla şekillendiğini söz eder. Mimarlığı tasarım merkezli bir araştırma alanı olarak ele almak, bilgiyi materyalden üretime uzanan farklı ölçeklerde genişletmiştir. Fakat bu yaklaşım, birçok vakit üretim süreçlerinin kendisini art plana iter. Bir yapının nasıl göründüğünden fazla, nasıl üretildiği ve hangi münasebetlerle bu biçimi aldığı kritik sorulardır. Bu sorular, mimarlığı yalnızca estetik bir obje olmaktan çıkarıp, toplumsal yapı içinde konumlandırır” dedi.
Dr. Öğr. Üyesi Başyazıcı, “Tasarım süreci çoğunlukla lineer olmayan, geri dönüşler ve yine tanımlamalar içeren bir süreçtir. Bu durum ferdi yaratıcılıktan çok, bilgi üretiminin nasıl organize edildiği ile ilgilidir. Denemeler ve revizyonlar, ferdî yanlışlardan fazla tasarım sürecinin yapısal özellikleridir. Bu süreç, farklı bilgi çeşitlerinin müsabakasıyla şekillenir” diye konuştu.
MİMARLIK EĞİTİMİ VE BİLGİ ÜRETİMİ
Başyazıcı, “Mimarlığın obje odaklı bir çerçeveden, süreç ve üretim odaklı bir yaklaşıma kayması, mimarlık eğitimine de yansımaktadır. Eğitim, sırf mevcut bilgiyi aktaran bir yapıdan çok, bilginin nasıl üretildiğini açığa çıkaran bir süreç olarak ele alınmaktadır. Mimarlık eğitimi, sonuç üretmekten çok, üretim süreçlerini anlamaya ve tekrar kurmaya odaklanmalıdır. Öğrencinin rolü, hazır bilgiyi uygulamak değil, bu bilginin nasıl oluştuğunu sorgulamaktır” tabirlerini kullandı.
YENİ JENERASYON MİMAR: KONUM ALMAK
Başyazıcı, “Bugün mimarlık pratiği sadece teknik yeterliliklerle tanımlanamaz. Dizaynın içinde yer aldığı süreçleri kavrayan ve bu süreçlerdeki pozisyonunu sorgulayabilen bir yaklaşım belirleyici hale geliyor. Mimarın rolü sırf tasarım yapmak değil, içinde yer aldığı üretim sistemini anlamak ve bu sistem içindeki pozisyonuna dair eleştirel bir farkındalık geliştirmektir” dedi.
YAPAY ZEKA VE ÜRETİM SÜREÇLERİ
Başyazıcı, “Yapay zeka, mimarlık üretiminde muhakkak kademeleri hızlandıran ve çeşitlendiren bir araç olarak kullanılmaktadır. Lakin bu araçlar şimdi süreçlerin kendisini ortadan kaldırmıyor. Yapay zekanın mimarlık üretiminin kimi teknik ve operasyonel boyutlarını dönüştürmesi, tıpkı vakitte tasarım sürecinin öbür katmanlarını da yine görünür kılıyor. Bu dönüşüm, bilhassa sorunu tanımlama, bağlamı yorumlama ve eleştirel çerçeve kurma üzere alanların kıymetini daha besbelli hale getiriyor. Bununla birlikte, mimarlık bilgisinin nasıl yine dağılacağı hala açık bir tartışma alanı olmaya devam ediyor” diye konuştu.
