BİNGÖL Üniversitesi Güç, Etraf ve Doğal Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram, 50 yılda meydana gelen zelzelelerde büyük bir kısmı kırılan Kuzey Anadolu Fayı’nda yalnızca Marmara ve Yedisu Fayı’nın tehlikeli olduğunu söyledi. Akbayram, 330 kilometrelik Doğu Anadolu Fayı’nda ise Bingöl sismik boşluğu, denilen bölgenin sarsıntı üretme riski olduğunu bildirdi.
Türkiye Bilişim Derneği tarafından Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde ‘Krizden Dayanıklılığa: Afetlerde Bilişim ve Haberleşme Çözümleri’ bahisli panel düzenlendi. Kültür Merkezi’nde moderatörlüğünü Atatürk Üniversitesi Afet Haberleşmesi ve Teknolojileri Koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi Faruk Baturalp Günay’ın yaptığı panelde konuşan Bingöl Üniversitesi Güç, Etraf ve Doğal Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram, Kuzey Anadolu Fayı’nda 1949 yılından başlayan bir sarsıntı silsilesi yaşandığını söyledi. Yarar genel olarak batı taraflı bir sarsıntı göçü olduğunu belirten Akbayram, “Yani yaklaşık 50 yılda meydana gelen zelzeleler Marmara’ya kadar gelen Kuzey Anadolu Fayı’nın büyük bir kısmını kırmış. İki kısım kırılmamış. Birisi İstanbul’un güneyindeki Marmara sismik boşluğu diyebileceğimiz bölge başkası de Yedisu. Bu iki bölgede tehlikemiz çok yüksek. Kahramanmaraş zelzeleleri 13 vilayetimizi etkiledi. Çok büyük bir ihtimalle Yedisu Fayı’nda olacak bir zelzelede bu bölgede birçok vilayetimizi etkileyecek. Bütün kentler tarumar olacak demiyoruz fakat kentlerde sismik riskin yüksek olduğu alanlarda yıkımlar olacaktır maalesef şayet hazırlanmazsak. Erzurum, Erzincan, Tunceli, Elazığ’ın bir kısmı, Muş, Diyarbakır ve Bitlis etkilenebilir. Muhakkak bir çerçevede yaklaşık 100-150 kilometrelik bir dairede sarsıntının merkez üssünü Yedisu olarak kabul edersek etkileme imkanı var” diye konuştu.
BİNGÖL SİSMİK BOŞLUĞU
Kahramanmaraş zelzeleleriyle 330 kilometrelik Doğu Anadolu Fay zonunun kırıldığını kaydeden Akbayram, “6 Şubat zelzeleleriyle Doğu Anadolu Fay zonunun büyük bir bölümü kırıldı. Kırılmayan bir yer var. Biz oraya ‘Bingöl sismik boşluğu’ diyoruz. Palu ile Bingöl’ün Ilıcalar beldesi ortasındaki kesimde sismik boşluğumuz var. Buranın ne kadar büyüklükte bir zelzele üreteceğine dair bir fikrimiz yok. Çok büyük bir ihtimalle 7 ve üzeri büyüklükte sarsıntı üretme potansiyeli var. Bununda bölgedeki vilayetleri etkileme tehlikesi var maalesef” dedi.
Atatürk Üniversitesi Sarsıntı Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erdem Bayrak, 30 istasyonla bölgeyi anlık olarak takip ettiklerini söyledi. Doç. Dr. Bayrak, Tüm Türkiye’nin ve bölgenin sarsıntı konusunda riskli olduğunun görüldüğünü söz etti. Erzurum etrafında Karlıova Yedisu, Aşkale ve Horasan Faylarının devamında sismik boşluklar olduğunu anlatan Doç. Dr. Bayrak, şunları söyledi:
“Yaptığımız çalışmada bilhassa sismik boşluğa denk gelen kısımlarda sismik gerilmenin gitgide arttığı gelecekte potansiyel bir sarsıntı üretebileceğini görebiliyoruz. Bölgemizdeki coğrafik zorluklar da çok kıymetli. Zira dört bir tarafımız dağlarla çevrili. Afet anını düşünürsek kaçmaya çalışanlar gelmeye çalışanlar bizler için sorun. Onlarla ilgili önlem almamız ve lojistiği kesintisiz hala getirmemiz gerekmektedir. Erken ihtar sistemi yapısal sıhhat izlemeyle saniyeler kazanabiliriz.”
Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti Erzurum Şube Lideri Ömer Faruk Özler, zelzele sonrası bağlantı ve haberleşmenin kıymetini anlattı.
Panel sonrası konuşmacılar, izleyenlerin sorularını yanıtlandırdı.
