TEKİRDAĞ Namık Kemal Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, üniversite bünyesinde kurulan ‘Yapısal Sarsıntı Laboratuvarı’nın bölgedeki yapıların sarsıntıya dayanıklılığını belirlemek ve yeni teknolojiler geliştirmek gayesiyle faaliyetlerine başladığını söyledi. Bal, “Dünyada zelzele teknolojileri ile ilgili ya da değerli binaların birçoğu, bu gördüğünüz aygıtlar sayesinde yapısal izlemeye, yapı sıhhati izlemeye dediğimiz kısma tabi tutuluyor. Biz de bu yapıların sarsıntıdaki davranışlarını ya da öbür yükler altındaki davranışlarını bu aygıtlar sayesinde daima olarak izliyoruz” dedi.
Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) tarafından Tekirdağ Valisi Recep Soytürk ile NKÜ Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin öncülüğünde 4 bin metrekare alan üzerine ‘Yapısal Zelzele Laboratuvarı’ kuruldu. Tıpkı vakitte yapı sıhhati merkezinin de bulunduğu laboratuvarda aygıtlar sayesinde binalardan alınacak dataların burada toplanacağı belirtildi. Laboratuvarda bilhassa Tekirdağ ve etrafındaki yapıların zelzele performansı tahlil edilerek, riskli yapıların belirlenmesi ve güçlendirme yollarının geliştirilmesi hedefleniyor.
‘TOKYO VE TAYVAN’DA ORTAK PROJELER YÜRÜTÜLÜYOR’
NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Lideri Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal, laboratuvarın ileri teknolojilerle donatıldığını belirterek, “Laboratuvarımızı, yapısal sarsıntı mühendisliği uygulamalarının yapılabilmesi için gerçek ölçekteki yapısal testlerin ve bilhassa sarsıntı teknolojilerinin geliştirilmesi, sönümleyicilerin geliştirileceği bir laboratuvar. Yaklaşık 4 bin metrekare kapalı alana sahip fakat bunun yanı sıra laboratuvarımızın bir öbür özelliği, birinci kere laboratuvarımızın içerisinde yapı sıhhati izleme merkezi var. Yapı sıhhati izleme merkezi aslında bizim dünyadaki sarsıntı mühendisliğinde geliştirilen sönümleyicilerin ve teknolojilerin kullanımı açısından çok kıymetli. Laboratuvarımız tıpkı vakitte Tokyo Teknoloji Enstitüsü ve Tayvan Ulusal Zelzele Merkezi ile partner, ortak projeler yürütülüyor. Dünyada zelzele teknolojileri ile ilgili ya da kıymetli binaların birçoğu, bu gördüğünüz aygıtlar sayesinde yapısal izlemeye, yapı sıhhati izlemeye dediğimiz kısma tabi tutuluyor ve biz de bu yapıların sarsıntıdaki davranışlarını ya da başka yükler altındaki davranışlarını bu aygıtlar sayesinde daima olarak izliyoruz. Partner olduğumuz Tayvan Ulusal Zelzele Merkezi ve Prof. Sai ile birlikte aslında Tayvan’da birçok proje izleniyor. Bunlar birtakım izlenen projeler ile ilgili örnekler. Birinci sefer Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi milletlerarası ölçekte yapı sıhhati izlemesini bu bölgede de gerçekleştirebiliyor. Bildiğiniz üzere Türkiye’de yapı stoku maalesef ki sarsıntıya sağlam değil ve bilhassa hastaneler üzere, okullar üzere sarsıntı sonrasında kullanılması gereken binaların yapı sıhhati çok büyük değer arz ediyor. Zira zelzele sonrasında hastanelere gereksinimimiz olacak ve biz de şu anda Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nin onkoloji hastanesi projesindeki bir betonarme yapı, nitelikli sönümleyicilerin kullanıldığı bir yapı. Bu bağlamda bu aygıtlar sayesinde yapı davranışını daima olarak denetim altında tutuyoruz. Bu aygıtlardan anlık data alıyoruz ve laboratuvarımızın içerisine bilgisayar ortamından bunlar tahlil ediliyor, simülasyonları anlık olarak gerçekleştiriliyor. Bu aygıtlar aslında üç taraflı olarak ivmeölçerlerdir. Yalnızca binanın anlık hareketlerini, dönemlerini, frekanslarını anlamamıza yardımcı olduğu üzere bu aygıtları zelzele erken ikaz sistemi ile entegre ettiğimizde sarsıntının 25-30 saniye öncesinde meydana gelebileceğini de algılıyoruz” diye konuştu.
‘EN UFAK HAREKETİ GÖRECEĞİZ’
Bal, ivme aygıtlarının sade binalara değil tüm yapı, köprü üzere yapılarda kullanılmasının kıymetli olduğunu söyledi. Bal, “Tabii ki nokta olarak tüm binanın, işte yüksek bina olsun yalnızca bina değil, köprü üzere ya da tarihi yapılar üzere değerli kültür varlıkları içerisinde de yapılarda kullanılabilir ve etkin olarak da şu anda kullanıyoruz. Binadaki en ufak hareketi bile görebiliyoruz bu elemanlar sayesinde. Bizim şu anda Japonya ve Tayvan’la yürüttüğümüz ortak bir proje var. Bu da bölgemizi sanayi yapıları ile ilgili aslında birinci etapta. Zira Tekirdağ, Türkiye’nin en fazla ihracat yapan 5’inci büyük kenti. Burada birçok sanayi kuruluşunun sarsıntı olsa bile üretime devam edebilmesi ve kendini koruyabilmesi lazım. Bu bağlamda bu aygıtlar sayesinde şu anda Tekirdağ’daki değerli bir sanayi kuruluşunun yapısal sıhhat izlemesi bu aygıtlar sayesinde laboratuvarımız tarafından gerçekleştiriliyor. Bu da bilhassa sarsıntı sonrasında çıkabilecek ikinci hasarlara ve kesintisiz kullanım dediğimiz seviyenin sağlanması için bu aygıtlar bizim için kritik değere sahip” sözlerini kullandı.
Tekirdağ genelinde süratli sarsıntı tarama çalışmalarının sürdüğünü kaydeden Bal, kentte yaklaşık 230 bin binanın incelendiğini ve elde edilecek bilgiler doğrultusunda gerekli tedbirlerin kısa müddette hayata geçirileceğini söyledi.
