“Akdeniz Sulak Alanların Korunması ve Onarımı Projesi” kapsamında Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ornitoloji Araştırma Merkezince UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’nde yer alan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’nde yürütülen çalışmada 17 hektarlık alan keskin uçlu sazlardan (Juncus acutus) arındırılarak, kız kuşlarının üremesi için uygun hale getirildi.
Açık topraklar, çeltik tarlaları, nemli çayırlar, göl ve ırmak kenarlarındaki balçık alanlarda yaşamayı tercih eden kız kuşları, üreme devirlerinde küçük oyuklar açarak yumurtalarını bırakıyor.
Yaklaşık 56 bin hektar alana sahip Kızılırmak Deltası’nda 6 bin civarında mandanın otlamasından kuşların üreme alanları da etkilendi.
Su kuşlarının üreme imkanlarını artırmak için OMÜ Ornitoloji Araştırma Merkezince, “Akdeniz Sulak Alanların Korunması ve Onarımı Projesi” kapsamında çalışma yürütüldü.
Proje kapsamında Fransız Kalkınma Ajansı takviyesi ve Devlet Su İşleri 7. Bölge Müdürlüğü ile delta alan idaresinin katkısıyla Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’ndeki 17 hektarlık alan, kız kuşları ve başka su kuşlarının üremesi için keskin uçlu sazlardan temizlendi. Kız kuşlarının yuvaları da çitlerle çevrilerek, mandalarca bozulması engellendi.
OMÜ Ornitoloji Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Kiraz Erciyas Yavuz, AA muhabirine, deltanın makul kısımlarında keskin uçlu sazların baskın hale geldiğini söyledi.
Kızılırmak Deltası’nda ıslak çayırların tam kuşların üreme devrinde ekseriyetle su altında kaldığına işaret eden Yavuz, bu nedenle su kuşlarının çeltik tarımı uygulanan alanlarda yuvalamak zorunda kaldıklarını anlattı.
Kızılırmak Deltası’nda kız kuşlarının ömür alanlarının korunması gayesiyle proje hazırladıklarını belirten Yavuz, “Bu kapsamda kız kuşu yuvalarını bulup işaretledik. Çeltik tarımı yapan çiftçiler işaretli yerleri pas geçip yavru çıkana kadar orada süreç yapmadı. Uzun vadede bunun sürdürülebilir olmaması nedeniyle ıslak çayır alanlarımızı genişletmeyi düşündük.” sözünü kullandı.
Sazların bulunduğu alanları ıslak çayır olacak biçimde düzenlediklerini lisana getiren Yavuz, “Üreme sonrası devirde sürdürülebilir otlatmayı da sağlamak gayesiyle mandaların girişine müsaade verecek formda burayı düzenledik. Proje sayesinde öncelikli olarak kız kuşlarının, sonrasında öbür kıyı kuşlarının üremesi için uygun ömür alanı haline getirdik. Kamu kuruluşlarından çok dayanak gördük. Üniversitemizin de öncelik ettiği bir proje oldu.” dedi.
???????- Farklı alanlarda uygulamanın genişletilmesi planlanıyor
Yavuz, 17 hektarlık alanın farklı göçmen kuşlar için de uygun ömür alanı haline geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Hem kıyı kuşlarının üremesini desteklemek hem de sürdürülebilir otlatmayı sağlamak emeliyle bu türlü alanlara gereksinimimiz var. Deltadaki otlatmayı rotasyonlu otlatma sisteminde oluşturabilirsek herkes kazanır. Tabiat kazanır, çiftçiler kazanır, göçmen kuşlar kazanır. Bu biçimde de sürdürülebilir bir gelecek inşa etmiş oluruz. Şayet âlâ sonuç alırsak farklı alanlara da uygulamayı genişletmeyi planlıyoruz.”
