Hukukçular Derneği, İsrail’in Filistinli esirleri maksat alan idam yasasını İstanbul’da düzenledikleri basın açıklamasıyla protesto etti.
Beyazıt Meydanı’nda bir ortaya gelen hukukçular “Filistin için adalet” yazılı pankart açtı.
Hukukçular Derneği Genel Başkanı Mehmet Melih Gülseren, burada yaptığı açıklamada, İsrail Parlamentosu tarafından 30 Mart 2026 tarihinde kabul edilen idam cezasına dair yasal düzenlemenin insan haklarına ve milletlerarası hukuka ters olduğunu söyledi.
İsrail Parlamentosu tarafından yapılan bu yasal düzenlemenin, bütün hukuk tertiplerinde yok kararında olduğunu lisana getiren Gülseren, “Birleşmiş Milletler (BM) kararlarında da teyit edildiği üzere işgalci pozisyonda olan İsrail terör devletinin, Filistin topraklarında kendi hukuksal tertibini hâkim bir devlet üzere kullanması mümkün değildir. İsrail terör devleti, işgal ettiği topraklar üzerinde tam egemenlik yetkisi kullanamayacağı üzere, kendi hukuk nizamını ve yargı sistemini sınırsız biçimde uygulama yetkisine de sahip değildir.” tabirlerini kullandı.
Gülseren, düzenlemeyle İsrail’in Filistin’in özgürlüğü için çaba eden on binlerce insanı türel düzenleme kisvesi altında katletmek istediğinin altını çizdi.
Kabul edilen düzenlemenin fiilen Filistinlilere uygulanmak üzere kurgulandığını, buna karşılık Filistinlileri öldüren yahut onlara ziyan veren İsrail vatandaşları yahut yerleşimcilerin farklı bir hukuk rejimine tabi tutularak ve sivil mahkemelerde yargılandığını belirten Gülseren, “Nitekim uygulamada bu bireylerin birçok vakit cezasız kaldığı da bilinmektedir. Bu durum, Filistinliler ile İsrailliler ortasında açık bir ayrımcılık yaratarak birebir hareketler bakımından farklı hukuk sistemlerinin işletilmesine yol açmakta ve düzenlemenin makul bir bölümü gaye aldığını açıkça ortaya koymaktadır.” diye konuştu.
Söz konusu maddede idam kararının 90 gün üzere kısa bir mühlet içerisinde uygulanması hususunun yer aldığını anlatan Gülseren, şunları kaydetti:
“İdam kararı için gerekli olan oy birliği koşulu kaldırılarak kolay çoğunluk kâfi görülmüş, temyiz ve itiraz yolları ise değerli ölçüde kısıtlanmış durumdadır. Bu istikametiyle düzenleme, adil yargılanma teminatlarını ortadan kaldıran ve siviller üzerinde sindirme gayesi taşıyan bir düzenek niteliğindedir. On yıllardır yaşlı, çocuk, bayan ayrımı gözetmeksizin sivillere yönelik taarruzlarını sürdüren ve soykırım hatası işleyen İsrail terör devleti, bu yasa ile eli silahsız ve savunmasız sivilleri gaye alan hareketlerini yasallaştırmaya yönelik yeni bir tüzel taban oluşturmaya çalışmaktadır.”
Filistin’de bulunan hukukçular ve insan hakları savunucuları tarafından yasanın iptali talebiyle İsrail Yüksek Mahkemesine taşındığını belirten Gülseren, bu hukuk gayretinin hem Türkiye’de hem de dünyada daha yüksek sesle lisana getirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Askeri mahkemeler bakımından bu ceza fiilen zarurî hale getirilmekte”
Gülseren, işgalci İsrail’in varlığının sırf Filistin için değil, bütün Orta Doğu ve hatta dünya için bir güvenlik sorunu haline geldiğini ortaya koyduğunu belirtti.
İsrail Parlamentosu tarafından kabul edilen maddeyi “katliam yasası” olarak nitelendiren Gülseren, bu yasanın milletlerarası hukuk düzenlemelerine de karşıt olduğunu vurgulayarak kelamlarını şöyle sürdürdü:
“İdam cezasının uygulanmasına ait memleketler arası standartlar bakımından önemli ihlaller kelam mevzusudur. İsrail’in taraf olduğu Uygar ve Siyasi Haklar Memleketler arası Mukavelesi’nde idam cezası son derece dar bir çerçeveye tabi tutulmuştur. Buna nazaran idam cezası sadece en ağır kabahatler için, sıkı yöntemi teminatlar altında ve keyfilikten uzak biçimde uygulanabilir. Buna karşılık kelam konusu düzenleme, terör kavramını geniş ve bilinmeyen bir halde kullanarak mevt cezasının kapsamını genişletmekte ve bilhassa askeri mahkemeler bakımından bu cezayı fiilen mecburî hale getirmektedir. Hakikaten bu maddeyle idam cezalarının keyfilik arz ettiği ve memleketler arası hukukla bağdaşmadığı, düzenlemenin sadece Filistinlilere yönelik bir apartheid uygulamasının kılıfı olduğu ortadadır.”
Gülseren, Filistin’de işgalci pozisyonunda bulunan İsrail’in, işgal altındaki topraklarda bu maddeyi uygulamaya çalışmasının memleketler arası insancıl hukukla bağdaşmadığını, 1949 tarihli 4. Cenevre Mukavelesi uyarınca işgalci gücün cezai yetkilerinin son derece hudutlu olduğunu ve bu yetkilerin işgal altındaki nüfusun korunması emeline uygun olmadığını vurguladı.
Dernek olarak, İsrail’in kabul ettiği ayrımcı idam maddesine karşı tüzel teşebbüsler başlattıklarını belirten Gülseren, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Kurulu Özel Prosedürleri nezdinde, Keyfi Tutuklamalar Çalışma Kümesi, Yargısız ve Keyfi İnfazlar Özel Raportörlüğü, İşgal Altındaki Filistin Topraklarında İnsan Haklarının Durumu Özel Raportörlüğü ve Azap ve Öteki Zalimane, İnsanlık Dışı yahut Aşağılayıcı Muamele yahut Ceza Özel Raportörlüğüne müracaatta bulunarak teşebbüslerde bulunduklarını söyledi.
Gülseren, Hukukçular Derneği olarak, Türkiye ve dünyadaki bütün hukukçuları, insan hakları savunucularını, sivil toplum örgütlerini ve vicdan sahibi insanları İsrail Parlamentosu’nun bu yasal düzenlemesi başta olmak üzere İsrail Terör Devleti’nin insanlığa karşı aksiyonlarına karşı durmaya ve özgür Filistin için türel ve sivil çabaya davet ettiklerini lisana getirdi.
