Yıldız Teknik Üniversitesi Besin Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammet Arıcı, “doğal” ismi altında satılan her eserin inançlı olmayabileceğini belirterek, bilhassa açıkta satılan besinlerin risk taşıyabileceği ikazında bulundu.
Arıcı, “5. Milletlerarası Besin Kimyası Kongresi” için geldiği Antalya’da AA muhabirine yaptığı açıklamada, “doğal” denilerek pazarlanan besinlerin her vakit sağlıklı olmayabileceğini, belirleyici ögenin üretim ve saklama şartları olduğunu söyledi.
Açıkta satılan eserlerin birçok vakit kontrol ve kayıt sistemine tabi olmadan tüketiciye ulaştığına dikkati çeken Arıcı, bu durumun üretim ve dağıtım süreçlerine ait belirsizlikleri artırdığını kaydetti.
Arıcı, bu cins besinlerde bilhassa mikrobiyolojik risklerin öne çıktığını vurguladı.
Birçok eserin ısıl süreç yahut fermantasyon üzere metotlarla işlenmesinin, riskleri azaltarak besinin daha inançlı hale gelmesini sağladığının bilimsel olarak kabul edildiğini anlatan Arıcı, bu süreçlerin besin güvenliğinde kıymetli rol oynadığını belirtti.
Açıkta satılan baharat ve çiğ süt üzere besinlerin denetimli biçimde üretilmesinin değerine işaret eden Arıcı, “Gıdanın açık olması elbette dışarıdan bulaşabilecek safsızlıklara da açık demektir fakat bunların denetim edilememesi durumunda bilhassa mikotoksin, aflatoksin üzere riskleri aklımıza getirir. Onun için elbette paketli besin diyoruz.” tabirlerini kullandı.
Arıcı, besin kaynaklı risklerin çoğunlukla kısa vadeli tesirlerden fazla vakitle bedende biriken mikotoksinler aracılığıyla ortaya çıktığını, bu hususların kimi organlarda birikerek uzun vadede toksik tesir ve kanser üzere önemli hastalıklara yol açabileceğini lisana getirdi.
Yoğun dumana maruz kalan besinler sıhhat risklerini artırabiliyor
Gıda güvenliğinde sadece eser seçiminin değil, hazırlama formüllerinin de değerli olduğunu vurgulayan Arıcı, yüksek ısı ve ağır dumana maruz kalan besinlerde ziyanlı bileşiklerin oluşabileceğine dikkati çekti.
Mangal üzere pişirme yollarında denetimli olunması gerektiğini anlatan Arıcı, “Mangalın üstünde, bol ateşle, ateşe yakın pişirildiği vakit et bol dumana maruz kalır. O duman yağın dumanıdır. Buradan da PAH denilen unsurlar ızgara edilen etlere geçer ve sıhhat riski taşır.” dedi.
Gıda güvenliğinde izlenebilirlik ve şeffaflık öne çıkıyor
Gıda güvenliğinde şeffaflık ve izlenebilirliğin değerine değinen Arıcı, bu imkanın bilhassa ambalajlı ve işlenmiş besinlerde güvenilirlik açısından kıymetli bir avantaj sunduğunu tabir etti.
Kökeni bilinen besinlerin kıymetine işaret eden Arıcı, devletin izlenebilirlik sistemlerini yaygınlaştırdığını söyledi.
Barkod sistemi sayesinde eserin cep telefonlarıyla taranarak menşeine ve üretim sürecine kadar ulaşılabildiğini belirten Arıcı, izlenebilirliği olan eserlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
Tüketicilerin eser seçiminde temel denetimleri ihmal etmemesi gerektiğini kaydeden Arıcı, ambalajı deforme olmuş, paslı, çarpık yahut şişmiş konservelerin katiyetle alınmaması ve tüketilmemesi, kuşkulu eserlerin tadına dahi bakılmadan imha edilmesi gerektiğini kelamlarına ekledi.
