Türkiye’nin niyet dünyasında uzun yıllardır tartışılan çağdaşlaşma, din ve kimlik sıkıntıları, İlahiyatçı müellif Ali İstek Demircan’ın sahibi olduğu internet sitesi Mirat Haber’de bugün yayınlanan ‘Kökleri unutmadan yenilenmek: Cahit Tanyol’un sessiz uyarısı’ başlıklı yazıyla yine gündeme taşındı. Yazıda, sosyolog ve düşünür Cahit Tanyol’un fikirleri üzerinden Türkiye’nin dönüşüm süreci değerlendirildi.
MODERNLEŞME TARTIŞMASI YENİDEN
Yazıda, Türkiye’de çağdaşlaşmanın birden fazla vakit Batı’yı taklit etmek halinde algılandığı belirtilerek, bu yaklaşımın toplumsal sıkıntıları derinleştirdiği söz edildi. Tanyol’un görüşlerine atıfla, “kökleri anlamadan değişimin savrulmaya yol açacağı” vurgulandı.
DİN VE TOPLUM ORTASINDA DENGE
Cahit Tanyol’un din konusundaki yaklaşımının istikrarlı olduğu tabir edilen yazıda, ne dini büsbütün reddeden ne de sorgulanamaz hale getiren bir çizgi benimsediği hatırlatıldı. Din-toplum bağlantısının gerçeklik üzerinden ele alınması gerektiği belirtildi.
LAİKLİK TARTIŞMASINA FARKLI BAKIŞ
Yazıda laikliğin bir çatışma alanı değil, toplumsal dengeyi sağlayan bir çerçeve olduğu görüşü öne çıkarıldı. Tanyol’un yaklaşımına nazaran, laikliğin toplumun inanç yapısıyla çatışarak değil, onu anlayarak şekillenmesi gerektiği tabir edildi.
KİMLİK VE TARAF SORUNU
Kimlik probleminin yazının merkezinde yer aldığı belirtilirken, “kimlik kaybının istikamet kaybına yol açtığı” değerlendirmesi yapıldı. Türkiye’nin geçmişle bağ kurma ve geleceği inşa etme ortasında sıkıştığı tabir edildi.
“SORULAR TIPKI, YANITLAR ERTELENİYOR”
Yazının sonunda, Türkiye’nin uzun yıllardır tıpkı temel sorular etrafında döndüğü lakin bu sorulara verilen yanıtların gereğince içselleştirilmediği vurgulandı. Tanyol’un fikirlerinin bugünün tartışmalarına ışık tutabilecek nitelikte olduğu tabir edildi.
CAHİT TANYOL KİMDİR
Türk sosyolojisinin “ulu çınarı” olarak anılan Prof. Dr. Cahit Tanyol (1914-2020), Türkiye’ye mahsus bir sosyoloji ekolünün kurulmasına öncülük etmiş duayen bir akademisyen, müellif ve şair.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nde uzun yıllar kürsü başkanlığı yapan Tanyol, Batılı teorilerin Türkiye gerçekleriyle harmanlanması gerektiğini savundu ve “Türkiye Sosyolojisi” kavramını literatüre kazandırdı. Bilhassa laiklik, toplumsal değişim, töreler ve Türk köy yapısı üzerine yaptığı derinlemesine tahlillerle tanındı.
Laiklik ve İrtica, Türk Edebiyatında Toplumsal Problemler ve Kuruluş ve Fetih Sosyolojisi üzere temel yapıtları bulunan Tanyol, 11 Ağustos 2020 tarihinde 106 yaşında vefat etti. Sosyoloji dünyasına bıraktığı mirasın yanı sıra, şair Tuğrul Tanyol’un babası olan Cahit Tanyol, fikir tarihimizin en uzun soluklu ve tesirli isimlerinden biri olarak kabul edilir.
