Antalya ve etrafında baharın gelmesiyle birlikte kızılçam ağaçlarında çam kese tırtılı yoğunluğu arttı. Çam ağaçlarının iğneli yapraklarıyla beslenen ziyanlı çeşidin orman ekosistemine ziyan verdiğini kaydeden Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Hüseyin Çetin, “Tırtıllar ağacı zayıf ve savunmasız hale getirir. Beşerler ve hayvanlar üzerinde alerjik tepkilere yol açabilir” dedi.
Çam kese böcekleri, mart ve nisan ayında çam ağaçlarının üzerine ördükleri tülsü koza ile çoğalmaya başlıyor. Tüylü yapılarıyla dikkati çeken böcekler, insanlarda alerjik tepkilere yol açarken, temas halinde hayvanlarda da çeşitli hastalıklara neden oluyor. Belediyeler ve Orman Genel Müdürlüğü, çam kese tırtılına karşı biyolojik çaba kapsamında çeşitli çalışmalar yürütüyor. Ayrıyeten Türkiye’nin çeşitli noktalarındaki laboratuvarlarda çam kese tırtıllarını yiyerek beslenen Calosoma böcekleri üretilerek tabiata salındı.
‘AĞACI ZAYIF VE SAVUNMASIZ HALE GETİRİRLER’
Çam kese tırtıllarının periyodunun başladığını belirten AÜ Fen Fakültesi’nden Prof. Dr. Hüseyin Çetin, “Özellikle Antalya üzere çam ağaçlarının ağır olduğu bölgelerde bu canlıları sıkça görmeye başladık. Çam kese tırtılları aslında bir kelebeğin larvalarıdır. Çam ormanlarında, kızılçam ormanlarında yayılış gösterir ve çam ağaçlarının iğne yapraklarıyla beslenirler. Bu tırtıllar çam ağaçlarını direkt öldürmez. Lakin o yılki yaprakları büsbütün tüketerek ağacı zayıf ve savunmasız hale getirirler. Bu durum randıman kaybına neden olur ve ilerleyen devirlerde ağacın hastalıklara daha açık hale gelmesine yol açabilir” dedi.
‘ÇAM KESE TIRTILI GENÇ AĞAÇLAR ÜZERİNDE YAYGINDIR’
Çam kese tırtıllarının iki çeşidi olduğunu kaydeden Prof. Dr. Çetin, “Bunlardan biri halk ortasında çam kese tırtılı olarak bilinen pul kanatlı Thaumetopoea pityocampa tipidir. Bu tıp ekseriyetle Akdeniz, Ege ve Marmara kıyı şeridinde görülür. Bilhassa çam ormanlarında ve genç ağaçlar üzerinde yaygındır. Vatandaşlarımız bu tırtılları çoklukla ağaçların üzerinde gördükleri ipeksi yuvalardan tanır. Mart ayına kadar ağaç üzerinde gelişen larvalar, mart ve nisan aylarından itibaren yavaş yavaş toprağa iner. Bu sırada art geriye dizilerek oluşturdukları ‘katar’ halindeki yürüyüşleri dikkat alımlı bir imaj oluşturur ve beşerler ile hayvanların ilgisini çekebilir” sözlerini kullandı.
İNSANLAR VE HAYVANLAR ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİ
Tırtılların beşerler ve hayvanlar üzerinde olumsuz tesirlerinden bahseden Çetin, “Vücutlarında bulunan küçük kıllar (setalar) hayli alerjiktir. Beşerler yahut hayvanlar bu tırtıllara temas ettiğinde alerjik tepkiler ortaya çıkabilir. Bu nedenle vatandaşların bu tırtılları gördüklerinde dokunmamaları ve temas etmemeleri gerekir. Bilhassa köpek ve kedilerin bu canlılara temas etmemesine dikkat edilmelidir. Zira merak eden hayvanlar bazen bu tırtılları ağızlarına alabilir. Bu türlü bir durumda köpeklerin lisanı şişebilir, teneffüs yolları tıkanabilir ve önemli sıhhat meseleleri ortaya çıkabilir” diye konuştu.
‘CALOSOMA BÖCEKLERİ YUVALARINA GİREREK ONLARI AVLAR’
Piknik dönemine dikkati çeken Prof. Dr. Çetin, “Çam ormanlarında vakit geçiren vatandaşların da dikkatli olması gerekir. Çam ağaçlarının altında oturmak bazen sorun oluşturabilir. Bu tırtılların alerjik kılları bedenimizle temas ettiğinde kaşıntı ve tahrişe neden olabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı bu zararlıya karşı bilhassa doğal ormanlarda biyolojik çaba formüllerine değer vermektedir. Bu kapsamda çam kese tırtılıyla uğraş eden yararlı Calosoma böcekleri laboratuvarlarda üretilerek tabiata salınmaktadır. Avcı ve epey yararlı bir böcektir. Doğal ortamında tırtılların yuvalarına girerek onları tek tek avlar. Bir çam kese tırtılı yuvasında yaklaşık 200-300 larva bulunabilir. Ayrıyeten belediyeler de mesire alanları, piknik alanları, kreşler, okullar ve cami bahçeleri üzere vatandaşların ağır bulunduğu yerlerde uğraş çalışmaları yürütmektedir” dedi.
