Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Prof. Dr. Zülfikar Akelma, bahar aylarında artan polen yoğunluğunun bilhassa çocuklarda alerji rinit başta olmak üzere birçok alerjik hastalığı tetiklediğini belirterek, uzun vadeli tahlilde alerji aşısının (immünoterapi) kıymetli rol oynadığını söyledi.
Polen döneminin ekseriyetle şubat sonu ve mart başında başladığını belirten Akelma, nisan ayıyla birlikte ağaç ve çayır polenlerinin tesirinin arttığını, ilerleyen periyotta ise yabani ot polenlerinin de ortaya çıkacağını tabir etti. Havaların ısınmasıyla birlikte tabiatta çiçeklenmenin başladığını lisana getiren Akelma, bahar alerjilerinin de bu devirde belirginleştiğini kaydetti.
Alerji ile enfeksiyon karıştırılabiliyor
Mevsim geçişlerinde viral enfeksiyonların da sık görüldüğüne dikkat çeken Akelma, bilhassa çocukluk yaş kümesinde değişken hava şartları nedeniyle enfeksiyonların arttığını söyledi. Alerji ile nezle ve grip belirtilerinin benzerlik gösterebildiğini belirten Akelma, her iki durumda da burun akıntısı, tıkanıklık, öksürük ve hapşırık görülebileceğini aktardı.
Nezle ve gribin ekseriyetle 5-7 gün içinde düzeldiğini, alerjik hastalıkların ise daha uzun sürdüğünü ve her yıl birebir mevsimde tekrar ettiğini anlatan Akelma, alerjide hapşırığın ön planda olduğunu, burun kaşıntısı ile gözlerde kızarıklık ve sulanmanın sık görüldüğünü, şikayetlerin bilhassa açık havada geçirilen vakit sonrası arttığını kaydetti.
Alerjik rinit hayat kalitesini düşürüyor
Çocuklarda en sık görülen tablonun alerjik rinit olduğunu belirten Akelma, saman nezlesi olarak da bilinen bu hastalıkta burun ve gözlerin etkilendiğini söyledi. Burun mukozasında oluşan ödem ve şişliğin teneffüsü zorlaştırdığını tabir eden Akelma, daima hapşırık ve burun akıntısının çocukları önemli formda rahatsız ettiğini lisana getirdi.
Alerjik rinitin kolay bir rahatsızlık olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Akelma, bu durumun kişinin hayat kalitesini önemli oranda etkilediğini söyledi.
Akelma, çocuklarda bahar alerjisine bağlı olarak en sık alerjik rinitin görüldüğünü lisana getirerek, şunları söyledi:
“Burada temel olarak üst teneffüs yolu tutuluyor. Burun mukozası dediğimiz burun ve gözler bilhassa tutuluyor. Burun ve gözler bilhassa etkileniyor. Buna bağlı olarak ödem ve şişlik oluşuyor. Tıpkı vakitte da hapşırık, öksürük şikayetleriyle daima bir temizleme gereksinimi ortaya çıkıyor. Çocuk doğal olarak bundan çok rahatsız oluyor. Çok kıymetli bir durum aslında. Alerjik rinit, erişkinlerde hayat kalitesini düşürüyor, günlük ömrünü bozuyor, iş performanslarını düşürüyor.”
Çocuklarda uyku ve okul muvaffakiyetini etkiliyor
Akelma, çocuklarda uyku bozukluklarına da yol açtığını lisana getirerek, gece sık uyanma, ağız açık ahenge ve horlama üzere problemlerin görülebildiğini, bunun da sabah yorgun uyanmaya ve baş ağrısına neden olabildiğini söyledi.
Bu durumun okul çağındaki çocuklarda dikkat eksikliği ve derslere odaklanamama üzere problemlere yol açabildiğini kaydeden Akelma, şu ikazları yaptı:
“Çocuklar da biz bunu, uyku bozuklukları formunda uyuyamama, gece sık uyanma, ağzından nefes aldıkları için de horlama ve ağzı açık ahenge ve buna bağlı olarak da düzgün uyuyamadıkları için de sabahları hırçın uyanma biçiminde görürüz. Tıpkı vakitte sabahları baş ağrısı olabilir. Bir de çok kıymetli bir durum okul çocuklarında bu uykusuzluk ve huzursuzluğa bağlı alarak dikkat eksikliği, derslere odaklanamama ve bunun sonucunda okul muvaffakiyetinin etkilenmesi, okul muvaffakiyetinde bir düşme kelam mevzusudur.”
Prof. Dr. Akelma, alerjik rinitin kesinlikle önemsenmesi gerektiğini vurgulayarak, “Eğer ısrarla her sene tıpkı formda tekrarlıyorsa başladıktan 1 hafta ya da 15, 20 gün devam eden burun akıntısı, hapşırık, tıksırık burun akıntıları devam ediyorsa kesinlikle bir tabibe başvurmak gerekiyor. Bu şahısların tedavi edilmesi gerekiyor. Hayat kalitesi böylelikle düzeliyor. Tedaviyi de çabucak kesmemek gerekiyor. Bütün polen mevsimi uzun mühlet, temmuz-ağustosa kadar hatta yabani otlar için eylül-kasım da dahil devam ediyor. Mevsimi uzun olabilir. Bu müddette tedavilerini düzenlemek gerekiyor.” dedi.
Alerji aşısı uzun vadeli tahlil sunabiliyor
Prof. Dr. Zülfikar Akelma, alerji testleri yapılan birtakım hastalarda görülen polen alerjileri ve mesken tozu alerjilerine ait uygulanan tedaviler konusunda ise, “Alerjik olarak testlerini yaptığımız birtakım hastalarda gördüğümüz polen alerjileri ve mesken tozu alerjileri de olabilir, biz bunlara karşı alerjinin tedavisi için büsbütün düzeltmeye yönelik olarak ‘alerji immünoterapisi’ yapıyoruz.” diye konuştu.
Alerji aşılarının ekseriyetle 5 yaşından sonra uygulanabildiğini kaydeden Akelma, “Alerjenlere bağlı olarak ‘alerji aşısı’ diye halk ortasında bildiğimiz aşılama yapıyoruz. Alerji aşılarında genel standart yaşımız 5 yaş. 5 yaş sonrasındaki bütün yaş kümelerine uygulanabilir. Tedavi biraz uzun bir tedavi. Minimum 3 yıl, maksimim 5 yıla kadar tertipli olarak ayda bir yaptığımız enjeksiyonlar ya da lisan altı damla halinde yapılan tedavilerle bu aşıyı yaparak bireyde o polene yani antijene karşı tolerans gelişmesini sağlıyoruz.” dedi.
Astım gelişimini önleyen bir tedavi
Akelma, alerjide ilaç tedavilerinin ekseriyetle durumu baskıladığına ve denetim altına aldığına işaret ederek, şunları kaydetti:
“Aşı tedavisinde polene karşı bedeni duyarsız hale getiriyoruz. Aslında bir nevi kesin tahlil diyebiliriz. Her hastada tıpkı seviyede muvaffakiyet olmuyor lakin yüzde 70’lere yakın bir muvaffakiyetten bahsederiz. Bunun sonucunu da şöyle görüyoruz. Kişinin şikayetleri ve ilaç gereksinimi azalıyor. Kimileri hiç ilaç kullanmıyorlar. Alerjik riniti saman nezlesi olan şahıslara yapmış olduğumuz bu aşı ilerleyen periyotlarda bu hastalarda astım gelişimini azaltıyor. Astım gelişimini de önleyebilen bir tedavi. Alerji ve immünoloji uzmanları tarafından yapılan bir tedavi. Bu bahiste bir kıymetlendirme için bu kliniklere başvurmak ve ona nazaran uygun hastanın seçilmesi gerekir.”
