ABD’nin İsrail ile 28 Şubat tarihinde ortak olarak başlattığı İran’a yönelik hücumlar ve çeşitli askeri faaliyetlerin ABD içindeki yasal çerçevede oluşturduğu tartışma devam ediyor. ABD-İran ortasındaki siyasi ve askeri gerginlik devam ederken Beyaz Saray, ABD Kongresi’ne İran ile çatışmaların sonlandığına ait bir mektup gönderdi.
“DÜŞMANLIKLAR SONA ERMİŞTİR”
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson’a gönderilen ve ABD Lideri Donald Trump’ın imzasını taşıyan mektupta, “28 Şubat 2026’da başlayan düşmanlıklar sona ermiştir” sözleri kullanıldı lakin, savaşın şimdi bitmekten çok uzak olabileceği de açıkça belirtildi. Mektupta, “ABD’nin İran rejimine karşı yürüttüğü operasyonların başarısına ve kalıcı bir barışın sağlanmasına yönelik devam eden uğraşlara karşın, İran’ın ABD ve silahlı kuvvetlerimiz için oluşturduğu tehdit kıymetli ölçüde devam etmektedir” sözleri kullanıldı.
ANAYASAYA UYGUNLUK TARTIŞMALARINI BOŞA ÇIKARMA HAMLESİ
Söz konusu mektup, ABD medyasında Trump’ın iki ay evvel İran’a yönelik Kongre’den onaysız başlattığı savaşla ilgili anayasaya uygunluk tartışmalarını boşa çıkarma uğraşı olarak değerlendirildi.
Beyaz Saray’ın Kongre’ye savaşın ve İran’la düşmanlığın sona erdiğini bildiren mektup, ABD savaş gemileri ve binlerce ABD askerinin İran’a yönelik mümkün yeni bir atak buyruğu için Orta Doğu’da belirsizlik içinde beklediği bir periyotta gönderildi.
“KONGRE’YE EK YETKİ ZORUNLULUĞU DOĞMUYOR”
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, bu değerlendirmeyle birlikte 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası kapsamında 60 günlük yasal mühletin artık geçerli olmadığını savunarak, İran’la yaşanan askeri tansiyonun yürürlüğe giren ateşkesle birlikte hukuken sona erdiğini ileri sürdü. Bu kapsamda, Kongre’ye ek yetki yahut onay zorunluluğunun doğmadığı belirtildi.
Ancak ABD muhalefetindeki Demokrat Partili Kongre üyeleri bu yoruma karşı çıkarak, kelam konusu yasa kapsamında ateşkes durumunun “çatışmaların sona ermesi” olarak kabul edilmediğini söyledi. Ayrıyeten, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nda yürüttüğü ablukaya da değinilerek, bölgedeki ABD askeri varlığının devam etmesinin çatışmanın fiilen sürdüğüne işaret ettiği savunuldu.
ABD’NİN 1973 TARİHLİ SAVAŞŞ YETKİLERİ YASASI NE DİYOR?
ABD’deki 1973 tarihli Savaş Yetkileri Maddesi’ne nazaran Kongre, çatışmaların başlamasının akabinde 60 gün içinde savaş ilan etmeli ya da güç kullanımına yetki vermelidir. ABD Başkanı ek süre talep ederse bu mühlet sonunun 90 güne çıkarılabileceği biliniyor. Kelam konusu 60 günlük vakit sonu bugün dolmak üzereyken Kongre, kelam konusu kuralın uygulanması için rastgele bir teşebbüste bulunmamış ve Senato’nun Demokratların savaşı durdurmaya yönelik altıncı teşebbüsünü reddetmesinin akabinde Perşembe günü bir haftalık tatil için dağılmıştı.
Öte yandan Trump idaresinin de Kongre onayı alma konusunda hiçbir ilgi göstermediği bedellendiriliyor. Çatışmaların yine başlaması durumunda Trump’ın milletvekillerine yeni bir 60 günlük sürecin başladığını söyleyebileceği düşünülüyor.
ABD Kongresi’nin Vietnam Savaşı’na reaksiyon olarak kabul ettiği 1973 tarihli Savaş Yetkileri Maddesi’nden bu yana hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Partili ABD liderlerinin, kesintili askeri çatışmalar sırasında misal metotları tekraren kullandığı biliniyor.
