Bloomberg’in aktardığına nazaran, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla tetiklenen global güç krizi bir aylık süreci geride bırakırken, petrol fiyatları süratle yükseldi, büyüme beklentileri aşağı çekildi ve bilhassa Asya’da yakıt dertleri baş göstermeye başladı. Dal temsilcileri ise krizin şimdi başlangıç kademesinde olduğu ihtarında bulunuyor.
Bloomberg’e konuşan güç piyasası uzmanları, mevcut durumu 1970’lerdeki petrol krizine benzetirken, bu kere tesirlerin daha geniş ve yıkıcı olabileceğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının global güç akışını önemli biçimde sekteye uğrattığı, Avrupa’nın ise önümüzdeki haftalarda yüksek fiyatlar ve dizel kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği tabir ediliyor.
Haberde yer alan hesaplamalara nazaran, boğazın kapanması global petrol akışını günlük yaklaşık 11 milyon varil azaltmış durumda. Bu da savaş öncesi düzeylere kıyasla yaklaşık 9 milyon varillik bir arz açığı manasına geliyor. Bu ölçünün, Avrupa’nın önde gelen ekonomilerinin toplam tüketimini aşan bir düzeye denk geldiği belirtiliyor.
Bloomberg’in aktardığına nazaran ABD’li yetkililer ve finans etrafları, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar yükselebileceği ihtimalini kıymetlendiriyor. Talebin düşmeye başladığı, birtakım Asya ülkelerinde ise yakıtın stoklanarak kısıtlı dağıtıldığı söz ediliyor.
Haberde, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasasında durumun daha kritik olduğu vurgulanıyor. Hürmüz Boğazı’nın global LNG arzının yaklaşık beşte birini oluşturduğu, lakin alternatif taşıma yollarının bulunmaması nedeniyle arz şokunun daha sert hissedildiği belirtiliyor.
GEÇİCİ TEDBİRLER YETERSİZ KALABİLİR
Bloomberg’e nazaran ABD ve öteki ülkelerin rezerv satışları ile birtakım yaptırımların gevşetilmesi piyasaya kısa periyodik rahatlama sağladı. Lakin bu tedbirlerin hudutlu olduğu ve uzun vadede fiyat artışını durdurmaya yetmeyebileceği söz ediliyor.
Haberde, güç krizinin birinci tesirlerinin Asya’da görüldüğü kaydedildi.
Pakistan’da yakıt tasarrufu davetleri yapılırken, Tayland’da kıtlık, Avustralya’da ise çok sayıda akaryakıt istasyonunda arz kahrı yaşandığı aktarıldı.
Bloomberg’e konuşan trader ve analistler, krizin Avrupa’ya gerçek yayıldığını ve bilhassa dizel yakıtta önemli arz meşakkatlerinin birkaç hafta içinde ortaya çıkabileceğini belirtti.
Benzer baskının Latin Amerika’da da hissedilebileceği söz edildi.
STAGLASYON RİSKİ ARTIYOR
Haberde, petrol fiyatlarının 170 dolar düzeyine çıkması halinde enflasyon ve büyüme üzerindeki tesirin önemli biçimde artacağı ve global ölçekte stagflasyon riskinin güçleneceği değerlendirildi.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda global güç tüketiminin mecburî olarak düşeceğini ve bunun güç dönüşümünü hızlandırabileceğini belirtiyor.
Ancak bu sürecin “hızlı ve acı verici” olacağı uyarısı yapılıyor.
