Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde, Vakıflar Haftası Kutlama Programı’nda açıklamalarda bulundu.
Erdoğan, konuşmasının akabinde dört farklı noktaya canlı bağlanarak onarımı tamamlanan dört yapının açılışını gerçekleştirdi. Erdoğan’ın canlı bağlandığı yerler şöyle:
– Kahramanmaraş Ulu Mescidi,
– İstanbul Türk Vakıf Sınır Sanatları Müzesi,
– İstanbul Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi,
– Kuzey Makedonya Manastır Hacı Mahmut Bey Mescidi.
“CAMİLERİMİZ, MEDRESELERİMİZ, KÜTÜPHANELERİMİZ, ŞİFAHANELERİMİZ”
Erdoğan’ın konuşmasından satır başları şöyle:
Sözlerimin çabucak başında, buradaki kardeşlerimin şahsında ülkemizde gönül ve iktidar, bunun yanında kültür coğrafyamızda dünyanın dört bir yanında hayır ve hasenatta yarışan, Allah’ın isteğinden öbür hiçbir karşılık gözetmeden vaktini, gücünü ve imkanlarını yeterlilik ve dayanışma yoluna adayan tüm vakıf insanlarımızın, hayırseverlerimizin Vakıf Haftası’nı tebrik ediyorum. Kalplerimizin muhabbetle birleştiği bu değerli buluşmaya vesile olan Kültür Bakanlığımıza, Vakıflar Genel Müdürlüğümüze, programa katkı sunan herkese yürekten teşekkür ediyorum.
“Mimari ve Zarafette Vakıf Medeniyeti” temasıyla hafta boyunca tertiplenecek aktifliklerin ülkemiz, milletimiz ve vakıf medeniyetimizin tüm mensupları için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Mimari, zarafet, vakıf ve medeniyet. Temadaki bu dört kavrama baktığımızda, hepsinin birbirini tamamlayıp beslediğini, büyütüp zenginleştirdiğini görüyoruz. Çünkü tevarüs ettiğimiz tarih, kültür ve kimlik hazinesi, mimariyi zarafetle buluşturmuş, zarafeti vakıf hizmetleriyle taçlandırmış, vakıf müktesebatını ise dünyada eşi gibisi olmayan bir medeniyet şölenine dönüştürmüştür. Bu şölenin en coşkulu, en estetik ögeleri ise üç kıtadaki ecdat yadigarı yapıtlarda net bir halde ve göz alıcı surette tecessüm etmiştir. Mescitlerimiz, medreselerimiz, kütüphanelerimiz, şifahanelerimiz. Tıpkı halde çeşmelerimiz, su kemerlerimiz, imarethanelerimiz, hanlarımız, köprülerimiz, kervansaraylarımız ve daha kaçları insanlığa yeni bir pencere açan vakıf medeniyetimizin birer nişanesidir.
Aynı vakitte bu eserler, yüksek bir üslubun, tekemmül etmiş bir estetiğin, adaletle, faziletle, ahlakla yoğrulmuş seçkin bir tasavvurun, “halka hizmet Hakk’a hizmettir” düsturunun en somut tezahürleri olmuştur. Kusursuz bir ilahi dizaynla yaratılmış zübde-i âlem olan beşere hizmeti amaçlayan vakıf kültürümüz, milletimizin en hoş hasletlerinden biridir. Münasebetiyle bir emanet olan bu kültürü korumak, bu yapıtların ihtiva ettiği mana ve pahalar kozmosunu yaşatmak, tüm bunları gelecek jenerasyonlara aktarmak hepimiz için kritik kıymettedir.
“202 VAKIF ESERİMİZİ AÇACAĞIZ”
Bu sene 102. yaşını kutlayan Vakıflar Genel Müdürlüğümüz işte bu derece önemli bir vazifeyi, hem de çok yüksek bir şuurla muvaffakiyetle deruhte ediyor. Genel Müdürlüğümüzün 102. kuruluş yıl dönümünü tebrik ediyor, bu vesileyle ecdadın mirasını evlatla buluşturan, cet yadigarı yapıtlara gözü üzere bakan Vakıflar Genel Müdürlüğümüzü yürekten kutluyorum.
Geçtiğimiz yılki Vakıf Haftası kutlamasında 101 vakıf yapıtının açılışını yapmıştık. Bugün de yurt içinde ve yurt dışında son bir sene içerisinde onarımı tamamlanan 202 vakıf yapıtımızın toplu açılışını gerçekleştireceğiz. Birazdan canlı temaslarla Kahramanmaraş’taki Ulu Camimizin, Beyazıt Medresesi Türk Vakıf Sınır Sanatları Müzesinin, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Topkapı Yerleşkesi Mühendislik Fakültesi ile Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültelerinin ve Kuzey Makedonya’nın Manastır kentindeki Hacı Mahmut Bey Camimizin kurdelelerini daima birlikte keseceğiz. Şimdiden güzel uğurlu olsun diyoruz. Bu yapıtların bakım, tamir ve yine ihyasında emeği geçen tüm kurumlarımızı, yüklenici firmalarımızı, alanda fedakarca çalışan emekçi ve mühendislerimizi, mimarlarımızı, proje uzmanlarımızı farklı ayrı kutluyorum. 202 yapıtımızın her birinin banilerini, hamilerini, bu yapılarda alın ve fikir teri olan tüm büyüklerimizi rahmetle yâd ediyorum. Bugüne kadar ecdadımızın emanetine sahip çıkmayı sizlere ve bizlere nasip eden Rabbime hamdediyorum.
Bundan sonra da ecdadın izini ve mührünü taşıyan, şanla erdemle dolu mazimizin ruhunu ve birikimini yansıtan, milletimizi millet yapan bu pahaların üzerine titremeye devam edeceğiz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyorum.
Kıymetli konuklar, burada bir konunun altını bilhassa çizmek isterim. Bakınız, bizim hem kültürümüzde hem de ruh köklerimizde hayır ve zarafet, biri olmadan başkası natamam mefhumlardır. Bu hasletler bizim vakıf geleneğimizden mimari şaheserlerimize, ulusal ve manevi kimliğimizin özünü teşkil eden tüm bedellere adeta sinmiş, işlemiş, hulul etmiştir. Zarafetin davranış planındaki yansıması olan nezaket ve kibarlık da hayırla direkt bağlıdır. Bu hakikate Gönüller Sultanı’nın şu hadisi şeriflerinde sarih bir biçimde şahitlik ediyoruz. Hayat ve Hidayet Rehberimiz Peygamber Efendimiz Aleyhissalatu Vesselam şöyle buyurmuştur. “Kime rıftan yani nezaket ve kibarlıktan bir hisse verilmişse, bir kimse hayırdan nasibini almış demektir. Nezaket ve kibarlıktan yoksun olan kimse ise hayırdan nasibini alamamış demektir.” Evet, biz ulu Allah’ın “Kim zerre ölçüsü hayır işlerse onun mükafatını görecektir.” muştusuna iman etmiş bir milletiz.
EBU SUUD EFENDİ KISSASI
Hayır faaliyetlerimizi en hoş, en şık halde vakıflarımız eliyle ete kemiğe bürünmüş, bu alanda dünyada temayüz etmiş bir geleneğin sahipleriyiz. Özellikle sanat ve hele hele zarafet timsali mimari yapılarımızda, vakıf eserlerimizde bu özelliklerin temerküz ettiğini görürüz. Burada çok değişik bir anekdotu sizlerle ve şu anda ekranları başında bizleri takip eden kardeşlerimizle paylaşmak isterim. Değerli konuklar, merhum Nurettin Topçu’nun “Ruh-i İslam’ın ebediyete intikal edecek melodisi” kelamlarıyla tanım ettiği Süleymaniye Külliyesi, biliyorsunuz Yasal Sultan Süleyman Han tarafından vakfedilen bir mabet olmanın yanında olağanüstü estetik bir sanat yapıtıdır. Rivayet olunur ki Süleymaniye Mescidi tamamlandıktan sonra Yasal Sultan Süleyman Han bir düş görür. Düşünde kıyamet kopmuş, Rûz-i Mahşer’de terazi kurulmuştur. Terazinin bir kefesinde Süleymaniye Külliyesi, başkasında ise bir bakraç ayran vardır. Bir bakraç ayranın olduğu kefe terazide daha ağır basmaktadır. Hayır ve adalet konusundaki hassasiyetiyle bilinen Sultan Süleyman, gördüğü bu rüyayı dönemin Şeyhülislamı Ebu Suud Efendi’ye anlatır. Ebu Suud Efendi hayalin ayrıntılarına vakıf olunca kendisinden müsaade ister ve bu hayalin hikmetini araştırmaya koyulur. Bir müddet sonra caminin üretiminde görev almış ustalarla görüşür. Ustalar Ebu Suud Efendi’ye şunu anlatırlar. “Çok sıcak bir yaz günüydü. Kan ter içinde çalışıyor, camiyi bir an evvel inşa etmek istiyorduk. O gün yaşlı bir nine elinde bir bakraç ayranla çıkageldi. ‘Evlatlarım yorulmuşsunuzdur. Şu soğuk ayranı için de biraz ferahlayın.’ diyerek bakracındaki ayranı bize ikram etti. Biz ayranı içtik. Epeyce rahatladık ve ‘Allah razı olsun.’ diyerek o nineye pek çok hayır dualar ettik. O da ‘Allah kolaylık versin.’ dedi ve boş bakracı alıp uzaklaştı.” Bu olayı dinleyen Ebu Suud Efendi tekrar padişahın huzuruna çıkar ve durumu anlatır. Hayaldeki hikmet son derece açıktır. İhlasla, içtenlikle, yalnızca Allah’ın isteğini kazanmak gayesiyle emekçilere ve ustalara dağıtılan bir bakraç ayran, yapılan bu mütevazı hayır, Cenab-ı Hakk’ın katında Süleymaniye Külliyesi’nden daha kıymetlidir. Değerli dostlar, hepimizin bu kıssadan alacağı çok değerli paylar olduğu kanaatindeyim. Sizler vakıf medeniyetimizin bugünkü temsilcileri olarak çok ulvi bir mesuliyeti ifa ediyorsunuz. Sağlıktan eğitime, toplumsal dayanışmadan yardım faaliyetlerine milletimizin dünyaya örnek olan nevi şahsına münhasır değerlerini yaşatıyorsunuz. Bunun için her birinize şahsım ve milletim ismine farklı başka teşekkür ediyor, Rabbim sizlerin bu uğraşlarını inşallah hayra ve rahmete tebdil eylesin diyorum. Kıymetli konuklar, vakıf kültürümüzün bir öbür özelliği de kişisel ve toplumsal hayatın her alanına, her safhasına şamil olmasıdır.
Osmanlı Devleti sonları içinde vakıflar sayesinde bir adam vakfedilmiş meskende doğar, vakfedilmiş bir beşikte büyür. Vakıf ormanlarından geçimini temin eder. Vakıf mallarından yer ve içer. Vakıf kitaplarından okur, vakfedilmiş bir medresede hocalık yapar. Vakıf yönetiminden fiyatını alır. Öldüğü vakit da vakfedilmiş bir tabuta konur ve vakfedilmiş bir mezarlığa gömülür. Geçmişte yapılan işte bu tespit son derece yalın, çarpıcı ve isabetlidir. Divitinde mürekkep kalmayan talebelere mürekkep temin edilmesinden, şehit ve sahabe türbelerinin tamir edilmesine, bitkilerin, tohumların ve göç yolundaki leyleklerin korunmasına kadar hayatın her alanını kuşatan güçlü bir vakıf kültürümüz vardır.
Bizim vakıf kültürümüz böylesine güçlü, bu derece kapsayıcı, kuşatıcı, kucaklayıcı bir yapıya sahip. Canlı cansız tüm varlıkları merkezine alan vakıflarımız çok şükür bugün de bu özveriyle ve içtenlikle çalışmalarına devam ediyor. Paradan, ranttan, şahsi çıkarlarından öbür siyasi kıblesi olmayanlar her fırsatta vakıf ve derneklerimizi maksat alsalar da insanlığa hizmete adanmış yürekleri bu kutlu gayretlerinden vazgeçiremiyorlar. Ulusal ve manevi bedellerine bağlı bir gençliğin yetişmesinden, nerede bir mazlum varsa imdadına koşmaya, farklı alanlarda faaliyet gösteren vakıflarımız inşallah milletimizin kıvanç kaynağı olmayı sürdürüyor.
“TÜM VAKIF VE DERNEKLERİMİZİN YANINDA OLACAĞIZ”
Çalana, çırpana, “Öğrenciler için burs topluyoruz.” diyerek yönettiği kenti haraca bağlayanlara ses çıkarmayıp bu milletin evlatları için içtenlikle koşturanlara pürüz çıkaranları yalnızca maşeri vicdana havale ediyoruz. Onlar ne yaparsa yapsın, biz hükümet olarak birlikte yardımlaşmada, dayanışmada yarışanları desteklemeye birebir kararlılıkla devam edeceğiz. “İnsan, insanın şifasıdır.” Bu inançla bir yaralı gönüle merhem olmaya, bir gereksinim sahibinin elinden tutmaya, milletimizin istikbal davasına omuz vermeye çalışan tüm vakıf ve derneklerimizin yanında olacağız. Birazdan “Yılın Vakfı” mükafatını tevdi edeceğimiz Eren Vakfı işte bunlardan biridir. Maddi imkansızlıklardan dolayı eğitim ve öğretim faaliyetlerinde düşünce yaşayan öğrenci ve öğretmenlere takviye olan Eren Vakfımızı tebrik ediyor, çalışmalarında Cenab-ı Allah’tan muvaffakiyetler diliyorum. Değerli dostlar, şunu da burada büyük bir memnuniyetle söz etmek istiyorum. Vakıflar Genel Müdürlüğümüz gerek yurt içinde gerekse yurt dışında vakıf mirasımıza dört elle sarılıp bu eşsiz hazineyi zenginleştirerek misyonunu hakkıyla yerine getirmektedir. Asrın felaketinde hasar gören 377 vakıf yapıtından 276’sının tamir ve onarımı tamamlandı. Geri kalan 101 yapıtın tadilat ve rekonstrüksiyonu da inşallah yıl içerisinde nihayete erecek. Böylelikle 2026 yılında 377 yapıtın tamamı yine ihya edilmiş olacak. Genel Müdürlüğümüz son periyotta çok değerli çalışmalara imza atıyor. Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği Selimiye Camimiz, 2020’de asli hüviyetine kavuşturduğumuz Ayasofya-i Kebir Camii Şerifimiz, Barok biçimdeki üslubuyla öne çıkan Nuruosmaniye Külliyemiz, yaklaşık 700 yıllık bir tarihe sahip olan Sungur Bey Camimiz ve daha birçok değerli yapıtta epey titiz bakım ve tamir faaliyetleri yürütüldü. “Evladı Fatihan” diyerek başta gönül coğrafyamızda adeta bir onarım seferberliği başlatılarak 2012’den bugüne tam 40 eser ihya edildi. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Kosova ve Bosna Hersek’te ise 11 yapıtın tamiri devam ediyor. Göğsümüzü kabartan, milletimizin yüz akı olan bu çalışmalardan dolayı Vakıflar Genel Müdürlüğümüze sizlerin huzurunda bir kere daha canıgönülden teşekkür ediyorum. Rabbim bu başarılarınızı inşallah daim eylesin diyorum. Bu fikirlerle son bir yılda onarımı tamamlanan 202 yapıtımızın tekrar hayırlara vesile olmasını diliyorum. Buradaki vakıf eserlerimizde emeği bulunan siz değerli kardeşlerime teşekkür ediyor, ülkemizin, milletimizin, vakıf topluluğumuzun, hayırseverlerimizin 2026 Vakıf Haftası’nı yürekten tebrik ediyorum. Hepinizi bir defa daha hürmetle, sevgiyle selamlıyorum. Sağ olun, var olun, kalın sağlıcakla.
