MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Türkiye-Rusya-Çin ittifakı teklifine tepki gösteren İYİ Parti başkanı Müsavat Dervişoğlu, “Allah kimseye gençliğinde Alparslan Türkeş’in tedrisatından geçirip, yaşlılığında Doğu Perinçek çizgisinde siyaset yapmanın dayanılmaz hafifliğini yaşatmasın” dedi.
Bahçeli’nin bu bahisteki görüşlerine bakalım:
“Başka ittifaklara üyelik AB iştirak süreci ve NATO üyeliği açısından zafiyet manasına gelmemektedir”
Bahçeli bu misyon doğrultusunda Genel Lider Yardımcısı Prof. Dr. İlyas Topsakal’ı temaslarda bulunmak üzere Rusya’ya gönderdi.
MHP Genel Lider Yardımcısı İlyas Topsakal, 2028 seçimlerinde Erdoğan’ın partisiyle koalisyon halinde kalmasının örtülü kuralının “bakanlık vazifeleri değil, Rusya ve Çin ile işbirliği programının benimsenmesi” olduğunu belirtti.
Topsakal, Vedomosti’ye verdiği demeçte, “[Türkiye, Rusya ve Çin ortasında bir birlik muhtaçlığına ilişkin] girişimi iletmek için parti başkanımız [Devlet] Bahçeli benden Moskova’yı ziyaret etmemi, burada siyasi partiler, bürokratlar ve aydınlarla görüşmeler yapmamı ve bu teşebbüsün içeriğini detaylı olarak açıklamamı istedi” dedi. Moskova’da “fikirlerini gazetecilerle paylaşmaya çalıştığını” da kelamlarına ekledi.
Gazetenin haberine nazaran Topsakal ayrıyeten Türkiye’nin Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞKO), Kolektif Güvenlik Muahedesi Örgütü (KOÖO) ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ile yakınlaşmasını istiyor.
***
Dile getiriliş biçim ve zamanlaması, muhtevasına itirazlarımız olsa da Bahçeli’nin lisana getirdiği TRÇİ ittifakı çok bedelli ve kıymetlidir. MHP’nin tarihi angajmanları ve müktesebatı dikkate alındığında Bahçeli’nin bu yöneliminin devrimci niteliği daha düzgün anlaşılır. Kendilerini bu vesileyle hususen tebrik etmek isterim. Bu ittifaka Pakistan’ı da ek etmek bir alt bileşen olarak Türkiye/İran / Pakistan sınırı Avrasya istikrarları açısından son derece değerli olur. Bugün açıktan Atlantik sistemini karşımıza almak manüplasyona açık kırılgan kur ve ekonomik politikalarımız açısından ıstıraplar yaratabilir. Türkiye diplomatik akıl ve planla bu sürece hazırlanmalıdır. Alttan alta akademik, bilimsel, diplomatik alakalar güçlendirilmelidir. Savunma endüstrimizdeki eksiklikleri süratlice tamamlayıp ipin kopacağı ana hazır olmalıyız.
DIŞ SİYASETTE ATATÜRK PERSPEKTİFİ HALA GÜNCELDİR
Kimse kendisini aldatmasın. Amerika’nın Avrasya’ya yönelik talepleri birden fazla defa Kıta Avrupa’sı ile de çelişmektedir. Ancak görünürde her şey çok ciddidir. Türkiye stratejik perspektifini kendi kültür havzası ekseninde inşa ederek Batı dünyası ile geniş ve faal bir işbirliği ağı kurabilir. Rusya ile de bağlarını derinleştirebilir. Atlantik ile de Hazar ve Orta Asya alanında işbirliği yapabilir. Burada kesişen ve çelişen alanları yanlışsız tespit etmek gerekir.
Kendi kültür havzasında faal bir Türkiye Batı ve dünya nezdinde daha saygın bir pozisyona yükselir.
Türkiye’nin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin soğuk savaş öncesi devirde savunma ve güvenlik mimarisi yüklü olarak NATO konseptine bağlı olarak şekillenmiştir. Türkiye bütün ögeleri ile Batı sistemini içerisindeydi.
Soğuk Savaşın Amerika’nın önderliğindeki Atlantik cephesi tarafından kazanılmasının akabinde dünya iki kutuplu bir memleketler arası bağlar sistemden tek kutuplu Amerika’nın her manada hegemonyasına dayanan yeni bir sürece dönüşmüştür. Adeta Amerikan kültür dünyasının da globalleştiği bir süreci yaşamaktayız. Global güç ABD, bu patronajını devam ettirebilmek için yaptığı planlama ve projeksiyonlarda kendisine ve patronajına meydan okuyabilecek güçlere karşı önleyici! önlemler almaktan kaçınmadığı bilinmektedir. ABD’ye mevcut durumda meydan okuyabilecek güçler Asya kıtasından çıkacağı muhakkaktır. Çünkü dünya siyasi tarihinde Tunç çağından itibaren dünya hegemonyası bir Asyalı bir Avrupalı güç tarafından münavebeli olarak götürülmüştür. Tarihi art plan bunu göstermektedir.
Elbette ki maksimalist hayalci maksatlara odaklanmadan Türkiye toplam ulusal güç ögelerini önemli bir tahlile tabi tutarak ortaya yesyeni bir dış siyaset konsepti ortaya koymak durumundadır. Dış siyasetin sağlam temelleri Türkiye’nin Osmanlıdan Cumhuriyet’e devrolan Cumhuriyetin nitelikli bir biçimde donattığı kurumsal hafızada vardır.
Yeter ki Püsküllü Fesli Kadir Hoca stili tarih okuması hastalığına tutulmayalım. Körü körüne bir Batı hayranlığı ve bağlılığı irrasyonel ve gerçekçi olamayan bir doğu ve Asya, İslam dünyası goygoyculuğunu kast etmiyoruz.
Türkiye’nin Ortadoğu Kafkasya ve Hazar Orta Asya, Akdeniz, Asya denkleminde Batı ve Atlantik ittifakı ile konuşabileceği jeopolitik referansları nelerdir?
BUGÜNÜN ULUSAL PERSPEKTİFİ NE OLMALI
Milliyetçiler hesaba katılmadan bu ülkede kalıcı hiçbir siyasal projenin tahakkuk talihi yoktur. Bir milleti krizlerden o ülkenin yurtsever devrimcileri, milliyetçileri çıkarır. O manada milliyetçiliğin politik entelektüel temsilinin neliği ve niteliği büyük ehemmiyet arz etmektedir. Öteden beri politik milliyetçilik katı hiyerarşik bir yapı ve -geneli itibarıyla- vasat ve alt takımlarla temsil edilerek Türkiye ve Türk dünyasına yaratıcı bir ufuk açması engellenmiştir.
Arkadaşlarımız ve milliyetçi taban maalesef bunu önemsemiyor.
XXI. yüzyılda durum farklıdır. NATO için Türk ve İslam dünyası artık gaye coğrafyadır. NATO ve Atlantik PKK/PYD benim kara gücümdür diyor. Kapalısı gizlisi yok. Bizatihi NATO ülkelerini açıktan tehdit ediyor. Avrupa güvenliği büyük bir belirsizliğe sürüklenmektedir.
Von der Leyen, Almanya’nın Hamburg kentinde Die Zeit gazetesinin 80. yıl etkinliğinde yaptığı açıklamada, AB’nin genişlemesini desteklediğini belirtti ve şu tabirleri kullandı:
“Avrupa kıtasını tamamlamayı başarmalıyız ki Rus, Türk yahut Çin tesirine girmesin. Daha büyük ve jeopolitik düşünmeliyiz.”
MHP başta olmak üzere İYİP ve Zafer partisinin klâsik Atlantikçi stratejik okuma ve konumlanmalarını artı yeniliğini yitirmiştir.
500 yıllık Batı hegemonyası kökünden sarsılıyor. Asya Pasifik bölgesi dünyanın toplam üretiminin ana omurgasını oluşturmaya başladı. 2050 yılında Rusya nüfus olarak neredeyse İran üzere yarı yarıya Türk ve Müslüman bir ülke olacaktır.
TÜRKİYE ARTIK KAYITSIZ KURALSIZ BİR NATO’CU VE ATLANTİKÇİ BAĞLA BÜYÜYEMEZ, ÇIKARLARINI SAVUNAMAZ
Soğuk savaş sonrasında Türkiye’nin siyasal partiler sistemi, devlet aklı, Atlantik ve NATO’ya yeni jeopolitik gerçekler ışığında Türkiye’nin çıkarlarını dengeleyen yeni bir strateji teklif edecek entelektüel bilgi, donanımı, stratejiyi üretmediler. Türkiye’nin özgül tartısını ve reflekslerini güç projeksiyonu yapma potansiyelini, kısacası toplam ulusal güç ögelerinin optimum bir planlaması ve kullanımını sönümlüyor.
Soğuk savaş sonrası devirde Afro Avrasya alanındaki güvenlik mimarisi temelden sarsılarak yeni dinamikler etrafında şekillenmeye başlamıştır. Soğuk savaş devrindeki statüko Türkiye için büyük ölçüde öngörülebilir bir çerçeve sunuyordu. Halbuki soğuk savaş periyodu sonrasında Türkiye’nin her manada öncelikleri, etkileyen ve etkilenen dinamikleri değişmiştir. Bu yeni durumu öngören ve kuşatan bir Grand strateji maalesef ki üretilememiştir. Kör kasabalı ideolojilerle, mahfel dedikosunu yahut Dışişleri bürokratlarının küçük sohbetlerini aşmayacak bir kadro aktivitelerle bugüne gelinmiştir.
Asya Blokunun toplam üretimi Atlantik bloğunu geçmiştir. Bu yeni bir siyasal sistem örgütlenmesi, güç paylaşımı, güç ilgileri matrisini ve mimarisini mecburî kılıyor. Bu çelişki ve çatışmaların en ağır yaşandığı bir dönemeçteyiz. Asya bloğundan siyasi askeri ve ekonomik olarak baktığınızda en kıymetli güç Çin olarak belirmektedir. ABD Çin’in yükselişini engellemek için ucuz, daima ve inançlı güce erişimini denetim altına almak istemektedir. Afrika, Amerika, İran operasyonlarıyla Çin’in bu yönelimi ve imkânı engellenmeye çalışılmaktadır. Alternatif Orta Asya, Hazar, Sibirya Havzasıdır. Bu alan denetim edilirse Çin’in alternatif olma özelliği seçenek dışı kalacaktır. Çin’in Batıya genişlemesi tıpkı vakitte Rusya ve Türk dünyası için de yeni dinamikler sunmaktadır.. Bu alan denetim edilirse keza AB üzerindeki ABD velayeti süreklilik kazanacak, Rusya Uralların doğusundaki nüfusunun azlığı sebebiyle sınırlandırılabilecektir. Rusya’nın Uralların doğusundaki nüfusu 20 milyon ve milyonlarca kilometrekarelik bir alan insansız bir coğrafya üzere. Bu manada Türkiye ve Rusya’nın keza Batının örtüştüğü, çeliştiği durumlar kelam bahsidir.
Afrika, Suriye, Kuzey Irakta ’ki gelişmeleri bu büyük resme bağlı olarak okuyamadığımız vakit hiçbir hakikat sonuç ve analize varamayız.
Türkiye’nin coğrafik pozisyonu, toplam ulusal güç ögeleri, tarihi münasebet ve ittifakları, kültür havzası ile olan dinamikleri, gerçek politik durumu tekil ve tek boyutlu bir dış siyaset uygulamasına pürüzdür. Siyasi partilerin hiç birinin bu mevzuda bilimsel temelli bilgiye dayalı bir yaklaşımı, projeleri ve teklifleri yok. Herkes doğaçlama, yardırma, çayhane sohbeti kıvamında gündelik laflarla zevahiri kurtarma kederinde. Türkiye maalesef stratejik akıl ve bilgi üretemiyor. Üreten az sayıdaki mecralar ve merkezler, kolay sade suya tirit, kasaba partizan hisleri ile tarafgir bürokratlarca dikkate alınmıyor.
Türk kültür ve medeniyeti kök pahalar prestijiyle Avrasya eksenindeki 20 milyon kilometrekarelik coğrafyada şekillenmiştir. Varlık, bilgi, kıymet, insan, vakit ve yer anlayışı kadim vakitlerden itibaren Batı dünyasından farklı olagelmiştir. Farklı kültür ve bilgi gelenekleri, birbirine eklemlenerek, dönüşerek kendi zihniyet dünyası içerisinde yorumlanarak yine üretilerek oluşur. Türklerin tarih içerisindeki en değerli mahareti bu sentez kabiliyetidir.
Modern periyotta bu hasleti kaybettik.
Askeri, siyasi, bürokratik seçkinlerimiz uzunca bir müddettir vasat ve vasat altı düzeyde. Ülkemizin en büyük talihsizliği, kıramadığı kısırdöngü budur maalesef. Mevcut tabloyu bu takımların toparlamasının imkan ve ihtimali yoktur, bilhassa not edelim.
Bunlarla sıkıntımıza deva bulamazsınız.
Biz hala ezber, kes kopyala yapıştır ile kültüre ve beşeri dünyaya ilişkin olgu ve durumlar üzerinde konuşabileceğimizi onlar hakkında önermelerde bulanabileceğimizi zannediyoruz.
Türkiye soğuk savaş sonrası devirde ortaya çıkan bölge ve dünya fotoğrafını gerçek bir biçimde okuyup yorumlayamamaktadır. Artık stratejik akıl üretememektedir. Bu manada yeni bir politik ve askeri stratejiye gereksinimi aşikârdır. Türkiye’nin jeopolitik pozisyonu onu Atlantik bloğunun amaç ülkesi haline getirmiştir. Bu açıktır. Birtakım ahmakların zannettiği üzere sizin süzülüp büzülmenizle ona buna yalakalık yapmanızla bu gerçeği değiştiremezsiniz.
Müttefiklerimizle yakın coğrafyamızda ve nüfuz alanlarımızda çelişkilerimiz var, bunu not edelim. Soğuk savaş sonrasında şekillenen yeni Avrupa güvenlik mimarisinde Türkiye’ye yönelik tehdit ve asimetrik tedhiş karşısında NATO maalesef makul, zevahiri kurtaracak bir dayanağı bile sunmaktan imtina etmiştir.
Bunun karşısında siz fakat kendi ulusal güç unsurlarınızı ve potansiyellerinizi aktif bir biçimde planlayarak bu stratejik hareket ve gayrette yer alabilirisiniz.
MİLLİ GÜÇ UNSURLARINIZIN ENVANTERİNİ İMKAN VE KABİLİYETİNİ BİLMİYORSANIZ NASIL PLANLAYACAKSINIZ
Türkiye Avrupa Birliği, Atlantik, Ortadoğu, İslam Dünyası, Türk Dünyası, Rusya ve Çin ile bağlarını mutlak manada birbiri yerine alternatif olarak sunmak hakikat değildir. Dünyanın ikinci büyük iktisadı Çin’in ABD ile AB ile olan ilgilerine bakınız çelişki ve çatışmaları daima yönetebilir bir skalada tutmaktadırlar. İran’a bakınız. Büyük krizlerde nasıl bir siyaset takip ediyor? Kriz anlarında diplomasi lisanından sarfı nazar etmemeliyiz. Çay ocağındaki üzere çıhış edersek gereksiz yere hem mahcup oluruz hem de yok yere bedel öderiz, ciddiyetimiz, yükümüz ve caydırıcılığımız azalır.
Büyük ölçüde tek özelliği porselen dişleri, parlak ceketli ve büyük telefonu olan takımlarla bu siyasi partilerde umut yok. İsteyen istediği kadar darılsın , ülke problemi kelam bahsidir ve bundan değerli hiçbir şey yoktur.
Gülümseyerek büyük taşlı yüzük takarak, güveç, haşlama yiyerek, şakalaşarak, tokalaşarak ölçüsüz bir tabasbusla bu tablonun üstesinden gelinemez.
***
Siyasi analistler Bahçeli’nin bu çıkışının Ankara’daki NATO doruğu öncesinde bir siyasal hareket olup olmadığını soruyor, merak ediyor. Bu tıp bağlantılar son derece diplomatik bir art kapı diplomasisi ile gergef üzere işlenmesi olurları olmazları tespit edilmesi, dikkatli ve önlemli olunması gerekir. Türkiye’nin bu güçlü kozu böylesi bir hareketle heba edilirse ileride kalıcı olarak kullanılmaz hale gelir. TRÇİ öncesinde Türkiye, İran ve Pakistan’ın bir alt sistem olarak gevşek bir savunma işbirliği tabanında bulunması son derece kıymetlidir. Bu teşebbüs Sünni dünyada İran’a karşı yükselen anlamsız itirazları da büyük ölçüde sönümler. Detaylı olarak tartışılmalıdır. Malezya konut Endonezya’ya kadar ulaşabilecek Araplar dışı Maturidi Kuzey eksenin omurga yapan Bernard Lewis’in dikkate çektiği bir alandır. Bu eksen Avrasya’da Çin ve Rusya denklemine karşı bir istikrar ögesi oluşturabilecek niteliktedir.
Ayrıca böylesi bir stratejik çizgi değişikliği NATO ve AB kurumları içerisinde kalarak yapılamaz. Bunun artı ve eksileri düzgün hesap edilmelidir. Misal AB ile özel bir iştirak statüsü keza NATO ile bu türlü bir yeni perspektif gerekli olabilir. Atatürk devri Türk dış siyaseti burada çok değerli bir yol göstericidir.
İYİP ve Zafer Partisinin NATO’ya CENTO’ya bağlıyık gardaş! dışında dünyanın yeni istikrarlarını ve jeopolitik gerçeklerini dikkate alan a,b,c seçenekleri olan bir dış politikayı ve iktisat politik tutumu Türkiye’nin önüne tartışarak koymasını bekliyoruz. Bugün böylesi bir çıkış erken olabilir fakat Türkiye her manada Batı sisteminin yönelttiği tehditlere karşı hazırlıklı olmalı, yüzleşme anına –bu bilinçle- hazır olmalıdır.
MHP lideri Bahçeli’nin ortaya koyduğu perspektifi bütün eksiklerine karşın desteklememiz gerekir. Bu çıkışından ötürü tebrik ederim. İç siyasette ve sair siyasetlerde çok ağır eleştirdiğimiz Bahçeli’nin bu husustaki öncü yaklaşımını ülkemizin geleceği ismine kıymetli buluyorum.
Katkılarla ve tenkitlerle geliştirilmesi gerekir.
Milletleri krizlerden lakin ve fakat ulusal takımları çıkartabilir.
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
