TBMM Dijital Mecralar Komitesi’nde sunum yapan Prof. Dr. Orhan Koçak, “Son vakitlerde intiharlar konusunda büyük risk var zira dijital platformlar zihinleri önemli manada etkiliyor. Hasebiyle, bunu araştırdık. Her yıl dünyada 800 bin civarında intihar var ve son yıllarda bilhassa dijital platformların tesiri sayesinde intihar oranları daha da arttı” dedi.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu, AK Parti Giresun Milletvekili Nazım Elmas başkanlığında toplandı. Elmas’ın komite toplantısını açmasının akabinde CHP İzmir Milletvekili Tuncay Özkan, yordam üzerine kelam aldı ve kurulun çalışmasına ait yordam ve asıllarına dair konuştu. Özkan, “Komisyonumuzun çalışma yöntem ve asılları konusunda önemli kaygılarımız var. Liderin idare temel ve metotları; Komite üyeleriyle gündemi paylaşmak, gelecek konuklar hakkında bilgi vermek, bizim katkımızı istemek biçiminde gelişirdi. Siz 3 tane somut ve büyük yanılgı yaptınız. Bunlardan birincisi; Sıhhat Komitesine giden yasa teklifini burada ‘görüşmüşüz’ üzere göstererek oraya bildirdiniz. TBMM’ye sevk edilen tarihle sizin komiteden gönderdiğiniz yazı tarihi ortasında rastgele bir toplantımız yoktur. Yapmadığımız bir toplantıyı yapılmış üzere gösterdiniz; bu yanlıştır. Bugüne kadar ki uygulamalarımızda biz bu türlü bir şey yaşamadık. İkincisi; komiteye davet edeceğiniz bireylerle ilgili olarak CHP sözcüsü olarak benimle ya da öteki bir arkadaşımla bilgilendirme yahut bizim fikrimizi almadınız. Üçüncüsü ise; siz komitesi bu türlü yönetemezsiniz. TBMM komitelerin nasıl yönetileceğine dair İç Tüzük var. O İç Tüzük’te, kurul üyelerinin haberi olmadan, bilgisi olmadan ve kurulda yanlış yaparak bir idare anlayışını bizim kabul etmemiz mümkün değildir” tabirlerini kullandı.
‘BU YANLIŞ ANLAMADAN ÖTÜRÜ ANLAYIŞINIZA SIĞINIYORUM’
Ardından Elmas, toplantının acil bir kararla toplandığını belirterek, “Kısa müddette toplumumuzun çok derin bir yarası olan bir yaraya deva bulmak, katkı yapmak üzere de toplantımızı kıymetlendirmemiz gerekiyor. Bu hususlarda elbette ki iş birliğimiz olacak, geniş vakitli çalışmalarımızda tekrar görüşmelerimiz, kelamlı görüşmelerimiz de olacak. Biz ne kadar fazla insanla iş birliği yapar, ne kadar fazla uzmanla iş birliği yaparsak o kadar uygun sonuç alacağımızı da düşünüyoruz. Ben tekrar, bu yanlış anlamadan ötürü da arkadaşlarımızın anlayışına sığınıyorum” diye konuştu.
CHP’Lİ MİLLETVEKİLLERİ KOMİTESİ TERK ETTİ
CHP’li Özkan, Elmas’ın yaptığı açıklamayı yetersiz bulduğunu söz etti ve beraberindeki CHP’li milletvekilleri ile komite toplantısını terk etti. DEM Parti İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk ise toplantıda MHP, YENİ Yol ve DÜZGÜN Partili kimsenin bulunmadığını ve toplantının yalnızca AK Parti ve DEM Parti üyeleri tarafından sürdürülmesinin sağlıklı olmayacağını belirerek toplantıdan ayrıldı.
‘OKULLARDA SİBER ZORBALIK HADİSELERİNİN ANONİM OLARAK BİLDİRİLEBİLECEĞİ PLATFORMLAR OLUŞTURULMALI’
Ardından açılış konuşmasını gerçekleştiren Elmas, “Dijital dünyada istismar, sömürü, siber zorbalık yahut öbür uygunsuz gereçlerle karşılaşıldığında bunun kesinlikle ebeveynle paylaşılması gerektiği çocuğa öğretilmeli ve çocukta, ‘Başıma bir şey gelirse ailem beni anlar ve bana yardım eder’ fikrinin hakim olduğu bir ortam oluşturulmalıdır. Lakin çocuklarımıza rehberlik edebilmemiz için ebeveyn olarak bizlerin de kimi hususlarda bilgi sahibi olmamız gerektiği yadsınamaz bir gerçektir. Hasebiyle çocuklarımızı bir şeyden muhafazadan evvel onları neye karşı muhafazamız gerektiğini bizim de bilmemiz gerekir. Dijital dünyadaki şiddetin yalnızca kan ve silah olmadığını, oyun odalarındaki yahut toplumsal medyadaki hareketlerin, dışlamaların ve tehditlerin birer ruhsal şiddet olduğunu, yaş sonuna uygun olmayan görüntülerin, ani endişe ögelerinin yahut ‘meydan okuma’ ismi altında yapılan kendine ziyan verme görüntülerinin görsel ve işitsel şiddet olduğunu, nefret söylemi, ayırımcılık ve radikalleşme eğilimi barındıran içeriklerin birer ideolojik şiddet olduğunu bilmeli ve bunları çocuklarımıza öğretmeliyiz. Ayrıyeten, çocukların dijital dünyanın risk ve tehditlerine karşı korunmasında okulların da kıymetli bir misyon icra edebileceği unutulmamalıdır. Çünkü okullar aileyle birlikte dijital şiddetin birinci tespit edildiği ve önlendiği yerler olmalıdır. Bu bağlamda, dijital okuryazarlık, dijital etik bilgileri ilgili derslerde ve yeri geldiğinde işlenmeli, çocuklara yalnızca bilgisayar kullanmak değil, dijital dünyada karşılaştıkları bir şiddet ögesine karşı nasıl reaksiyon verecekleri öğretilmeli, okullarda siber zorbalık olaylarının anonim olarak bildirilebileceği inançlı platformlar oluşturulmalı, rehberlik servisleri de bu mevzularda uzmanlaştırılmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
‘HER VATANDAŞIMIZI E-VATANDAŞ YAPMAKLA MÜKELLEFİZ’
Ardından Prof. Dr. Hatice Ferhan Odabaşı, milletvekillerine sunum yaptı. Odabaşı, “Çocuklarımızla ilgili olarak aldığımız her karar çocuklar için çok kıymetli ve kıymetli. Bu memleketin çocuklarının da başka ülke çocukları kadar rahat içerisinde yaşamaya hakları var, bilgiye ulaşma, ailelerinin olmasına ve bu memleketin bir vatandaşı olmaya hakları olduğu üzere. Çağımız, dijital çağ ve dijital çağda Türkiye’nin çok büyük bir savı var: E-devletiz biz, e-devlet olduğumuz için de her vatandaşımızı e-vatandaş yapmakla mükellefiz. Bir kere, bunun için yapmamız gereken bir çalışma var. Bu çalışmayı, ben sizlerden rica ediyorum, gücümüz yettiğince bunu yapmaya çalışalım, birebir bizim kimlik numaramız üzere, kimlik numaramızın önüne yalnızca bir harf konulacak, bu, bizim dijital yetkinliğimizi gösterecek programlar lazım” dedi.
‘DİJİTAL OKURYAZARLIĞI ARTIRMAK SORUNLARI MİNİMİZE ETMENİN EN TESİRLİ YOLU’
Daha sonra Prof. Dr. Adile Aşkım Kurt, sunum yaptı. Her ebeveynin dijital ebeveyn olmak zorunda olduğunu kaydeden Kurt, “Çocuklarımızı dijital mecraların sunmuş olduğu fırsatlardan yararlanmalarına imkan sağlarken mümkün tehdit yahut risklerden de müdafaamız gerekiyor. Bunun için de birinci temel nokta ebeveynlerin eğitimidir. Ebeveynleri eğitirsek ki okullarımızdaki öğretmenlerimiz de birer ebeveyn, çocuklarımıza daha sağlıklı yol gösteren bireyler olacaklardır. Bunun yanı sıra, yalnızca eğitim değil, aile ile çocuk ortasındaki bağlantının kopması, bu irtibatın açık ve sağlıklı bir biçimde olması temelinde çocuğun dijital mecralarda daha inançlı hareket etmesini sağlayabilir. Çocuk orada rastgele bir tehlike durumuyla karşılaştığında, istenmeyen bir içerikle karşılaştığında, birinci başvuracağı kişinin aile büyüklerinden birisi olduğunun farkında olmalı, aile bu açık ve net irtibatı onunla çocukla kurduktan sonra bu sağlıklı yapıyı oluşturabiliriz. Yasaklamak her vakit için tahlil getirilmiyor münasebetiyle toplumun her kısmında farkındalık oluşturmak ve toplumda dijital okuryazarlığı artırmanın bu çeşit sorunları minimize etmenin en tesirli yollarından birisi olacağını düşünmekteyim” sözlerini kullandı.
‘OYUNLARIN DERECELENDİRME SİSTEMİYLE İLGİLİ KAMU SPOTU İSTİYORUM’
Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dekanı Prof. Dr. Yavuz Samur ise oyunlarda derecelendirme sisteminin sağlanması halinde kıymetli bir adımın atıldığını vurgulayarak, “Bu derecelendirme sisteminin ülkemize, kültürümüze, ulusal, manevi kıymetlerimize uygun bir derecelendirilme sisteminin oluşturulması ve bunun en kısa vakitte velilere bilgilendirilmesinin yapılmasını çok istek ediyorum. Lakin ondan daha çok istek ettiğim bir şey var. Artık, velilerle konuşuyorum. ‘Çocuğun ne oynuyor?’ ‘Çocuğum PUBG oynuyor’ diyor. ‘PUBG kaç yaş için, kaç yaşa uygun?’ diyorum. Veli bilmiyor. ‘Ne oynuyor çocuğun?’ diyorum. ‘GTA oynuyor’ diyor. ‘GTA kaç yaş üstü biliyor musun?’ diyorum. ‘Bilmiyorum’ diyor. Çocuk kaç yaşında, çocuk 6 yaşında, oynadığı oyun GTA 18 yaş üstü bir oyun, içinde ne var? Şiddet var, cinsellik var, ayrımcılık var, uyuşturucu var, kumar var, içinde her türlü şey var ve 6 yaşındaki çocuk GTA oynuyor ve çocuk bana diyor ki, ‘Hocam, biz babamla oynuyoruz hafta sonu.’ Münasebetiyle, bilhassa rica ediyorum, tekrar altını çizerek istirham ediyorum, size yalvarıyorum, bir tane kamu spotu istiyorum. Bu toplantıdan bir şey çıkacak şayet oyunların derecelendirme sistemiyle ilgili velileri bilinçlendirmek için bir kamu spotu istiyorum ve bunu 10 yıldır istiyorum” tabirlerini kullandı
‘AİLEYLE ALAKALARI GÜÇLÜ OLANLARIN TELEFON KULLANIMI ÖNEMLİ MANADA DÜŞTÜ’
Prof. Dr. Orhan Koçak ise yaptığı sunumda, 5 bin genç ile yaptıkları çalışmayı paylaşarak, “Milli Eğitim Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın takviyesi ve onların da müsaadesini alarak bir data topladık. Bizim burada emelimiz şuydu: Biz onlara; kültürel, toplumsal, fizikî gönüllülük, dini vesaire aktiviteleri sorduk ve biz bunlara toplumsal gelişim aktiviteleri dedik. Hasebiyle bu aktivitelerin çocukları nasıl değiştirdiğini ölçmeye, anlamaya çalıştık. Burada da ileri düzey yapısal eşitlik modellemeleri kurduk. Buradan alınacak iletilerin değerli olduğunu düşünüyorum. Burada sorunlu internet kullanımı yahut sorunlu dijital kullanımı öne çıkardık. Bilhassa akıllı telefonları ve akıllı aygıt kullanımını, aile dayanağını, arkadaş dayanağını ve bunların gençlerin güzel oluşlarını nasıl etkileyip etkilemediğini sorduk. Modelimiz bu ve bu modelde bilhassa aile çok öne çıktı. Aileyle alakaları güçlü olan gençlerin önemli manada yeterli oluşlarının yüksek olduğunu ve münasebetiyle buna paralel olarak da akıllı telefon kullanımının önemli manada düştüğünü gördük. Tıpkı vakitte fizikî, eğitsel ve dini aktivitelerin de bu süreci birebir biçimde güçlendirdiğini tespit ettik. Bilhassa ferdî aktiviteler bakın, cümbüş aktiviteleri değil, onları da sorduk yani toplumsal aktiviteler birazcık daha akıllı telefon kullanımını, internet kullanımını artırıyor zira toplumsal ortamlarda gençler birbirlerinden etkilenerek daha çok kullanmaya başlıyor” diye konuştu.
‘SOSYAL AĞLAR BİZİ YALNIZLAŞTIRIYOR’
Çalışma da intihar niyetini etkileyen dijital platformlara yer verdiklerini aktaran Koçak, “Son vakitlerde intiharlar konusunda büyük risk var zira dijital platformlar zihinleri önemli manada etkiliyor. Münasebetiyle, bunu araştırdık. Her yıl dünyada 800 bin civarında intihar var ve son yıllarda bilhassa dijital platformların tesiri sayesinde intihar oranları daha da arttı. Bin 100 yahut bin 200 küsur iştirakçiye ulaştık ve intihar fikrini bilhassa toplumsal ağlar ve çevrim içi oyun bağımlılığı nasıl tesirler, bunu anlamaya çalıştık. Bakın, bu ağlara ‘sosyal’ ağ diyoruz ancak bizleri sosyalleştirmiyor, yalancı bir emzik üzere adeta ve bizi maalesef yalnızlaştırıyor. Modelimiz bunu söylüyor, biz söylemiyoruz. Bu modelleme bize diyor ki: Toplumsal ağlar ve çevrim içi oyun bağımlılığı bizleri yalnızlaştırıyor ve yalnızlaşan bireyler de maalesef intihar kanısına kapılmayla karşı karşıya kalıyorlar” dedi.
