Diyarbakır’da Rekabet Kurumu Cumhuriyet Fen Lisesinde okuyan 10 öğrenci, Anadolu’nun biyolojik zenginliğini korumak ve engellilere endemik bitki tipleri tanıtmayı amaçlayan proje ile “57. TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Müsabakası Türkiye Finali”ne katılacak.
Okulun müdür yardımcısı ve biyoloji öğretmeni Atilla Birkili danışmanlığında 11. sınıfta okuyan 10 öğrenci, bünyesinde birçok endemik tıp barındıran UNESCO Dünya Kültür Miras Listesi’nde yer alan Hevsel Bahçeleri’nden esinlenerek “Anadolu’nun Gizli Hazineleri: Türkiye’nin Endemik Çeşitleri Üzerinden Kıymetler Eğitimi Yaklaşımı Projesi”ni hazırladı.
Öğrenciler proje kapsamında arazi seyahatlerinde elde ettikleri görüntü, fotoğraf ve ses kayıtlarıyla işitme ve görme engellilerin de faydalanabileceği internet sitesi, mecmua ve broşür ile oyun setleri tasarladı.
Anadolu’nun biyolojik zenginliğini korumak ve engellilere endemik çeşitleri tanıtmayı amaçladıkları proje ile “57. TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması” kapsamında düzenlenen vilayet, akabinde bölge müsabakalarında birincilik elde eden öğrenciler, Türkiye finaline katılmaya hak kazandı.
Öğrenciler, projeleriyle Ankara’da 27-30 Nisan’da düzenlenecek Türkiye finalinde yarışacak.
“Temelde insan ve doğayı bir ortada tutan bir proje”
Proje danışmanı Atilla Birkili, AA muhabirine, Hevsel Bahçeleri’nden esinlenerek yola çıktıkları projede insan ve tabiat bağlantısını işlemeyi amaçladıklarını söyledi.
İl ve bölge değerlendirmelerinde büyük beğeni toplayan projelerinin Türkiye finaline katılmaya hak kazandığını belirten Birkili, “Temel emelimiz ulusal hazinemiz olan endemik tipleri gençlere tanıtmak. Bunu tanıtırken kök kıymetlerimiz olan vatanseverlik, yardımlaşmayı anlatmak. Temelde insan ve doğayı bir ortada tutan bir proje.” dedi.
Uygulama kapsamında birinci olarak saha çalışmaları yaptıklarını anlatan Birkili, şunları kaydetti:
“En değerli nokta insan ile doğayı bir ortaya getirmek. Öğrencilerimiz okul mecmuaları çıkardı. Bunun yanında internet sitesi tasarladık. Sitemiz için Türkiye’deki 160’ın üzerinde endemik tipi fotoğrafladık. Bilhassa dezavantajlı kümeler için çalışmalar yaptık. Görme engelliler için Braille alfabesiyle kitapçık tasarladık. Öğrencilerimiz podcastler hazırladı. İşitsel ve görme engelliler için görsel gereçler ortaya çıkardık.”
“Yanı başımızda olanı tanımıyoruz”
Projede yer alan öğrencilerden 17 yaşındaki Asmin Zerya Ülbeği de tabiata karşı duyarsızlığın önüne geçmek için harekete geçtiklerini, insanlarda küçük yaştan itibaren etraf şuurunu geliştirmek istediklerini söyledi.
Öğrencilerden Ferzan Övün ise “Doğayı tanımaktan ve korumaktan her vakit bahsediyoruz. ‘Yerlere çöp atmayalım. Karbon ayak izimize dikkat edelim.’ üzere kelamlar beynimizde yer edindi lakin bunu günlük hayatımıza uyarlamıyoruz. Anadolu topraklarında, etrafımızda, köylerimizde neler var? Yanı başımızda olanı tanımıyoruz. Biz de projemizle bunları tanıtmayı amaçladık.” sözlerini kullandı.
Esma Akçıl da tabiat hakkında bilgi sahibi olmanın herkesin hakkı olduğunu anlatarak, şunları lisana getirdi:
“Bilginin erişilebilir olması herkes için eşit olmalıdır. Biz bunun farkındayız. Bundan ötürü elde ettiğimiz manzara ve ses belgelerini görme ve işitme engelli bireylerin de kullanması ismine depoluyoruz. Görme engelli arkadaşlarımız için podcast içeriklerimiz, Braille alfabesiyle hazırlanan kitapçığımız var. İşaret lisanıyla hazırladığımız içeriklerle arkadaşlarımızın endemik çeşitler hakkında bilgi sahibi olmaları gerektiğine inanıyoruz. Bu sayede görme ve işitme engellilerin bilgi edinmesini sağlıyoruz.”
