Sadi Nutku ya da Parıltı Cemaati içerisinde bilinen ismiyle Sadullah Nutku… Cemaatin kurucusu Said Nursi’nin tabibi.
Nutku’nun, tiyatrocu olan ve tıpkı vakitte müelliflik, oyunculuk ve direktörlük de yapan, 2019’da hayatını kaybeden solcu yeğeni Özdemir Nutku’nun anıları 2021’de kitap olarak basıldı.
Üç kitaptan oluşan “suda ayak izleri” isimli yapıtın birincisinde yeğen Nutku, amcası Sadi Nutku’dan da bahsediyor.
Özdemir Nutku
SADİ OLDU SADULLAH: “DOKTOR TARİKATI”
Tabii, Işıkçılar ortasında bilinen ismiyle: Sadullah Nutku. Cemaat içerisinde kendisine “Sadi” denmiyordu çünkü pir ile misal bir isim taşıması uygun düşmeyeceği tabir ediliyor. O yüzden Sadullah yani “Allah’ın sadık kulu” oluyor.
Kitabın en değişik kısmı ise yeğen Nutku’nun, amcasının “Doktor Tarikatı’ kurduğunu” söylediği kısım.
Buna nazaran, yeterli bir tıp hekimi olarak yetişen, Atatürkçü doktor Sadi Nutku, dahili hastalıklar üzerine yazdığı kitabından birkaç yıl sonra, yeğeninin tabiriyle kendisini “fanatikçe” dine vererek, “Doktor Tarikatı”nı kuruyor. Yani, çocuklarını da ona nazaran yetiştiriyor. Bir oğlunu kaybeden Sadi/Sadullah Nutku’nun, kimya öğretim üyesi olan öteki oğlu Prof. Dr. Mustafa Nutku da “yeteneklerini din alanında kıymetlendiriyor.”
Dr. Sadi/Sadullah Nutku
ALMAN HÜKÜMDARI KAYZER WİLHELM’İN KİTABINI TÜRKÇEYE ÇEVİREN ATATÜRKÇÜ BİR TIP DOKTORU
Peki kim bu Sadullah yani Sadi Nutku?
Soyu, Galata Kulesi kumandanı olduğundan ötürü “Kuleli” lakabıyla tanınan, veba salgınında ailesinden kimse kalmayınca Trabzon’un Of ilçesine göçen, Galata Kulesi İşaretçi Ağası, 1743 doğumlu Bayburtlu Kara Hasan Paşa’ya dayanan Nutku, Osmanlı ordusunda deniz subayı olan babası binbaşı Süleyman Nutku Bey’in sürgünde olması sebebiyle 1908 yılında Preveze’de doğdu.
İlkokul, ortaokul ve liseyi İstanbul’un Üsküdar ilçesinde tamamlayan Nutku, babasının yönlendirmesiyle Askeri Tıbbiye’ye girdi. Tıbbiyeyi bitirdikten sonra kıt’a tabibi olarak askeri birliklerde görev yapmaya başladı. Asistan olarak ihtisas yaptığı yıllarda Almancayı öğrendi ve Alman Hükümdarı Kayzer Wilhelm’in, “Dahili Hastalıkların Genel Teşhisi” isimli yapıtını Türkçeye çeviri etti.
DİNE YÖNELİŞ: HASTALARINI CÜBBE VE SARIKLA KARŞILIYORDU
Sadi Nutku, İstanbul Beşiktaş’taki Vişnezade Mescidi’nde imamlık yapan emekli yüzbaşı Refet Bey’den aldığı Haşir Risalesi’ni okuduktan sonra dine yöneldi, Mekke yahut Medine’de yaşamak istedi.
Şartlarını zorlamasına karşın hayalini gerçekleştiremedi, Konya’ya yerleşti. Konya’da dahiliye hekimi olarak bir muayenehane açtı ve üzerine giydiği sarık ve cübbeyle hastalarını kabul etti. Hastalarını muayene ettikten sonra reçeteye “Bismillah” ile başladı ve sonra -nadiren yazdığı- ilaçları yazdı. Akabinde bir de hastalara “Hastalar Risalesi” verdi. Hastalarının tedavi sürecinde onlarla sohbet etti ve onlara “Şafi-i Hakikinin” Allah olduğunu söyledi.
Sait Okur yani Said Nursi
SAİD NURSİ İLE TANIŞMA
Said Nursi’nin Emirdağ’da ikamet ettiğini öğrenince, kendisini tanıtıp halinden bahsederek Konya’ya gelişinin sebebini anlattı. Said Nursi’nin ona, “Kardeşim, sen gül bahçesindesin, gübrelere fazla bakma, çiçeklere, güllere bak, güzelliklere, hoşluklara bak. Bu dünyada tam istediğin üzere bir yer bulamazsın” dediği söyleniyor. Said Nursi’yi tanıdıktan sonra hayatını Nursi’nin yapıtı Risale-i Nur’a vakfetti, kitabı sular seller üzere ezberledi.
1950’li yıllarda Almanya’dan getirttiği dokuz kiloluk teyp aygıtıyla Risale-i Parıltı derslerini kaydetti, konutundaki bu kayıtları Konya Aziziye Camii’nde vakit namazları sonrası cemaate dinletti.
“Bediüzzaman Said Nursi sarığı çıkaramaz, çıkarırsa hasta olur” biçiminde bir rapor dahi yazdı. Ona nazaran hayatında yaptığı en kıymetli görev bu raporu yazmak oldu.
Camide namaza duran cemaatin başlarındaki şapkaları tek tek çıkarıp bir köşeye attı ve şapkasını aldıklarının kiminin başına takke koydu. Ayrıyeten namaz kılmaya başlamadan evvel üzerinde fotoğraf olduğu için paralarını, cami girişinde çıkarttığı ayakkabılarının içine koydu
27 Mayıs’ın akabinde, “Nurculuk” propagandası yaptığı argümanıyla cezaevine girdi. Üç senede Kur’an’ı Kerim’i ezberleyerek 55 yaşında “hafız” oldu.
Cezaevi hayatının akabinde, Said Nursi’nin yardımcılarından Zübeyir Gündüzalp ile birlikte hareket etti. İttihad ve Yeni Asya gazetelerinde “Hekim Gözüyle” isimli köşesinde yazılar yazdı.
Nutku’nun sonunu getiren kaza ise 18 Ağustos 1972 tarihinde meydana geldi. Cemaatle birlikte namaz kılmak için süratli hızlı mescide yürüyen Nutku, karşıdan karşıya geçerken, İstanbul’un Fatih ilçesinde geçirdiği trafik kazasının akabinde beş gün komada kaldı ve 23 Ağustos 1972’de hayatını kaybetti.
NEYZEN TEVFİK İLE ÇIKILAN SANDAL SEFASI
Seküler bir ailede büyüyen Nutku’nun romanları andıran hayatı, “Said Nursi’nin doktoru” olarak Eyüpsultan mezarlığında son buldu. Sadullah Nutku’nun bir kardeşi (Emrullah Nutku) Demokrat Parti milletvekilliği yaparken, amcası (Ali İstek Nutku) ise Neyzen Tevfik’in rakı arkadaşıydı.
Öyle ki bir gün, Ali Rıza Bey ortadan kaybolmuş. Birinci sefer bu türlü bir durumla karşılaşan aile endişelenmiş. Gerçek ise birkaç gün sonra ortaya çıkmış: Amca Nutku, Neyzen Tevfik ile sandal sefasına çıkmış. İki kafadar, Adalar’ın oraya kadar kürek çekmiş, o sırada bulutlar kararmış ve kuvvetli bir lodos kayığı devirmiş. Neyse ki yüzme bildikleri için Heybeliada’ya kapağı atmışlar. Geriye ise Ali Rıza Bey’in anlattığı öykü kalmış: “Denizde dev dalgalarla boğuşurken Neyzen Tevfik bana, ‘Binliği kurtardın mı binliği?’ diye bağırıyordu. Binlik o periyot bir litrelik rakının ismiydi.”
Hamiş: Nutkular anne tarafından Kemal Derviş ile akraba. Her ikisinin de büyük büyük büyük dedesi, Birinci Abdülhamid’in “kendisini indirip Üçüncü Selim’i tahta çıkaracağı” gerekçesiyle 1785’te başını kestirdiği Halil Hamid Paşa…
Oğuz Ok
Odatv.com
