Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) Genel Yöneticisi Tedros Adhanom Ghebreyesus, örgütün haftalık basın toplantısında, Arjantin’den yola çıkan ve şu anda Kanarya Adaları’na yanlışsız hareket eden “MV Hondius” isimli gemide görülen hantavirüs hadiseleri ve bu virüse dair değerlendirmelerde bulundu.
“VAKALARIN 5’İNİN HANTAVİRÜS OLDUĞU DOĞRULANDI”
Birleşik Krallık sıhhat otoritelerinin 2 Mayıs’ta, Arjantin’den Cabo Verde’ye seyahat eden Hollanda bayraklı “MV Hondius” gemisindeki önemli teneffüs yolu hastalığı bulunan bir küme yolcu hakkında DSÖ’yü bilgilendirdiğini hatırlatan Ghebreyesus, “Şimdiye kadar 3 mevt de dahil 8 olay bildirildi. 8 olaydan 5’i hantavirüs olarak doğrulandı, öteki 3’ü ise kuşkulu.” dedi.
Ghebreyesus, hantavirüslerin, insanlarda önemli hastalıklara yol açabilen, kemirgenler tarafından taşınan bir virüs kümesi olduğunu belirterek, insanların çoklukla enfekte kemirgenlerle ya da idrarları, dışkıları yahut tükürükleriyle temas yoluyla enfekte olduğunu söyledi.
Bu olayda yer alan hantavirüs çeşidinin, Latin Amerika’da bulunan ve beşerler ortasında hudutlu bulaşmaya yol açtığı bilinen tek tıp Andes virüsü olduğunu kaydeden Ghebreyesus, “Andes virüsünün evvelki salgınlarında beşerler ortasındaki bulaşma, bilhassa hane halkı üyeleri, yakın partnerler ve sıhhat hizmeti veren şahıslar ortasında yakın ve uzun vadeli temasla ilişkilendirildi. Mevcut durumda da durum bu türlü görünüyor.” diye konuştu.
“HAYATINI KAYBEDEN İKİNCİ HASTADA HANTAVİRÜS OLDUĞU DOĞRULANDI”
Ghebreyesus, birinci olayın 6 Nisan’da belirtiler göstermeye başlayan ve 11 Nisan’da gemide hayatını kaybeden bir erkek olduğunu anımsatarak, hastadan hiçbir örnek alınmadığını ve öbür teneffüs yolu hastalıklarının belirtilerine benzediği için hantavirüs kuşkusu duyulmadığını anlattı.
Hastanın eşinin, gemi Saint Helena Adası’na yanaştığında karaya çıktığını ve belirtiler gösterdiğini bildiren Ghebreyesus, bu kişinin, 25 Nisan’da Johannesburg’a yapılan uçuş sırasında durumunun kötüleştiğini ve sonraki gün hayatını kaybettiğini belirtti.
Ghebreyesus, “(Hayatını kaybeden ikinci hastadan) Örnekler alındı ve Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsünde test edilerek hantavirüs olduğu doğrulandı. Üçüncü mevt ise gemide bulunan ve 28 Nisan’da belirtiler göstermeye başlayan ve 2 Mayıs’ta hayatını kaybeden bir bayanda görüldü. Öteki bir erkek ise 24 Nisan’da geminin hekimine başvurdu. 27 Nisan’da Ascension Adası’ndan Güney Afrika’ya tahliye edildi ve ağır bakımda tedavi görüyor.” dedi.
Cabo Verde’den tabiplerin, semptom gösteren öteki 3 yolcuya bakım sağlamak için gemiye bindiğini lisana getiren Ghebreyesus, DSÖ’nün, bu şahısların tedavi için Hollanda’ya tahliyelerini koordine ettiğini söyledi.
“KULUÇKA MÜDDETİ 6 HAFTAYA KADAR ÇIKABİLECEĞİ İÇİN DAHA FAZLA HADİSE BİLDİRİLMESİ MÜMKÜN”
Ghebreyesus, bu 3 hastanın tahliyesini kolaylaştırdığı için Cabo Verde Başbakanı Ulisses Correia e Silva’ya teşekkür ederek, “(Hastalardan) İkisi hastanede stabil durumda, biri ise asemptomatik ve şu anda Almanya’da. 8. olay, Saint Helena’da gemiden inen bir adamda görüldü. Gemi operatörünün tavsiyesi üzerine, İsviçre’nin Zürih kentinde semptom gösterdiğini bildirdi ve dün hantavirüs ile enfekte olduğu doğrulandı. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri daha sonra virüsün gen dizilimini yaptı ve Andes virüsü olduğunu doğruladı. Gemideki öteki yolcuların yahut mürettebatın hiçbirinde şu anda semptom yok.” bilgisini verdi.
Her hadisede ilgili yetkililerle yakın temas kurduklarını vurgulayan Ghebreyesus, “Andes virüsünün kuluçka müddetinin 6 haftaya kadar çıkabileceği göz önüne alındığında daha fazla olay bildirilmesi mümkündür. Bu önemli bir olay olsa da DSÖ halk sıhhati riskini düşük olarak kıymetlendiriyor. Önceliklerimiz, etkilenen hastaların bakım almasını, gemideki öbür yolcuların inançta tutulmasını ve onurlu bir halde muamele görmesini sağlamak ve virüsün daha fazla yayılmasını önlemek.” diye konuştu.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’den gemiyi kabul etmesini rica ettiğini ve bu talebinin kabul gördüğünü anlatan Ghebreyesus, Sanchez’e cömertliği, dayanışması ve ahlaki misyonunu yerine getirdiği için teşekkür etti.
“GEMİ ŞU ANDA KANARYA ADALARI’NA HAKİKAT YOLA ÇIKTI”
Ghebreyesus, “Gemi şu anda Kanarya Adaları’na gerçek yola çıktı. İspanya’nın bu riski yönetme kapasitesine güveniyoruz ve bunu yapmaları için onları destekliyoruz. Bir sefer daha, Kanarya Adaları halkı için riski düşük olarak kıymetlendiriyoruz. DSÖ, geminin işletmecisine gemideki sıhhat idaresi konusunda rehberlik sağladı. Tüm yolculardan kabinlerinde kalmaları istendi, kabinler dezenfekte ediliyor ve belirti gösteren herkes derhal izole edilecek.” tabirlerini kullandı.
DSÖ uzmanının Cabo Verde’de gemiye bindiğini, Hollanda’dan 2 doktor ile Avrupa Hastalık Tedbire ve Denetim Merkezinden 1 uzmanın da Kanarya Adaları’na ulaşana kadar gemide kalacağını vurgulayan Ghebreyesus, “Gemideki herkesin tıbbi değerlendirmesini yapıyorlar ve enfeksiyon risklerini pahalandırmak için bilgi topluyorlar. DSÖ, yolcuların ve mürettebatın varışta inançlı ve saygılı bir halde karaya çıkması ve seyahatlerinin devamı için adım adım operasyonel kılavuz geliştiriyor.” dedi.
TÜRKİYE’NİN DE BULUNDUĞU 12 ÜLKEYE UYARI
Ghebreyesus, vatandaşları Saint Helena’ya çıkan 12 ülkeyi de bilgilendirdiğini söyleyerek, bunlar ortasında Kanada, Danimarka, Almanya, Hollanda, Yeni Zelanda, Saint Kitts ve Nevis, Singapur, İsveç, İsviçre, Türkiye, Birleşik Krallık ve ABD’nin yer aldığını kaydetti.
“BU KORONAVİRÜS DEĞİL…”
DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Tedbire Ünitesi Yöneticisi Maria Van Kerkhove, hantavirüsün, Kovid-19 salgınından farklı olduğunu belirtti.
Kerkhove, “Bu koronavirüs değil. Bu çok farklı bir virüs. Bu virüsü biliyoruz, hantavirüsler epey uzun vakittir var. Bildiğimiz birçok ayrıntı var. Burada kesin olmak istiyorum, bu SARS-CoV-2 değil. Bu bir Kovid başlangıcı değil. Bu, bir gemide gördüğümüz salgın. Kapalı bir alan kelam konusu. Şu ana kadar 5 doğrulanmış olayımız var. Bu soruların neden geldiğini büsbütün anlıyoruz ve elimizden gelen tüm bilgiyi vermeye çalışıyoruz. Fakat bu, 6 yıl evvelki durumla tıpkı değil, koronavirüsler üzere birebir formda yayılmıyor ve çok farklı. Gördüğümüz üzere yakın, samimi bir temas kelam konusu ve birçok hantavirüs beşerler ortasında hiç bulaşmıyor. Hantavirüslerin birçok kemirgenlerden, dışkılarından yahut salyalarından insanlara bulaşır.” dedi.
İnsanların hantavirüs nedeniyle önlem olarak maske takması gerektiğiyle ilgili soruyu da yanıtlayan Kerkhove, bu olayın şu anda bir gemiyle ve buradan ayrılan bireylerin takibiyle sonlu olduğunu belirtti.
Kerkhove, gemide diğer semptomatik hasta, yolcu yahut mürettebat üyesi olmamasının düzgüne işaret olduğunu da söz ederek, “Elbette bu virüslerin gemide uzun bir kuluçka müddeti var. Riski en aza indirmek için kimi tedbirler aldılar. Gemide tavsiye edilen şey, odaların dezenfekte edilmesi. İnsanları kabinlerine kapattılar, yiyecek ve su sağladılar ve tedbir olarak odalarından çıkan herkesin tıbbi maske takmasını istediler.” diye konuştu.
HANTAVİRÜS
Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor. Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı üzere semptomlar gösteriyor. Teneffüs yetmezliğine de sebep olabilen virüs, kimi durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği halinde seyrediyor.
