TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, “Dünyada ülkelerin egemenliğinin hiçe sayıldığını, güçlü olanın istediğine istediği halde kural dayattığı, memleketler arası sistemin hiçbir kurumunun neredeyse çalışamaz hale geldiği, kuralların ise güce nazaran, güçlü için tatbik edildiği bir dünyada tam da egemenlik fikrinin, bağımsızlık fikrinin ve özgürlük fikirlerinin ne kadar gereksinim olduğunu çok net bir biçimde görüyoruz.” dedi.
TBMM’nin açılışının 106. yıl dönümü ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı münasebetiyle Anıtkabir ziyaretinin akabinde Birinci Meclis’te anma merasimi düzenlendi.
Sinop Mebusu Şerif Bey’in 23 Nisan 1920’de “en yaşlı üye” sıfatıyla yaptığı konuşmanın seslendirilmesinin akabinde İstiklal Marşı okundu.
Kurtulmuş, Birinci Meclis Genel Konseyi’nde 106. Yıl Anma Günü münasebetiyle yaptığı konuşmada, Birinci Meclisin yalnızca bir binadan, yalnızca duvarlardan ve sıralardan ibaret bir yer olmadığını, bu binanın her santimetrekaresinde kaç anıların, emeklerin ve Türkiye’nin istikbaline ait üretilmiş fikirlerin yankılanmalarının bulunduğunu belirtti.
Numan Kurtulmuş, “Polatlı’da düşman toplarının sesleri gelirken, Birinci Meclisin kahramanları, burada bu vatanın nasıl kurtulacağını, kurtuluş çabasında hangi stratejilerin belirleneceğini, bir erkan-ı harbiye ruhu içerisinde masaya yatırdılar, tartıştılar ve çok sıkıntı tartışmalarla bu ülkenin kurtuluş gayretinde de büyük yol gösterdiler.” diye konuştu.
Birinci Meclisin duvarında yer alan “ve şavirhüm fi’l-emr” ayetini okuyan Kurtulmuş, bir unsur olarak kabul edilen ayetin “işlerinizi danışarak, istişare ederek yapın” demek olduğunu söyledi.
Kurtulmuş, Meclis-i Mebusan’dan gelenlerin de içinde bulunduğu Birinci Meclisin üyelerinin zihninde bir demokrasi, bir istişare ve işlerini yalnızca kısıtlı sayıda beşerlerle değil, milletle birlikte danışarak halletme istikametinde bir amacın, bir unsurun olduğunu tabir etti.
Birinci Meclisin hem kurtuluş çabasını veren hem de Cumhuriyet’in kuruluşuna vesile olan bir yer olduğunu lisana getiren Kurtulmuş, ayrıyeten Türkiye’de demokrasi fikrinin yeşermesinin de önünü açtığını kaydetti.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere Birinci Meclisin tüm kahraman öncülerini hürmetle, minnetle, şükranla yad eden Kurtulmuş, kurtuluş uğraşını verenlerin, bu milletin en güç kurallar altında dahi hürriyetten diğer hiçbir fikri kabul etmeyeceğini bir kere daha öğrettiğini belirtti.
Hiçbir emperyal gücün ve global vesayet odağının aziz milletin boynuna tasma takmasına imkan ve ihtimalinin bulunmadığını tabir eden Kurtulmuş, şöyle konuştu:
“Bugünden geçmişi konuştuğumuzda rahat konuşuyoruz ancak 106 yıl evvelki kuralları düşündüğünüzde, mahrumluk kavramının tam manasıyla geçerli olduğu, çabucak hemen bu ülkede halkın elinde de çok kısıtlı imkanların bulunduğu bir periyottan bahsediyoruz. O devirde bile düşmanın her türlü topuna, tüfeğine, askeri olarak üstünlüğüne karşın bu millet kazmasıyla, küreğiyle bağımsızlık gayretini vermiş, asla ve asla egemenlerin önünde boyun eğmeyeceğini, emperyalistlere asla fırsat bırakmayacağını ve kendi ulusal onurundan, egemenliğinden de asla taviz vermeyeceğini göstermiştir.
Dünyada ülkelerin egemenliğinin hiçe sayıldığını, güçlü olanın istediğine istediği formda kural dayattığı, memleketler arası sistemin hiçbir kurumunun neredeyse çalışamaz hale geldiği, kuralların ise güce nazaran, güçlü için tatbik edildiği bir dünyada tam da egemenlik fikrinin, bağımsızlık fikrinin ve özgürlük fikirlerinin ne kadar gereksinim olduğunu çok net bir biçimde görüyoruz. Bize bırakılan Cumhuriyet mirasının yanında, bağımsızlık ve emperyalizme karşı gayret etme iradesini büyük miras olarak kabul ediyor, bugün de taşıyor ve yarınki jenerasyonlara bırakacağımız en büyük siyasal birikimin de bu olduğunun farkında olduğumuzu tabir ediyorum. Bu manada bir defa daha o gün verilen uğraşın değil her gününü, her dakikasını hürmetle anıyoruz. O verilen çabada lisana getirilen, vakit zaman birbirine farklı olsa bile hepsinin ortak maksadı bağımsızlık, özgürlük ve ülkenin geleceği olan o saygıdeğer fikirleri ve o fikirlerin sahiplerini bir kere daha hürmetle anıyorum.”
Meclis ve istişare fikrinin Türk toplumunun yabancısı olduğu bir fikir olmadığını söz eden Kurtulmuş, 1876’da birinci Anayasa’nın ve çabucak gerisinden Meclis-i Mebusan’ın kurulmasıyla Türkiye’de bir demokratik meclis deneyimine yanlışsız adım atıldığını anlattı.
Kurtulmuş, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
“Hiç elbet 50 yılı son derece sancılı, son derece sıkıntı ve son derece güçlü tartışmalarla geçirdiğimiz Meclis-i Mebusan’dan Cumhuriyet’in kuruluşuna kadar olan devir de aslında bizim tarihimizden uzak, bizim tarihimizin dışında bir şey değildir. O meclisteki çok seslilik denemesi, o meclisteki farklı fikirlerin bir ortada ülkenin hayrına gayret etme deneyimi de hiç elbet Türkiye Büyük Millet Meclisinin deneyiminden başka tutulamaz. Bu çerçevede bu yıl 150. yıl dönümünü kutlayacağımız Meclis-i Mebusan’ın kuruluşu da Türkiye Büyük Millet Meclisi için kıymetli bir tarihi referans olarak görülmelidir.
Ümit ediyorum ki bu mühlet içerisinde Meclis-i Mebusan ve Osmanlı’nın son devrindeki demokrasi denemeleri, meclis denemeleri konusunu da birtakım bilimsel toplantılarla Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak hatırlayacağız, anacağız. Zira şunu bu vesileyle bir sefer daha tabir etmek isterim ki bizim tarihimiz, birbirinden kopuk, farklı milletlerin tarihi değildir. Bizim 2 bin yıllık devlet geleneği içerisinde milletimizin tarihi, hepsi birbirinin devamı olan bir süreklilik arz eder. Selçuklu, Osmanlı’dan farklı düşünülemez. Cumhuriyet, Osmanlı’dan başka düşünülemez. Olağan ki her periyodun kaideleri içerisinde farklılıklar ortaya çıkmıştır ancak hepsi bizimdir. Uygunuyla, kötüsüyle bütün bu tarihi tecrübeyi bir milletin ortak tarihi olarak görüyor ve telakki ediyoruz.”
TBMM’nin 106 yıl evvel birinci kuruluşunun gerçekleştirildiği bu binadaki merasimi manalı bulduğunu lisana getiren Kurtulmuş, “23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı tebrik ederim. Meclisimizin kuruluşunun 106. yılı güzel uğurlu olsun. Bir defa daha Birinci Meclisten bugüne kadar gelip geçen, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere cumhuriyet fikrine, demokrasi fikrine, ulusal egemenliğe, bağımsızlık ve özgürlük çabasına dayanak veren, emek veren bütün milletvekillerimizi de hürmetle, rahmetle anıyorum. 23 Nisan kutlu olsun.” dedi.
Birinci Büyük Millet Meclisi Özel Defteri’ni imzaladı
TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından 23 Nisan 1920’de Meclise çekilen birinci bayrak önünde Birinci Büyük Millet Meclisi Özel Defteri’ni imzaladı.
Kurtulmuş, deftere şunları yazdı:
“Aziz milletim, Birinci Meclisin kahraman vekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışının 106. yıl dönümünü ve dünya çocuklarına armağan edilen 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’mızı, bu tarihi yerde heyecanla kutluyoruz. Birinci Meclisin anısı önünde, ulusal iradenin hangi tarihi koşullar altında tecelli ettiğini bir kere daha derinden hissederek bulunmaktan büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. 23 Nisan 1920, aziz milletimizin her türlü yokluğa ve kuşatmaya karşın iradesine sahip çıktığını tüm dünyaya ilan ettiği tarihi bir dönüm noktasıdır. Bu manalı günü çocuklara armağan etmiş olmamız, milletimizin istikbale bakışını, ümidini ve medeniyet tasavvurunu en açık formda ortaya koymaktadır.
Bugün çeşitli coğrafyalarda savaşın, yoksulluğun, adaletsizliğin ve merhametsizliğin en ağır yükünü çocuklar taşımaktadır. Bu tablo, 23 Nisan’ın taşıdığı manayı daha da büyütmektedir. Birinci Meclisin bizlere emanet ettiği şuuru canlı tutmak, demokrasiyi, adaleti ve ulusal iradeyi daha da güçlendirerek çocuklarımız için daha huzurlu, inançlı ve onurlu bir gelecek inşa etmek sorumluluğunu taşıyoruz. Çocuklarımızın barış, iyilik ve umut içinde yaşayacağı güçlü ve tesirli Türkiye mefkuresini teyit ediyorum. Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk Başkanı ve Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve yol arkadaşlarını, geçmişten bugüne bu çatı altında milletimize hizmet etmiş tüm milletvekillerimizi ve aziz şehitlerimizi minnet ve hürmetle yad ediyorum. Emanetleri emin ellerdedir.”
Programa, CHP Genel Lideri Özgür Özel, İYİ Parti Genel Lideri Müsavat Dervişoğlu, AK Parti Küme Lideri Abdullah Güler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ulusal Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, TBMM Başkanvekilleri Celal Adan ve Tekin Bingöl, MHP Küme Başkanvekili Erkan Akçay, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Kuvvet Kumandanları, TBMM Başkanlık Divanı üyeleri, milletvekilleri ve TBMM idari personeli katıldı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş ve beraberindeki heyet, program sonunda Birinci Meclisin balkonunda fotoğraf çektirdi.
Öte yandan program boyunca seymen kıyafeti giyen çocuklar, Genel Konsey Salonu’nda hürmet nöbeti tuttu.
