Son bir kaç yıldır birçok kişi dışarıda yeme içmenin pahalılığından dert yanarken, işletmeler ise maliyet artışlarından dem vuruyor. Diğer yandan bu fiyatlara rağmen restoran ve kafelerin hıncahınç dolu olduğunu söyleyenlerin sayısı da fazla. Peki durum gerçekte ne? Habertürk gazetesinden Rahim Ak’ın haberine göre, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin bilanço ve yatırımcı sunumları bunu ortaya koydu. Borsada işlem gören, orta ve üst sınıfa hitap eden bir restoran ve içinde çok sayıda hızlı tüketim restoranı bulunan grubun bilanço ve yatırımcı sunumlarını ele alındı.
HINCAHINÇ DOLU DEĞİLLERMİŞ: FİŞ SAYISINDA DÜŞÜŞ
Habere göre, restoranların tümünün dolu olduğu tezi orta ve üst kesime hitap eden restorandan yola çıkarak çürüyor. Çünkü bu restoranın verilerine göre geçen yıla göre restoranın müşterileri (fiş sayısı) yüzde 9 civarında azaldı. Geçen yılın ilk çeyreğinde bu restoran 1 milyon 376 bin fiş keserken fiş sayısı bu yıl 1 milyon 247 bine indi. Yıllık rakamda da değişen bir şey yok. Aynı restoran 2024’te 6,1 milyon fiş keserken rakam yüzde 4 azalma ile 2025’te 5,9 milyona inmiş.
FİŞ BAŞINA TUTAR UÇTU: KAR ARTTI AMA FAİZE GİDİYOR
Buna karşın fiş başına düşen tutar enflasyonu neredeyse ikiye katlayarak yüzde 49 arttı. Aynı restoranın hasılatı müşteri sayısı azalmasına rağmen yüzde 6 arttı. Restoranın zararda olma nedeninin, borçları nedeniyle neredeyse, esas faaliyet karı kadar ödediği faiz olduğu belirtildi. Amartisman ve vergi öncesi kar anlamına gelen FAVÖK rakamının ise yüzde 19 yükseldiği aktarıldı. Yani müşterilerin azalmasına rağmen fiyat artışı nedeniyle şirket önemli oranda kar etse de bu kar faize gidiyor.
PERSONEL MAAŞLARINDAN VE GIDA MALİYETİNDEN TASARRUF
Diğer yandan aynı restoranın maliyet dağılımına bakıldığında da 2025’te personel maaşlarından ve 2026 ilk üç ayda ise gıda maliyetinden önemli oranda tasarruf ettiği görülüyor. Maliyet kaynaklı fiyat artışı tezinin de durumu açıklamadığı, diğer yandan çalışanların da restoran olanaklarından daha az yararlandığı veya bazı çalışanların işine son verildiği ifade ediliyor.
HIZLI TÜKETİM RESTORANINDA DURUM NORMAL
Borsada işlem gören hızlı tüketim restoranında ise müşteri sayısı yüzde 14 ortalama fiş büyüklüğü ise enflasyon kadar yani yüzde 31 artış gösterdi. İçinde birden çok hızlı tüketim restoranı olan grubun hasılatı yüzde 15 ve FAVÖK rakamı da yüzde 16 artarak, enflasyonun yüzde 30 civarında olduğu ortamda, yüksek oranlı bir artışa işaret etmedi. Rakamlar restoranların müşteri sayısındaki azalmayı telafi etmek için fiyat artışına gittiğini, hızlı tüketim restoranlarında ise müşteri sayısında bir azalma olmadığını gösteriyor. Ortaya konan tablo normal restoranlardan hızlı tüketim restoranlarına fiyat artışları nedeniyle bir müşteri kayması olabileceğini de ortaya koyuyor.
