Duygu Erdoğan / İSTANBUL – Kentsel dönüşümü seferberlik siyasetiyle yöneten hükümet, İstanbul’da süreci hızlandıracak yeni bir takviye uygulamasını devreye alıyor. Kentsel dönüşümle mesken ve işyerlerini yenilemek isteyen İstanbullulara, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen ‘İklim ve Afetlere Sağlam Kentler Projesi’ (İADŞP) kapsamında 3 milyon TL’ye varan kentsel dönüşüm kredisi fırsatı sunulacak. Proje kapsamında İstanbul’da Dünya Bankası aracılığıyla birinci yıl ödemesiz, 180 ay vade, 0.69 faiz oranıyla, 3 milyon TL’ye kadar finansman imkanı sunulacak. Buna nazaran 3 milyon TL’nin aylık ödemesi 29 bin 156 TL olacak. Bu proje birinci etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ vilayetlerini kapsayacak.
Yeni dayanak ile ilgili merak edilen soruların karşılıkları Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından iletildi…
1 – Vatandaşlar nasıl başvurabilir?
Başvuru iki kademeden oluşuyor:
Müteahhit Başvurusu: İmal ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak proje bilgi ve dokümanlarını sisteme yükler, projeyi kaydeder ve başkanlık onayına gönderir.
Vatandaş Başvurusu: Müteahhit müracaatının başkanlık tarafından onaylanmasının akabinde, hak sahipleri e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak ön müracaatlarını tamamlar. Akabinde gerekli evraklarla birlikte protokol imzalanan banka şubesine fiziki müracaatta bulunurlar.
2 – Kredi şartları neler?
Açık, devam eden icra kaydı olmamalı Açık, devam eden takip kaydı olmamalı Açık, devam eden haciz kaydı olmamalı Kredinin aylık taksit ödeme meblağının belgelendirilmiş hane halkı aylık gelire oranı yüzde 70’i aşmamalı.
3 – Kampanyada avantajlı kümeler var mı?
Kredi sağlanırken 4 avantajlı kategori yer alacak:
1- T.C. hudutları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde Riskli Yapıdaki bağımsız ünite haricinde tapuda kayıtlı ayrıca konut bulunmayan malikler yer alacak.
2- Orta ve düşük gelirli (hane geliri makul bir eşiğin altında olanlar)
3- Şehit aileleri, harp ve görev malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az %40 oranında engelli vatandaşlar yahut hanehalkı reisinin bu bireylere bakmakla yükümlü olduğu haneler, hanehalkı reisi kadın olan haneler yer alacak. (Bu kategorilerin her biri için yıllık 0.25 faiz indirimi uygulanacak.)
4- Yeni yapısını A sınıfı Enerji
Kimlik Dokümanı ile inşa edeceklere yıllık yüzde 0.50, B sınıfı Güç Kimlik Evrakı ile inşa edeceklere yıllık yüzde 0.25 oranında faiz indirimleri yapılacak. 4 kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar yıllık 1.25 oranına kadar indirim alabilecek.
4 – Hangi tarihten itibaren riskli yapı ilan edilmiş yapılar sürece dahil edilecek? Şu anda hali hazırda riskli ilan edilmiş yapılar dahil edilebilir mi?
Krediden tüm gerçek kişi riskli yapı malikleri yararlanabilir. Riskli yapı olarak tescil edilip 1 Ekim 2020 sonrasında yıkılmış olan yapı malikleri de proje kapsamında pahalandırılacak. Lakin bu kapsamdaki (Tip-III) projelerde; yeni yapıda temel ile ilgili rastgele bir imalata başlanılmamış olması gerekmekte olup grobeton imalatı yapılmış olması mani teşkil etmiyor.
5 – Anlaşmayan malik var ise süreç nasıl yönetilecek?
Dönüşüm uygulamaları, 6306 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik doğrultusunda gerçekleştirilir. Buna nazaran; yapılacak yeni uygulamaya, sahip oldukları payları oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar verilir. Salt çoğunluk ile alınan karara katılmayanların arsa hisseleri başkanlıkça rayiç kıymeti tespit ettirilerek ve bu pahadan az olmamak üzere mutabakat sağlayan öteki paydaşlara açık artırma yolu ile satılır.
6 – Müracaat için kat irtifakının kurulması kaide mıdır?
Projeye müracaat yapılabilmesi için kat irtifakının kurulmuş olması mecburî değildir. Hak sahipleri arsa hisseleri oranında krediden faydalanabilir, daha sonra kat irtifakı kurulabilir.
7 – Hak sahipleri riskli yapıda bulunan hakları üzerinden mi yoksa yeni yapıda alacakları bağımsız kısımlar üzerinden mi faydalandırılacaktır?
Her hak sahibi, yeni yapıdaki sırf bir bağımsız kısım için krediden yararlanabilir.
8 – Yarısı Bizden kampanyası ile yeni kredi takviyesi eş vakitli kullanılabilir mi?
Yarısı Bizden” kampanyası ile tıpkı kişi iki takviyeden birlikte yararlanamaz; lakin birebir binadaki farklı maliklerin farklı dayanakları seçmesi mümkün.
9 – 3 milyonluk kredi dayanak paketini kullananlar taşınma ve kira dayanağı alacak mı?
Kat malikleri kira takviyesinden faydalanabilir.
10 – Riskli yapı kararı olan tüm malikler 3 milyon kredi çekebilir mi? Her kesim için geçerli mi, yoksa değişken mi?
Riskli yapı tespiti bulunan tüm gerçek kişi malikler, rastgele bir önceliklendirme yapılmaksızın kredi imkanından yararlanabilir. Her bir malik için sadece tek bir bağımsız kısım temel alınır ve bu kapsamda sağlanabilecek kredi üst limiti 3.000.000 TL’dir. Kredi üst limiti mevcut fon büyüklüğüne bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Ayrıyeten kredinin aylık taksit ödeme meblağının belgelendirilmiş hane halkı aylık gelire oranı %70’i aşmayacak halde ayarlanır.
