Fenerbahçe’de bir teknik yöneticinin daha mukavelesi feshedildi.
Ayrıca hangi futbolcular ile de yollar ayrılacağı konuşuluyor. Lakin kimse derinde yatan asıl sıkıntıyı konuşmuyor. Ne yazık ki futbol yorumcuları da yüzeysel polemiklerden öteye geçemiyor. “Şu hocaya gerek var mıydı bu futbolcu niçin alındı” gibi…
Odatv Soyunma Odası olarak Fenerbahçe gerçeğine neşter vurmak gerekiyor.
Öncelikle, Fenerbahçe’nin son yıllardaki sportif yapılanmasını anlamak için teknik yönetici değişimleri ile birlikte değişen oyun sistemlerini ve bu sistemlere uygun oyuncu transferlerini birlikte kıymetlendirmek gerekiyor…
Modern futbolda bir kadronun oyun kimliği, direkt teknik yöneticinin tercih ettiği sistemle şekillenir. Bu sistem sadece alandaki dizilişi değil, tıpkı vakitte oyuncuların fizikî, teknik ve zihinsel özelliklerini de belirler.
Bu nedenle bir kulüp sık sık teknik yönetici değiştiriyorsa, bunun doğal sonucu olarak “kadro mühendisliğinde” de daima değişim yaşanır.
Fenerbahçe’nin son periyoduna bakıldığında, bu durumun hayli bariz olduğu görülmektedir…
JORGE JESUS SİSTEMİ
Portekizli teknik yönetici Jorge Jesus periyodunda Fenerbahçe epey agresif, yüksek tempolu ve önde baskıya dayalı bir oyun anlayışı benimsedi.
Bu sistemde ekibin daima hareket halinde olması, rakip yarı alanda ağır pres yapılması ve süratli hamlelerle sonuca gidilmesi temel prensip oldu.
Böyle bir oyun yapısı, doğal olarak yüksek atletizm gerektirdi. Oyuncuların daima koşu yapabilmesi, fizikî dayanıklılıklarının üst düzeyde olması ve süratli karar verebilmesi gerekti.
Bu nedenle Jesus periyodunda yapılan transferlerin değerli bir kısmı fizikî kapasitesi yüksek, süratli ve tempolu oyunculardan oluştu.
Ancak bu sistemin en büyük dezavantajı sürdürülebilirliğinin sıkıntı olmasıydı. Dönem boyunca tıpkı yoğunlukta oynayabilmek her oyuncu kümesinin kaldırabileceği bir yük değildi. Bu vakitle performans dalgalanmalarına yol açtı. Açık, grubu futbol takımı olarak zenginleştirmekten geçti…
Yüksek tempo ve rotasyon için fazla oyuncu alındı. Öne çıkan kimi isimleri yazalım: Joshua King, Joao Pedro, Willian Arao, Lincoln, Bruma, Luan Peres, Gustavo Henrique, Michy Batshuayi vs. ile geniş takım kuruldu.
JOSE MOURINHO SİSTEMİ
Bir başka Portekizli teknik yönetici Jose Mourinho ise büsbütün farklı futbol ideolojisini temsil ediyordu. Mourinho’nun oyun anlayışı denetim, disiplin ve sonuç odaklılık üzerine şurası.
Takım savunması ön planda ve risk minimumda tutuluyor. Hamleler ekseriyetle süratli geçişler ve rakibin yanılgılarını kıymetlendirme üzerine heyeti.
Bu sistemde oyuncuların kişisel yeteneğinden çok taktik sadakati ve konum bilgisi değerli.
Dolayısıyla Mourinho’nun tercih ettiği oyuncu profili de öbür teknik yöneticilerden farklı. Savunma disiplini yüksek, oyunu okuyabilen ve misyon şuuru güçlü futbolcular ön plana çıkıyor. Bu da takımda tekrar bir dönüşüm gereksinimini beraberinde getiriyor.
İlk akla gelen futbolcular şunlardı; Youssef En-Nesyri, Sebastian Szymański, Allan Saint-Maximin, Sofyan Amrabat, Filip Kostic, Fred, Çağlar Söyüncü, Levent Mercan, Oğuz Aydın, Cenk Tosun vs.
DOMENICO TEDESCO SİSTEMİ
İtalyan kökenli Alman teknik yönetici Domenico Tedesco üzere çağdaş Alman ekolünden gelen teknik yöneticiler daha farklı bir yaklaşımı temsil ediyor.
Tedesco’nun futbol anlayışı, ağır pres ile kompakt savunma ortasında istikrar kurmaya dayanıyor.
Genellikle üçlü savunma sistemlerini tercih ediyor ve bu sistemde kanat bekleri kritik rol oynuyor.
Takım topu kaybettiği anda baskı yapıyor, kazandığında ise süratli geçiş hamleleriyle sonuca gitmeye çalışıyor.
Bu yapı, hem fizikî hem de taktiksel olarak hayli disiplinli oyuncular gerektiriyor.
Dolayısıyla Tedesco usulü bir sistemde sırf süratli olmak kâfi değil, oyuncuların tıpkı vakitte hakikat konum alması, kadro bütünlüğünü muhafazası ve oyunu gerçek okumaları gerekiyor.
Bunlar da transfer siyasetini direkt etkiliyor.
Kulüp, bu çeşit bir sistemi uygulamak istiyorsa, bilhassa kanat bekleri, pres gücü yüksek orta alanlar ve çok istikametli savunmacılar üzere spesifik profillere yönelmek zorunda.
Ara transferde Matteo Guendouzi, N’Golo Kante, Sidiki Cherif, Mert Günok, Ali Demirbilek alındı.
TEMEL SORUN BURADA
Bu üç farklı teknik yöneticinin oyun anlayışları karşılaştırıldığında, Fenerbahçe’nin neden daima takım değişimine gittiği daha net anlaşılır.
Bir sistem için ülkü olan oyuncu, öbür bir sistemde birebir randımanı vermeyebilir. Örneğin yüksek pres oyununa uygun süratli ve enerjik kanat oyuncusu, daha denetimli ve savunma yüklü bir sistemde yetersiz kalabilir.
Benzer halde, pas oyununda tesirli bir orta saha oyuncusu, ağır fizikî çaba gerektiren bir sistemde zorlanabilir. Bu durum kulübü daima yeni transferler yapmaya iterken, mevcut oyuncuların da ya rol değiştirmesine ya da ekipten ayrılmasına neden olur.
Fenerbahçe’nin burada yaşadığı temel sorun, uzun vadeli bir futbol kimliğinin net formda belirlenmemiş olmasıdır.
Kulüp her yeni teknik yöneticiyle birlikte farklı bir oyun anlayışına yönelmekte ve bu da takım planlamasının sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır.
Modern futbolun başarılı kulüplerine bakıldığında, muhakkak bir oyun ideolojisinin korunduğu ve teknik yönetici seçimlerinin bu ideolojiye nazaran yapıldığı görülür. Bu türlü bir modelde oyuncu transferleri de daha dengeli olur ve takım yapısı vakit içinde oturur…
Sonuç olarak Fenerbahçe’nin transfer siyaseti ile teknik yönetici değişimleri ortasında direkt bir bağlantı var. Sistem değiştikçe oyuncu muhtaçlığı değişmekte, bu da daima takım revizyonuna yol açmakta.
Bu durum kısa vadede birtakım muvaffakiyetler getirebilse de, uzun vadede istikrarın önündeki en büyük manilerden biri haline gelmekte. Kulübün daha sürdürülebilir bir yapı kurabilmesi için evvel oyun kimliğini netleştirmesi, akabinde bu kimliğe uygun teknik yönetici ve oyuncu tercihleri yapması gerekiyor…
Mehmet Ali Gürbüz
