Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada milletlerarası hukuka hürmetin ayaklar altına alındığını belirterek, ABD/İsrail-İran Savaşı için müzakerelere önemli olarak tekrar devam edilmesi davetinde bulundu.
Guterres, New York’taki BM Genel Merkezi’nde basın mensuplarına açıklama yaptı.
Dünyanın dört bir yanında, bilhassa Orta Doğu’da, memleketler arası hukuka hürmetin ayaklar altına alındığını belirten Genel Sekreter, güç kullanımına ait kuralların göz arkası edildiğini, sivillerin dayanılmaz ziyanlara uğratılarak insani yükümlülüklerin hiçe sayıldığını söyledi.
Guterres, “Uluslararası hukuka yönelik bu topyekun atağın sonuçları var. Hukuksuzluk kaosa ve yıkıma yol açar, acıyı körükler. Milletlerarası hukuktan geri çekilme değil, tam bilakis onu tekrar teyit etme vaktidir.” dedi.
Uluslararası Adalet Divanı’nın 80. yıl dönümünü kutlamak üzere bu hafta sonu Lahey’e gideceğini belirten Guterres, ziyaretinin BM’nin kurum ve prensiplerinin ardında güçlü biçimde durulduğuna dair bir bildiri niteliği taşıyacağını söyledi.
“Bu krize askeri bir tahlil yok”
Guterres, “Uluslararası hukuk olmadan istikrarsızlık yayılır, güvensizlik derinleşir ve çatışmalar denetimden çıkar. Bu her yerde geçerlidir ve Orta Doğu’daki çatışma için hemen geçerlidir.” diye konuştu.
ABD/İsrail-İran Savaşı için “bu krize askeri bir tahlil yok” diyen Genel Sekreter, ateşkesin korunarak müzakerelere önemli biçimde yine başlanması davetinde bulundu.
Guterres, Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere milletlerarası seyrüsefer hakları ve özgürlüklerine tüm taraflarca hürmet gösterilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ölçülü davranma ve sorumluluk alma vaktidir. Tırmanma yerine diplomasi vaktidir. Memleketler arası hukuka tekrar bağlılık gösterme vaktidir.” tabirlerini kullandı.
“Uzun periyodik bir sorunun birinci görüşmede çözülmesini beklemek gerçekçi olmaz”
ABD ile İran ortasında Pakistan’da görüşmelerin devam etmesiyle ilgili haberler üzerine bir soruya Guterres, “Bu görüşmelerin devam etmesinin çok değerli olduğunu söylemeliyim. Böylesine karmaşık, uzun periyodik bir sorunun birinci görüşmede çözülmesini beklemek de gerçekçi olmazdı diye düşünüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
Guterres, görüşmeler sürerken ateşkesin de devam etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Lübnan ve İsrail ortasında ABD’de devam eden görüşmeler hakkında da Genel Sekreter, “Bugünkü görüşmelerin tüm sıkıntıları çözeceğini kimsenin beklediğini sanmıyorum, lakin bu görüşmelerin, aktörlerin bugüne kadar faaliyetlerini geliştirme biçiminde bir değişikliğe yol açacak şartları yaratması çok değerli olacaktır diye düşünüyorum.” açıklamasını yaptı.
Guterres, “Gerçek şu ki, Hizbullah ve İsrail her vakit Lübnan hükümetini istikrarsızlaştırmak için birbirlerine yardım etmiştir. İsrail Lübnan topraklarının bir kısmını işgal ettiğinde, Hizbullah bunu ‘silahsızlanamayız, direnişi sürdürmeliyiz’ demek için mazeret olarak kullanır. Hizbullah, daha evvel kelam vermiş olmasına karşın İsrail’e roket gönderdiğinde de İsrail çabucak bunu Lübnan’a karşı büyük bir operasyon başlatmak için mazeret olarak kullanır.” dedi.
