İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi imzasıyla valiliklere, emniyet, jandarma ve ilgili bakanlıklara gönderilen ‘Okul ve Etrafı Güvenlik Tedbirleri’ bahisli genelge ile okullarda tedbirler artırılacak. Yeni sistemde, esirgeyici ve önleyici güvenlik önlemleri ile erken ihtar sistemleri temel prensip olarak benimsenecek. Valilikler, alınan önlemleri ve karşılaşılan durumları aylık raporlar halinde Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı’na sunacak.
X-RAY VE KAMERA SİSTEMİ
Genelgede “Okul Güvenlik Denetim Listesi çerçevesinde tüm okulların fiziki güvenlik önlemleri (okul yerleşke etraf duvarı, giriş-çıkış müracaat noktası, kamera sistemi, eşya denetimi, denetimli geçiş, vb.) ile iş sıhhati ve güvenliğine yönelik öbür önlemler (yangın, alarm, kaçak akım rölesi vb.) ulusal eğitim müdürlükleriyle eş güdüm içinde gözden geçirilerek eksiklikler acilen giderilecektir.
Okullarda okul içi ve etrafını görecek formda kamera sistemleri kurulacak ve mevcut güvenlik kamera sistemlerinin aktif halde bulundurulması sağlanacaktır” tabiri yer aldı.
GİRİŞ-ÇIKIŞLAR TEK KAPIDAN SAĞLANACAK
Genelgede “Okulların etrafında bulunan fiziki maniler (duvar, tel-çit vb.) denetim edilerek eksiklikler giderilecek, öğrenciler ve ziyaretçilerin giriş-çıkışları için zarurî olmayan ek kapılar kapatılarak giriş-çıkışların tek bir kapıdan denetimli halde yapılması sağlanacaktır. Şiddet eğilimi, tehdit lisanı, denetim problemleri, saldırgan davranış örüntüleri fizikî yahut kelamlı olarak gösterilmesi ve dijital mecralarda ortaya çıkan risk işaretleri dikkatle izlenerek, erken ikaz ve erken müdahale düzenekleri aktif bir formda işletilecektir. Risk kümesinde yer aldığı düşünülen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları gerçekleştirilirken veli iş birliği ile kurumlar ortası uyum sağlanacak, gerekli izleme, kıymetlendirme ve takip düzenekleri kurulacaktır. Öğrencilerin gelişimlerini desteklemek ve onları olumsuz tarafta etkileyebilecek risk faktörlerini azaltmak gayesiyle öncelikli olarak gelişimsel ve önleyici rehberlik çalışmalarının tesirli bir biçimde yürütülmesi sağlanacaktır. Çocukların gelişiminde ailelerin güçlendirilmesine ait çalışmalar artırılacaktır. Dijital risklere karşı öğrenci, öğretmen ve velilerin becerilerini artırmaya yönelik dijital iyilik çalışmaları yaygınlaştırılacaktır” tabirleri yer aldı.
RİSK FAKTÖRÜNE NAZARAN SABİT ‘OKUL KOLLUK GÖREVLİSİ’
Genelgenin devamında “Ülke genelindeki okulların risk faktörleri dikkate alınarak güncellenen öncelik derecelerine nazaran öncelik derecesi yüksek olan okullarda sabit olarak vazife yapmak üzere ‘Okul Kolluk Görevlisi’, öbür okullarda ise okul idaresi ile daima bağlantı halinde olacak ‘Güvenli Eğitim Uyum Görevlisi’ görevlendirilmesine hassasiyetle devam edilecektir.
OKUL KAPISININ DIŞINDA MOTORİZE EKİP
Genelgede “Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak; okulların güvenlik önceliklerine nazaran gereksinim duyulması halinde okul bahçe kapısının dışında, okul idaresi ile daima irtibatlı, müdahale etme kabiliyetine haiz bir noktada motorize takım yahut yaya devriye görevlendirilecektir. Okul etrafındaki kör alanlar, metruk yapılar, parklar, internet kafeler, oyun salonları ve öğrencilerin ağır bulunduğu güzergâhlarda devriye ve kontroller sıklaştırılacaktır. Siber ünitelerimizin kapasitesinin güçlendirilerek siber devriye faaliyetlerine yük verilecek, internetteki tehlikeler ile toplumsal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar titizlikle takip edilerek cürüm teşkil edenler hakkında gerekli süreçler yapılacaktır. Çocukların ve gençlerin ateşli silahlara yahut gibisi tehlikeli araçlara erişiminin önlenmesi emeliyle okul idareleri ile ortak çalışmalar saha kontrolleri, istihbari çalışmalar ve risk odaklı uygulamalar artırılacak; taşıma yahut bulundurma ruhsatlı silah sahibi ebeveynlere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılarak ruhsatsız silahla uğraş odunsuz formda sürdürülecektir” sözleri yer aldı.
Bu kapsamda uygulanacak önlemlerin tamamı şöyle:
- Okul ve etrafında güvenlik önlemlerinin planlanmasında, risk tahlili temelli yaklaşım temel alınarak hami ve önleyici güvenlik önlemleri ile erken ihtar düzeneklerinin faal uyumu temel prensip olarak uygulanacak.
- Okul idaresi, kolluk kuvvetleri, lokal yönetimler, sıhhat ve toplumsal hizmet üniteleri ortasında daima ve süratli bilgi paylaşımına dayalı uyum sağlanacak.
- Güvenlik planlaması sırf fiziki tedbirlerle hudutlu olmayıp; fiziki güvenlik, insan faktörü (öğrenci/personel/veli), dijital ortam (sosyal medya ve siber alan) ve kurumsal süreçleri kapsayan çok katmanlı bir yapı üzerine inşa edilecek.
- Muhtemel risklerin gerçekleşmeden evvel tespit edilmesi hedefiyle süreç modellemesi temel alınacak olup, okul idareleri ile iş birliği içerisinde şiddet içeren davranış değişimleri ve toplumsal ahenk sorunları, toplumsal medya tehdit içeriklerinin oluşturabileceği riskler erken ihtar göstergesi olarak pahalandırılacak.
- Öğrencilerin sadece fizikî değil ruhsal güvenliğinin de korunması, akran zorbalığı, dışlanma, şiddet eğilimi ve travmatik durumlara karşı rehberlik ve ruhsal dayanak sistemlerinin etkinliği de inançlı okul yaklaşımı içinde olacak.
- Sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden oluşabilecek tehditler, radikalleşme eğilimleri ve taklitçi davranışların tertipli olarak izlenmesi ve kıymetlendirilmesi güvenlik yaklaşımının içerisinde yer alacak.
- Güvenlik planlamaları ve risk sınıflandırmaları dinamik yapıda olacak biçimde yeni tehdit cinsleri, olay tahlilleri ve saha bilgileri doğrultusunda periyodik olarak güncellenecek.
- Okul güvenliği; okula ilişkin fiziki yerler ve etrafının güvenliği ile meydana gelen olayların tahliline dayalı güvenlik riskleri ve farklı tehdit çeşitlerinin (radikalleşme, dışlanma, psikiyatrik rahatsızlıklar vb.) eğilimleri dinamik yapısı dikkate alınarak planlanacak.
- Okul yerleri ve etrafının fiziki güvenliği, uygulanacak fizikî önlemler temel alınarak “okul içi alanlar” ve “okul dışı etraf alanları” olmak üzere iki temel sorumluluk alanı çerçevesinde sınıflandırılacak ve bu alanlara mahsus güvenlik tedbirleri farklı başka planlanarak hayata geçirilecek.
- Veliler, öğretmenler ve öğrencilerin güvenlik sisteminin etkin paydaşı olarak sürece dahil edilmesi için önlemler geliştirilecek”.
Konuyla ilgili arttırılacak fiziki güvenlik tedbirleri ise şöyle:
- Kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri üzere umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta bulunması zorunluluğuna yönelik kontroller artırılacak.
- Okul etraflarında bulunan park alanlarına yönelik devriye faaliyetleri artırılacak, bilhassa uyuşturucu unsur kullanımı ve farklı kabahat tipleri açısından riskli olanlara kolluk ünitelerinin uyumunda ve yerel yönetimlerle iş birliği içerisinde güvenlik kamera ve aydınlatma sistemlerinin kurulması sağlanacak.
- Okul etraflarında bulunan ve eğitim-öğretim ortamı açısından risk oluşturan metruk bina ve yapıların Belediyeler/İl Özel Yönetimleri tarafından acilen yıkılması sağlanacak.
- Okul önlerinde ve etraflarında seyyar satıcıların satışına müsaade verilmeyecek ve okul etrafında bulunan işletmelerin faaliyetleri yakından izlenerek çocuklara bağımlılık yapan hususların satışının engellenmesine yönelik gerekli önlemlerin alınması ve kontrollerin artırılması sağlanacak.
- Okul önleri ve etrafında okulla ilgisi olmayan, eğitim-öğretim ile öğrencilerin güvenliği bakımından tehlike teşkil ettiği bedellendirilen şahısların beklemesi ve toplanması engellenerek haklarında gerekli süreçler yapılacak.
- Servis araçlarının bekleme yapacağı yerleri bulunmayan okullarda, servis bekleme alanlarının okul yönetimi ve kolluk üniteleri tarafından ortak belirlenerek özel araçların okul bahçesine girmelerine müsaade edilmeyecek.
- Okul önlerinde ve etraflarındaki trafik düzenlemeleri trafik ünitelerimizce incelenerek ilave önlemler planlanacak, bu alanlarda tespit edilen eksiklikler (trafik işaret ve levhaları, korkuluk, üst geçit vb.) ilgili kurum ve kuruluşlarla uyum içerisinde tamamlanacak.”
Arttırılacak kolluk önlemleri ve kontroller:
- Ülke genelindeki okulların risk faktörleri dikkate alınarak güncellenen öncelik derecelerine nazaran öncelik derecesi yüksek olan okullarda sabit olarak misyon yapmak üzere “Okul Kolluk Görevlisi”, öteki okullarda ise okul idaresi ile daima irtibat halinde olacak “Güvenli Eğitim Uyum Görevlisi” görevlendirilmesine hassasiyetle devam edilecek.
- Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak; okulların güvenlik önceliklerine nazaran muhtaçlık duyulması halinde okul bahçe kapısının dışında, okul idaresi ile daima irtibatlı, müdahale etme kabiliyetine haiz bir noktada motorize grup yahut yaya devriye görevlendirilecek.
- Okul etrafındaki kör alanlar, metruk yapılar, parklar, internet kafeler, oyun salonları ve öğrencilerin ağır bulunduğu güzergâhlarda devriye ve kontroller sıklaştırılacak.
- Siber ünitelerimizin kapasitesinin güçlendirilerek siber devriye faaliyetlerine yük verilecek, internetteki tehlikeler ile toplumsal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar titizlikle takip edilerek kabahat teşkil edenler hakkında gerekli süreçler yapılacak.
- Çocukların ve gençlerin ateşli silahlara yahut gibisi tehlikeli araçlara erişiminin önlenmesi maksadıyla okul idareleri ile ortak çalışmalar saha kontrolleri, istihbari çalışmalar ve risk odaklı uygulamalar artırılacak; taşıma yahut bulundurma ruhsatlı silah sahibi ebeveynlere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılarak ruhsatsız silahla uğraş odunsuz formda sürdürülecek”.
Psikoloji takviye için uygulanacak önlemler:
- Şiddet eğilimi, tehdit lisanı, denetim sıkıntıları, saldırgan davranış örüntüleri fizikî yahut kelamlı olarak gösterilmesi ve dijital mecralarda ortaya çıkan risk işaretleri dikkatle izlenerek, erken ikaz ve erken müdahale düzenekleri faal bir halde işletilecek.
- Risk kümesinde yer aldığı düşünülen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları gerçekleştirilirken veli iş birliği ile kurumlar ortası uyum sağlanacak, gerekli izleme, kıymetlendirme ve takip düzenekleri kurulacak.
- Öğrencilerin gelişimlerini desteklemek ve onları olumsuz istikamette etkileyebilecek risk faktörlerini azaltmak gayesiyle öncelikli olarak gelişimsel ve önleyici rehberlik çalışmalarının tesirli bir biçimde yürütülmesi sağlanacak.
- Çocukların gelişiminde ailelerin güçlendirilmesine ait çalışmalar artırılacak.
- Dijital risklere karşı öğrenci, öğretmen ve velilerin becerilerini artırmaya yönelik dijital iyilik çalışmaları yaygınlaştırılacaktır.
- Şiddet olayları sonucunda okul güvenliği acilen sağlanarak sağlıklı bir eğitim ortamı oluşturulacak ve olaydan etkilenen öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik psikososyal takviye hizmetleri sürdürülecek”.
Siber güvenlikle ilgili önlemler:
- İnternet ortamında okul, öğrenci ve çalışanı amaç alan tehdit içerikleri tertipli olarak gerçekleşen şikayetler tarafından okul yönetimleri tarafından ve siber tespitler açısından kolluk üniteleri tarafından izlenecek.
- Sosyal medya üzerinden maksat gösterme, siber zorbalık ve şiddet içerikleri tespit edildiğinde ilgili ünitelerin tamamına gecikmeksizin bildirim yapılacak.
- Açık kaynak istihbarat kapsamında riskli dijital eğilimler tahlil edilecek.
- Öğrenci ve öğretmenlere yönelik siber güvenlik farkındalık eğitimleri düzenlenecek.
- Siber zorbalık ve dijital etik, inançlı internet kullanımı, ferdî data güvenliği, kuşkulu içerik ve dolandırıcılık bahisleri siber bilinçlendirme eğitim kapsamına alınacak.
- Okullarda siber olay müdahale prosedürü oluşturulacak.
- Şüpheli durumlarda kullanılmak üzere süratli bildirim düzeneği (okul idaresi + kolluk) kurulacak.
- Okul yönetimi tarafından bildirim, şikayete husus olan yahut açık kaynaklardan tespit edilmesi mümkün olan siber olaylar kayıt altına alınarak olay bilgi tabanı oluşturulacak.
- Okullar, siber güvenlik konusunda kolluk üniteleri ve ilgili kamu kurumları ile koordineli çalışacak.
- Siber güvenlik önlemleri periyodik olarak denetlenecek ve güncellenecek.
- Risk tahlilleri doğrultusunda okul bazlı siber güvenlik planı hazırlanacak.
- Dijital ortamda ortaya çıkan şiddet eğilimleri ve radikalleşme göstergeleri erken ihtar kapsamında pahalandırılacak.
- Elde edilen datalar, okul güvenliği risk tahlil sistemine entegre edilecek”.
Valilikler, kaymakamlıklar, kolluk üniteleri, ulusal eğitim müdürlükleri, sıhhat teşkilatı ve ilgili kurumların beklenen olaylarda müdahale sırası ve uyum metotları gözden geçirilerek birinci müdahale kapasitesi güçlendirilecek. Ulusal Eğitim Bakanlığının 2021/13 sayılı Afet ve Acil Durum İdaresi Genelgesi doğrultusunda yangın, doğal afet, güvenlik tehditleri vb. fevkalâde durumlara karşı korunma, kurtarma ve tahliye prosedürlerini de içeren “Acil Durum Planları” hazırlanacak ve uygulanmasına hassasiyet gösterilecek.
Ayrıca ailelerin çocuklardaki davranış değişikliklerini, risk işaretlerini ve dijital mecralardaki olumsuz yönelimleri erken fark edebilmelerine yönelik bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları artırılacak. İnançlı internet kullanımı, toplumsal medya, sanal zorbalık, tehdit, hatanın ve hatalının özendirilmesi, silah ve saldırganlık temalı paylaşımlar ile dijital mecralarda oluşan olumsuz rol modellere karşı önleyici ve bilinçlendirici çalışmaları ilgili tüm paydaşlarla birlikte yürütülecek. Dizi, sinema, dijital yayınlar ve tanınan kültür ögeleri üzerinden şiddetin sıradanlaştırılması, hatanın cazip gösterilmesi ve silah kullanımının özendirilmesine karşı medya okuryazarlığı ve aile rehberliği odaklı farkındalık çalışmaları planlı biçimde sürdürülecek. Eğitim sendikaları başta olmak üzere ilgili STK, kurum ve kuruluşlarla gerekli temas kurularak, kamuoyunda oluşabilecek yanlış algıların önüne geçilecek ve itimat hissinin güçlendirilmesi hedefiyle uygun bilgilendirme ve istişare süreçleri yürütülecek. Olaylara ait kamuoyu bilgilendirmeleri sırf teyitli bilgiye dayalı, vaktinde ve sorumlu bir lisanla yapılarak; provokatif paylaşımlar, cürmü ve hatalıyı öven içerikler ile dezenformasyon teşebbüslerine karşı gerekli süreçler kararlılıkla sürdürülecek.
