İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB), “Edusa: Bir Anadolu Hikayesi” operasını sanatseverlerle buluşturdu.
Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasının sahneye taşındığı yapıtın dünya prömiyeri, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Türk Telekom Opera Sahnesi’nde gerçekleştirildi.
Opera yapıtı sahnelenen birinci Türk bayan bestekar Güldiyar Tanrıdağlı’nın bestelediği, iki perdeden oluşan yapıtın librettosunu Prof. Dr. İskender Pala kaleme aldı.
Rejisör Caner Akın, yapıtta klâsik opera anlatısını, çağdaş ve deneysel sahneleme imkanlarıyla buluşturdu.
“Eğer kültürün yoksa yok olmaya mahkumsun”
Akın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, eser için sahne üstünde ve gerisinde ortalama 450-500 kişinin vazife yaptığını lisana getirdi.
Eserin tüm hazırlıklarının itinayla yürütüldüğünü belirten Akın, “İDOB olarak, yaptığımız her yapımda memleketler arası standartlarda yapımlar, işler, sanatsal eserler ortaya çıkarmak istiyoruz. Seyircilerimize çok kıymet veriyoruz ve dünyadaki trendleri takip edip en âlâ formda onlara perde açmak istiyoruz.” dedi.
Tarihte yaşamış gerçek karakterler ile kurgu karakterlerin yapıtta bir ortaya geldiğini aktaran Akın, “Eğer kültürün yoksa yok olmaya mahkumsun. Kültürün varsa bir savaşı kaybetmekten korkma. Yenilmezsin. Sonsuza kadar yaşarsın. Natürel ki İskender Pala bu hoş iletisi çok hoş bir aşk kıssasıyla bezemiş ve Güldiyar Tanrıdağlı bu duyguyu çok hoş işledi.” tabirlerini kullandı.
Besteci Tanrıdağlı da yapıtın hazırlık sürecinin kuvvetli, meşakkatli lakin bir o kadar da hiç unutulmayacağını aktararak, şunları kaydetti:
“Bundan sonrası artık sanatkarlara ve seyircilerimize emanet. Heyecanım natürel ki çok büyük. Bu kadar büyük bir projenin bir kesimi olduğum için çok keyifli ve gururluyum. Edusa’da beşere dair bütün hisler var. Çok manalı bir iletisi var: O da kültürüne sahip çıkan milletlerin sonsuza dek yaşayacağı. O yüzden umarım seyircimiz de salondan çıkarken bu iletisi, bu hissiyatı sindirmiş olarak çıkar.”
“Kadın bestekarlarımızın daha çok yolu açılsın”
Kadın bestekarların yolunun daha çok açılması ve daha çok eser yapması temennisinde bulunan Tanrıdağlı, “Çünkü bizler de varız, bizler de bu meşakkatli güç yollardan geçiyoruz. Yıllarca eğitim alıyoruz ve bence çok da hoş müzikler yazıyoruz. O yüzden umarım devamı gelir.” görüşünü paylaştı.
Prof. Dr. İskender Pala ise yapıtın “Bir Anadolu Hikayesi” olduğuna işaret ederek, şunları söyledi:
“Bizim medeniyetimizin ve tarihi birikimimizin burada bir sesi, bir görseli, bir anısı olsun diye bu türlü bir eser hazırlandı. Ben, doğrusunu isterseniz Cumhuriyet tarihi boyunca Anadolu’yu öne çıkaran bu türlü bir yapıtın birinci sefer bu salonlarda temsil edildiğini düşünüyorum. Buna vesile olan bütün arkadaşlarım ve bütün sanatkarlar uğraşla çalıştılar. Ben yapıtı, librettoyu yazarken AKM’nin bu türlü bir görsele, bu türlü bir görkeme mesken sahipliği yapacağını doğrusu düşünmemiştim. Fakat bugün için şükrediyorum. Çok hoş bir eser.”
Prömiyerde İDOB Orkestrasını İbrahim Yazıcı yönetti. Yapıtın dekor ve görsel dizaynını Efter Tunç, kostüm dizaynını Olcay Engin Kaymaz, ışık dizaynını Cem Yılmazer, görüntü dizaynını Aisha Hajiyeva, koreografisini ise Berk Sarıbay hazırladı. İDOB Korosunun şefliğini ise Anıl Aydın üstlendi.
Eserde Solon rolünde Kevork Tavitiyan, Krezius rolünde Gökhan Ürben, Karuna rolünde Deniz Likos, Kyros rolünde Hüseyin Likos, Aryan rolünde Murat Güney, Halludas rolünde Ufuk Toker, Kufu rolünde Bülent Külekçi, Mehte rolünde Burak Kul, Edusa rolünde Cihan Işık Yasemin, Namirek rolünde Asude Karayavuz, Nakata rolünde Kenan Dağdaşan, Sandanis rolünde Ufuk Karakoç, Aryenis rolünde Bahadır Özkoca, Soytarı rolünde Uğur Etiler, Muhafız rolünde Mehmet Tükel Acar ve Ulak rolünde Fuat Kılıç Aslan rol aldı.
İDOB bale ve çağdaş dans sanatkarları da yapıtın takımında yer aldı.
Eserin konusu kısaca şöyle:
“Tarih boyunca altın, para ve iktidar el değiştirmiş, imparatorluklar yıkılmış, hudutlar değişmiştir. Fakat kültürünü koruyan toplumlar varlıklarını sürdürmeyi başarmıştır. Kalıcı adalet ise sadece güç sahiplerinin iradesine değil kültürel kıymetler, etik anlayış ve toplumsal hafızaya dayanır. Edusa’da anlatılan öykü de bu gerçeği geçmişten bugüne aktaran güçlü bir anlatıdır.”
Eser, 2, 4, 11, 18 ve 30 Nisan’da AKM’de yine sahnelenecek.
