Inpharmus Üst Yöneticisi (CEO) İsmet İnce, küresel şirketlerin pazara giriş stratejilerinden ülkelerin sıhhat bütçelerine kadar birçok değişkenin hastaların tedaviye erişim mühletini etkilediğini, bu nedenle yapının bütüncül kıymetlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Şirketten yapılan açıklamaya nazaran, ilaç kesiminde hastaların tedaviye erişim mühleti, regülasyon süreçlerinin yanı sıra sıhhat sistemlerinin bütçe yapısı, geri ödeme sistemleri ve operasyonel uyum üzere birbiriyle irtibatlı birçok faktör tarafından belirleniyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen İnce, tedaviye erişimde yaşanan gecikmelerin tek bir nedene indirgenemeyeceğini belirterek, bilhassa ender hastalıklar alanında teşhis edilememiş hasta sayısının kıymetli bir başlık olduğuna dikkati çekti.
İlaç dalında sürat kavramının birçok vakit operasyonel bir performans göstergesi olarak ele alındığına ve kritik tedavi alanlarında daha geniş bir mana taşıdığına değinen İnce, şunları kaydetti:
“Hız, organizasyonel bir zihniyetle başlar. Hasta gereksiniminin önceliklendirilmesi durumunda, tüm süreçler buna nazaran şekilleniyor. Operasyonel süreçlerde ise medikal taleplere dönüş mühleti, lojistik akış ve regülasyon müsaadeleri üzere alanlarda performans ölçülüyor. Gelişen pazarlar, homojen bir yapı göstermiyor. Her ülke kendi regülasyon ve sıhhat sistemi dinamiklerine sahip. İnovatif tedaviler çoklukla hudutlu hasta kümelerine hitap etmesi nedeniyle yüksek maliyetli oluyor. Bu durum, geri ödeme süreçlerini daha kritik hale getiriyor. Mali kısıtların bariz olduğu pazarlarda erişim süreçleri uzayabiliyor. Global ölçekte artan fiyat baskısı da yeni bir dinamik oluşturuyor.”
“Türkiye güçlü bir altyapıya sahip”
İnce, küresel şirketlerin pazara giriş stratejilerinden ülkelerin sıhhat bütçelerine kadar birçok değişkenin tedaviye erişim müddetini etkilediğini ve yapının bütüncül kıymetlendirilmesi gerektiğini aktararak, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Türkiye, ilaçlara erişim açısından birçok gelişmiş ülkeyle benzeri düzeyde, birtakım alanlarda ise daha ileri bir pozisyonda bulunuyor ve klinik araştırmalara iştirak konusunda da güçlü bir altyapıya sahip. Türkiye’nin sıhhat sistemindeki bu kapasitesi, ilaç geliştirme ve erişim süreçlerinde değerli bir avantaj sunuyor. AR-GE yatırımlarının artırılmasıyla Türkiye, önümüzdeki periyotta ilaç endüstrisinde daha güçlü bir pozisyona ulaşabilir.”
İnce, ilaç bölümünde rekabetin sadece bilimsel inovasyonla hudutlu kalmadığını, geliştirilen tedavilerin hastaya ulaştırılmasını sağlayan sistemlerin de giderek daha kritik hale geldiğini vurguladı.
Sektörde işbirliklerinin arttığına ve inovasyonun daha kesimli bir yapıya evrildiğine dikkati çeken İnce, süreçte regülasyon idaresi ve operasyonel yetkinliklerde kıymetin arttığını aktardı.
İnce, tedavi muvaffakiyetinin sırf lansman performansıyla ölçülemeyeceğini, temel göstergenin hastaya sağlanan gerçek yarar olduğunu kaydederek, şu tabirleri kullandı:
“Hekim geri bildirimleri, bu değerlendirmede kıymetli bir rol oynuyor. Finansal sonuçlar ise yapılan işin doğal bir çıktısı olarak görülüyor. Gelecek devirde sıhhat ekosisteminde en belirleyici dönüşüm, yapay zekayla gerçekleşecek. Bu teknoloji, ilaç geliştirme süreçlerinde verimliliği artıracak. Yapay zeka, deneme-yanılma oranını azaltarak hem geliştirme müddetini kısaltabilecek hem de maliyetleri düşürebilecek. Bu durum, tedavilere erişimi de olumlu istikamette etkileyebilecek. İlaç dalında son yıllarda eser odaklı yapıdan hasta ve doktor tecrübesini merkeze alan bir dönüşüm yaşanıyor. Bu değişim, organizasyonel yapıları da etkiliyor. Medikal takımların rolü giderek artıyor. Bilimsel bağlantı, gerçek dünya verisi ve klinik çalışmaların idaresi, şirketlerin öncelikleri ortasında yer alıyor.”
