19 Mart 2025’den bu yana Silivri’deki Marmara Cezaevi’nde tutuklu bulunan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, ABD’nin önde gelen medya kuruluşlarından Politico’da yazdı.
“Türkiye AB kapısında bekletilecek bir ülke değildir” başlığıyla yayımlanan yazıda İmamoğlu; AB’nin genişleme siyasetlerine değinirken, Türkiye’nin Rusya ve Çin ile tıpkı çerçevede kıymetlendirilmesine karşı çıktı.
“TÜRKİYE’Yİ RUS VE ÇİN İLE TIPKI KEFEYE KOYMAK JEOPOLİTİK GERÇEKLERE AYKIRI”
İmamoğlu, “Türkiye’yi Rusya ve Çin ile birebir kefeye koymak, AB’nin kendi jeopolitik gerçeklerine ve stratejik çıkarlarına terstir. Türkiye, bu aktörlerden farklı olarak, Avrupa’nın kurumsal yapılarıyla uzun yıllara yayılan bir entegrasyon bağlantısına ve direkt bir iştirake sahiptir. Türkiye’yi dışlayan bir AB, uzun vadeli güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığını da eksik kurgulamış olur” sözlerini kullandı.
“AB İLE ORTAK GELECEĞİ SAVUNMAK AB’YE BEĞENİLEN GÖRÜNMEYE ÇALIŞMAK DEĞİLDİR”
Türkiye’nin muhtaçlığının net bir taraf olduğunu vurgulayan İmamoğlu, şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye’nin bugün gereksinimi olanın hamaset değil, net bir istikamet olduğudur. AB ile ortak geleceği savunmak, AB’ye beğenilen görünmeye çalışmak değildir. Tıpkı halde, AB’deki ikili standardı görmek de Avrupa fikri ve projesinden vazgeçmek manasına gelmez. Asıl muhtaçlık, hukuku, özgürlüğü ve çoğulculuğu dışsal bir beklenti olarak değil, Türk toplumunun öz hakkı olarak savunan bir siyasi aklın güçlenmesidir.”
“TÜRKİYE DEMOKRATİK İTİMAT ÜRETEMİYOR”
İmamoğlu, ayrıyeten Avrupa Parlamentosu Türkiye Raporu’nun son taslağı ile von der Leyen’in açıklamalarını birlikte kıymetlendirerek, AB ile Türkiye ortasında ortak bir gelecek iradesinin zayıfladığına dikkat çekti. “İlk bakışta farklı başlıklar üzere görünse de ikisi de emsal bir ezaya işaret ediyor: AB ile Türkiye ortasında ortak bir geleceğe ait inandırıcı ve ortak bir iradenin zayıflığı. AB Türkiye’ye bakarken prensipler ile çıkarlar ortasında gidip geliyor ve vizyoner bir perspektif ortaya koyamıyor. Türkiye ise AB ile ortak bir taraf ve gelecek tezini canlı ve sürdürülebilir tutacak demokratik itimadı üretemiyor” dedi.
Öte yandan Ursula von der Leyen, geçen ay Almanya’nın Hamburg kentinde Die Zeit gazetesinin 80. yıl etkinliğinde yaptığı konuşmada, AB’nin genişlemesini desteklediğini belirterek, “Avrupa kıtasını tamamlamayı başarmalıyız ki Rus, Türk yahut Çin tesirine girmesin. Daha büyük ve jeopolitik düşünmeliyiz” sözlerini kullanmıştı.
“BUGÜN SİLİVRİ’DE OLMAM ŞAHSÎ BİR HUKUK SIKINTISI DEĞİLDİR”
Ekrem İmamoğlu’nun Politico’daki “Türkiye AB kapısında bekletilecek bir ülke değildir” başlıklı yazısının tamamı şu biçimde:
“Bu satırları Silivri Cezaevi’nden yazıyorum. Bugün burada olmam, sırf şahsî bir hukuk sorunu değildir. Türkiye’nin demokrasi, hukuk devleti ve Avrupa Birliği ile ortak gelecek argümanının da içinden geçtiği kırılmayı gösteriyor.
Türkiye ile Avrupa Birliği ortasındaki bağ uzun vakittir dürüstlükten de istikrardan de mahrumdur. 1999’dan bu yana resmen devam eden adaylık süreci vakitle içi boşalmış bir çerçeveye dönüşmüştür. Türk Hükümeti, AB tam üyeliğini stratejik gaye olarak tanımladığını söylüyor. Lakin içeride demokratik siyaseti ve kurumlarını, hukuk devleti ve insan hak ve özgürlüklerini zayıflatarak bu ilginin tabanını kendi eliyle aşındırıyor.
“TÜRKİYE’Yİ RUSYA VE ÇİN İLE TIPKI KEFEYE KOYARAK…”
Son günlerde iki aktüel gelişme bu çelişkiyi yine görünür hale getirdi. Birincisi, Avrupa Parlamentosu Türkiye Raporu’nun Dış Bağlar Komitesi’nden geçen son taslağı. İkincisi, Ursula von der Leyen’in Türkiye’yi Rusya ve Çin’le tıpkı kefeye koyarak bir ortak olarak değil, ters bir aktör olarak değerlendirmesi.
İlk bakışta farklı başlıklar üzere görünse de ikisi de benzeri bir derde işaret ediyor: AB ile Türkiye ortasında ortak bir geleceğe ait inandırıcı ve ortak bir iradenin zayıflığı. AB Türkiye’ye bakarken prensipler ile çıkarlar ortasında gidip geliyor ve vizyoner bir perspektif ortaya koyamıyor. Türkiye ise AB ile ortak bir istikamet ve gelecek tezini canlı ve sürdürülebilir tutacak demokratik inancı üretemiyor.
“AB PARLAMENTOSUNUN SON RAPORU MUHALEFET ÜZERİNDE BASKIYI KAYDA GEÇİRİYOR”
Avrupa Parlamentosu’nun yakında Genel Kurul’da kabul edilmesi beklenen son raporu, Türkiye’deki demokratik gerilemeye dair genel tespitleri tekrarlamanın ötesine geçiyor. Bu yılki metin, gözaltına alındığım 19 Mart sonrasında yaşanan süreci, muhalefet üzerindeki artan baskıyı ve demokratik kurumlarda derinleşen aşınmayı daha somut ve direkt kayda geçiriyor.
Aynı zamanda Avrupa Birliği genişleme siyasetinde yine bir hareket alanı oluşurken, Türkiye’nin gerekli demokratik ıslahatları hayata geçirmemesi nedeniyle bu fırsat penceresinin dışında kaldığını açıkça söylüyor. Bu vurgu çok değerli. Zira problem artık sırf donmuş bir üyelik evrakı değil; Türkiye ile AB’nin ortak geleceğine dair stratejik bir taraf sorunudur.
Türkiye’nin AB ile alakasında yaşanan tıkanma da tam bu noktada belirginleşiyor. Çünkü mevcut siyasi çerçevede muhalefet üzerinde uygulanan baskı giderek kalıcı bir idare pratiğine dönüştükçe, sorun dış siyasetin dar hudutlarını aşarak daha yapısal bir nitelik kazanıyor. Bir rejim sıkıntısına dönüşüyor. Bu nedenle, AB ile yaşanan tansiyonların değerli bir kısmı demokratik standartlardaki bu iç bozulmanın dış siyasete yansımasından besleniyor.
“TÜRKİYE AVRUPA GÜVENLİK MİMARİSİNİN KIYMETLİ BİR BİLEŞENİDİR”
Türkiye, Avrupa Kurulu’nun kurucu üyelerinden biri olarak Avrupa’nın demokrasi, insan hakları ve hukuk devleti temelinde inşa ettiği kurumsal yapının en başından beri kesimidir. NATO’nun içindeki pozisyonuyla da Avrupa güvenlik mimarisinin ve kolektif savunma sisteminin değerli bir bileşenidir. Bugün ise Karadeniz’den yaşamsal güç sınırlarına, göçten sanayi üretimine kadar AB’nin uzun vadeli güvenliği ile ekonomik dayanıklılığı Türkiye’yi dışlayarak kurulamaz. Bu gerçek, münasebetlerin siyasi olduğu kadar birebir vakitte stratejik karşılıklı bağımlılık temelinde yine düşünülmesini gerekli kılıyor.
Bu yüzden Türkiye’yi Rusya ve Çin’le birebir düzlemde kıymetlendirmek, AB’nin kendi jeopolitik gerçekliği ve stratejik vizyonuyla çelişmektedir. Türkiye, bu aktörlerden farklı olarak, Avrupa’nın kurumsal yapılarıyla uzun yıllara yayılan bir entegrasyon alakasına ve direkt bir iştirake sahiptir. Türkiye’yi dışlayan bir AB, uzun vadeli güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığını da eksik kurgulamış olur.
AB bugün Türkiye’ye baktığında çoğunlukla şu tabloyu görüyor: Yıpranmış kurumlar. Siyasallaşmış bir yargı. Baskı altındaki muhalefet. Zayıflayan mahallî demokrasi. Biz bunları en ağır biçimde şahsen yaşıyoruz. Türkiye’yi AB’den uzaklaştıran şey coğrafyası değil, otoriterleşme eğilimin bir müddettir yarattığı birikmiş tahribattır.
Yıllardır Türkiye’yi Avrupa Kurulu standartlarından uzaklaştıran, hukuk devletini zedeleyen, AİHM kararlarına uymamakta ısrar eden, mahallî demokrasiyi baskı altına alan iktidar, dönüp Avrupa bedellerinin savunucusu üzere konuşamaz. Bu telaffuz AB nezdinde de inandırıcılıktan uzaktır.
Türkiye’nin bugün gereksinimi olan şey hamaset değil, net bir istikamettir. AB ile ortak geleceği savunmak, AB’ye beğenilen görünmeye çalışmak değildir. Tıpkı biçimde, AB’deki ikili standardı görmek de Avrupa fikri ve projesinden vazgeçmek manasına gelmez. Asıl muhtaçlık, hukuku, özgürlüğü ve çoğulculuğu dışsal bir beklenti olarak değil, Türk toplumunun öz hakkı olarak savunan bir siyasi aklın güçlenmesidir.
“HEDEFİMİZ HUKUKU TOPLUMSAL HAYATIN TEMELİ SAYAN BİR TÜRKİYE”
Bizim tahayyülümüzde, yöneteceğimiz Türkiye işte bu yüzden farklı olacaktır. Amacımız, AB ile alakasını edilgen bir bekleyiş üzerinden değil; eşitlik, kıymetler ve ortak çıkarlar temelinde kuran; hak ve özgürlüklerden korkmayan, aksine toplumsal tertibin temeli ve teminatı olarak gören; hukuku pazarlık konusu değil, toplumsal hayatın temeli olarak sayan bir Türkiye’dir.
Bu noktada AB tarafından beklentimiz, Türkiye’ye kaygıların, klişelerin ve kısa vadeli siyasi hesapların merceğinden bakmasını geride bırakması; Türkiye’nin tarihini, toplumsal dinamiklerini ve AB ile kurduğu kurumsal bağları daha ciddiyetle ele almasıdır.
Bugün bu satırları hapishanedeki hücremden yazıyor olabilirim. Lakin bu güçlü şartlarda dahi, Türkiye’nin tarafının demokrasi, hukuk devleti, insan hakları ve Avrupa ile ortak bir gelecek olduğuna dair inancım sarsılmış değildir.
Türkiye, AB kapısında bekletilebilecek bir ülke değildir.”
