Deprem bilimci Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, bir yakınını ziyaret için geldiği Bursa’nın İznik ilçesinde mümkün İstanbul sarsıntısıyla ilgili açıklamalarda bulundu. İstanbul’da 8 büyüklüğünde sarsıntı olacağı tarafındaki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını söyleyen Prof. Dr. Üşümezsoy, Marmara Bölgesi’nin uzunluğuna dikkat çekerek, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat sarsıntılarını işaret etti.
Üşümezsoy, “Bir Fransızlar çalışmış diye İstanbul’un anasını ağlattılar. ‘180 kilometre fay kırılacak, 8 büyüklüğünde zelzele olacak’ diye. 8 büyüklüğünde zelzele olması için ne gerekir diye bir kişi soru sormadı. 500 kilometrelik bir fayın kırılması gerekir. Pekala, Marmara’nın uzunluğu ne kadar? 150 kilometre. 3 tane Marmara lazım. 6 Şubat zelzelesinde bir ucu Adıyaman’dan çıkıp Pötürge’ye yanlışsız giden fay, öbür ucu Pazarcık’tan çıkıp Antakya’ya giden bir fay kelam konusu. Orada 400 kilometre fay kırıldı. Ortaya çıkan sarsıntı büyüklüğü 7-8. Marmara üzere dört tane yer. Demek ki bunlar ne sayısı saymasını biliyor ne de jeoloji” diye konuştu.
‘TABİATIN NE SÖYLEDİĞİ ÖNEMLİ’
12 Kasım 1999’da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki Düzce zelzelesi ile 23 Nisan 2025’te merkez üssü Silivri olan 6.2’lik zelzeleleri hatırlatan Üşümezsoy, bu bölgeler için daha evvel ikazlarda bulunduğunu belirtti. Üşümezsoy, “Herkes Adalar’da büyük yıkım olacak derken, Marmara’da 8 büyüklüğünde zelzele olacak derken, ‘Böyle bir şey yok lakin fay Düzce’de’ dedim ve Düzce’de 7.2’lik sarsıntı oldu. Bu yüzden herkesin başına birinci çekiç çakıldı. Daha sonra 23 Nisan’da bunların hepsi büyük zelzele beklerken, adam söylüyor, ‘Fayın bir ucu Silivri’deyken biri Kumburgaz’ın çabucak bitişiğinde, Büyükçekmece’ye gelmeyecek’ diyor. Santim santim saymış ve ‘6- 6.5 ortasında en fazla’ diyor. 23 Nisan geldi, motamot onu kanıtladı. Ve bu durumda demek ki söylenmiş bir sürü kelam, yazılmış kağıtlar, profesörlük yayınlar hepsi çöpe gitti. Yayın ne söyledi lakin ne çıktı. Tabiatın ne söylediği değerli. Ben 5 tane kitap yazdım. Bu kitapların hepsinde bunu söylüyordum. Tabiat motamot beni dinledi, ben tabiatla faylarla konuşuyordum ya da tabiat beni dinliyordu” dedi.
‘CETVELLE ÇİZİLMİŞ FAYLAR ÜZERİNDE SARSINTI SENARYOSU KURUYORLAR’
Balıkesir’in Sındırgı ilçesindeki hareketlilikle ilgili de ikazlarda bulunduğunu söyleyen Şener Üşümezsoy, “Gece gündüz İzmir derlerken Sındırgı’yı bilmiyordu hiçbiri. Fakat bir adam çıktı 23 Nisan’da, ‘Sındırgı’da risk var’ dedi. 1 ay sonra Sındırgı’da oldu. Ve bu durumda bir şeyleri kestirirken oraları görmek lazım. Fayları görmeden bilmeden, MTA’nın yahut TPA’nın yaptığı haritalardan dümdüz cetvelle çizilmiş faylar üzerinde sarsıntı senaryosu kuruyorlardı. Ancak orada Sındırgı, Simav fayı devam ediyor. Meğer biz Sındırgı’da farklı faylar görmüştük. Simav’daki fay iki kesim üzereydi. Bir tanesi Demirci’de kırıldı, öbürü kırılmadı. Oburu Gediz’de kırılmıştı. O vakit bunlara bakarak ‘Sındırgı’da risk var’ diye koyduğum vakit bu gerçekleşti” diye konuştu.
‘İZNİK’TE 17 AĞUSTOS ÜZERE BİR ZELZELE OLMAYACAK’
İznik Gölü’ndeki batık Aziz Neophytos Bazilikası’nın keşfini ve alanda yapılan arkeoloji araştırmalarını mevzu edinen ‘İznik, Batık Gizem’ belgeselinin gösteriminde konuşan Fransız Jeolog Prof. Dr. Julia de Sigoyer’in bazilikanın 1065’te yaşanan büyük sarsıntıda ziyan gördüğünü tespit ettiklerini açıklayıp, “Yakın vakitte İznik’te büyük bir zelzele olma ihtimali var. İznik Gölü’nde etkin bir fay sınırı keşfettik” açıklamasının da sorulduğu Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, “Diyorlar ki; 17 Ağustos’ta Sapanca-Gölcük-Yalova-Çınarcık çizgisinde kırılan fay, onu doğruyu söylüyorlar. Ada’ya yanlışsız gitmediğini kabul ediyorlar, İstanbul’a gitmediğini. Aslında bu türlü aşağı çökerek oluşmuşken, onlar yana atımlı bir fay, Geyve Boğazı, Mekece, İznik ve oradan Gemlik’ten geçen fay çizgisi Bandırma’ya kadar gidiyor. ‘İşte birebir 17 Ağustos’taki üzere zelzele olacak’ temasıyla yola çıkmışlardı. ‘Buradaki fay sınırı, bu biçimde yana hareket eden bir fay hattı’ diyorlar. Lakin kendi yaptığı sismik datalarda burada çökmenin olduğunu görüyoruz. Burada dağlar yükselmiş, önde de çöken bir kesim var. Lakin katiyetle bu türlü yanal giden bir fay yok burada. Bu ne demek? Bir 17 Ağustos üzere bir zelzele burada olmayacak. Gemlik’te de olmayacak. Ancak burada olan ne? 1000 yıl önce bu aşağı hakikat çökmüş. Çabucak bunun güneyinde Uludağ 1855’te yükselmiş, o da Uludağ Ovası’nı çökertmiş. Ne Uludağ’ın önünde ne İznik Gölü’nde ne de Gemlik Körfezi’nde bu türlü yana atımlı bir fay yok. Yaptıkları sismik bilgilerde de yanal bir hareket yok, düşey bir hareket var. Esasen bu göl de batarak çıkmış. Yaklaşık 50 metrelik bir bina kaybolduğu vakit yana atımlı yıkılır fakat durur. Lakin bu gömülmüş. İki tip hareket var, biri gömülür. Lakin Kuzey Anadolu fayı yana hareket ediyor. Sapanca’daki zelzelede yolu kesiyor fay fakat yol iki tarafta birebir düzeyde duruyor. Lakin burada aşağı gerçek çökme var. Demek ki burada bin yıldan beri zelzele olmamışsa, yere gerçek bu gerilen yavaş çökmüş. Ondan önce bir sürü sarsıntı sayıyorlar, fantastik. Fakat kayada, kıyıda fay aradılar, çıkmadı” dedi.
‘GEMLİK’TEKİ MİKRO ZELZELELER BÜYÜK SARSINTI YARATMAZ’
Bursa’nın Gemlik ilçesinde de yapılan açıklamaların tersine büyük bir sarsıntı olma ihtimalinin düşük olduğunu belirten Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, “Gemlik’te imanını gevrettiler, Gemliklilerin kaygıdan işte fay geliyor diye. Gemlik’te olan, Orhangazi’deki fay bir sürü küçük fayın kırılmasıyla sıcak suların burada yaptığı mikro zelzeleler. Bunlar büyük zelzele yaratmaz. Büyük bir zelzelenin çıkması için büyük bir fayın kırılması gerekir. Burada bir sürü küçük küçük faylar varsa sarsıntı fırtınası yapıyor. Gemlik’te de Orhangazi’de de olan öykü bu türlü bir öyküdür. İznik’te bahsettikleri üzere yan atımlı bir fay sınırı kelam konusu değil. Yan atımlı bir fay olmuş olsa bile Yalova-Çınarcık kıyısındaki fay kırılınca gerilim burada bitiyor. Gemlik ve bunun devamı olan İznik’te yapılan kıssa bilgisizlik ve spekülasyonda kaynaklanıyor” diye konuştu.
