İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği (İDSB) ve Türkiye İstekli Teşekküller Vakfı (TGTV), Suriye’de gerçekleştirdikleri saha ziyaretine ait değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı.
Suriye’nin tekrar inşası, insani yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçiş ve sivil toplum işbirlikleri için ülkeye gerçekleştirilen saha ziyaretine ait müşahedelerini ve bundan sonraki periyoda dair yaklaşımlarını açıklamak üzere Türkiye Gençlik Vakfının (TÜGVA) Eyüpsultan’daki genel merkez binasında basın toplantısı düzenledi.
İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal, Suriye’nin bugün ağır bir yıkım ve insani krizden çıkmaya çalışan, tekrar inşa ve kalkınma eşiğinde bulunan lakin altyapı, istihdam ve güvenlik sıkıntıları nedeniyle kırılgan bir geçiş süreci yaşayan bir ülke görünümünde olduğunu söz etti.
Türkiye ile Suriye ortasında yalnızca iki komşu ülke bağlantısı olmadığını anlatan Akbal, bu ilginin tarihi, kültürel, insani ve toplumsal bağlardan oluşan derin bir yakınlığa dayandığını lisana getirdi.
Suriye’ye bakarken sıkıntıyı sırf siyasi ya da diplomatik bir başlık olarak değil, ortak dini inancın, tarihin, vicdanın ve sorumluluğun bir modülü olarak gördüklerini belirten Akbal, saha temasları sırasında kardeşlik, ortak tarih ve medeniyet vurgusunun muhatapları tarafından da güçlü formda lisana getirildiğini gördüklerini aktardı.
Akbal, ziyaretlerinin temel maksadının alandaki durumu yerinde görmek, gereksinimleri direkt muhataplarından dinlemek, kamu kurumları ve mahallî aktörlerle görüşmek, sivil toplumun bundan sonraki rolünü daha sağlıklı bir tabanda kıymetlendirmek olduğunu kaydederek, Suriye’de gerçekleştirdikleri görüşmeler hakkında bilgi verdi.
“İNSANLARIN DEĞERLİ BİR KISMI HALA SIKINTI KAİDELER ALTINDA ÖMÜR ÇABASI VERMEKTEDİR”
Ziyaretin Suriye’de problemin sadece savaşın bıraktığı fiziki yıkım olmadığını, altyapı, eğitim, sıhhat, istihdam, toplumsal istikrarda ve kurumsal işleyişte çok katmanlı bir tahribatın kelam konusu olduğunu kendilerine açık halde gösterdiğini belirten Akbal, şunları söyledi:
“Gittiğimiz yerlerde, görüştüğümüz kurumlarda ve dinlediğimiz saha sunumlarında ortaya çıkan ortak tablo şuydu: İnsanların kıymetli bir kısmı hala son derece sıkıntı koşullar altında ömür çabası vermektedir. Barınma sorunu devam etmektedir. Eğitim altyapısı çok ağır hasar almıştır. Sıhhat hizmetlerine erişim birçok bölgede son derece sonludur. Su, kanalizasyon, yol, irtibat ve temel kamu hizmetleri önemli sıkıntılar taşımaktadır.”
Akbal, Suriyeli yetkililerin başta Kuzey Suriye olmak üzere bütün çadır kentlerin kapatılmasını ve insanların kendi memleketlerine dönebilmesini stratejik amaç olarak ortaya koyduğunu lakin bunun gerçekleşebilmesi için altyapı, iş fırsatları, toplumsal itimat ve uyumun birlikte sağlanması gerektiğini açık biçimde tabir ettiklerini aktardı.
Ziyaretlerinin çıktılarıyla ilgili ayrıntıları paylaşan Akbal, “Suriye’de artık sırf insani yardımı konuşmak kâfi değil. Elbette insani yardım bugün de kıymetlidir, acil gereksinimlerin karşılanması hayati bir vazifedir lakin gelinen etapta problem yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçiş sıkıntısıdır. İnsanların kendi kentlerinde yine ayağa kalkabilmesini sağlamak, gençlerin meslek sahibi olmasını desteklemek, bayanların üretime ve toplumsal hayata iştirakini mümkün kılmaktır. Çocukların tekrar okulla buluşmasını sağlamak ve toplumsal dokuyu yine güçlendirmektir.” değerlendirmesinde bulundu.
“KALICI TAHLİL, ÜRETİM, İSTİHDAM VE GÜÇLÜ BİR TOPLUMSAL YAPININ İNŞASINDAN GEÇMEKTEDİR”
Akbal, Suriye’de bugün prestijiyle 1 milyondan fazla insanın çadır ve süreksiz barınma alanında yaşadığına işaret ederek, heyet olarak yaptıkları görüşmelerde 2027 yılına kadar çadır kentlerin kademeli olarak kapatılmasının ve yaklaşık 1,2 milyon insanın konutlarına dönmesinin hedeflendiğinin söz edildiğini kaydetti.
Suriye’nin tekrar ayağa kalkma sürecinde Türkiye’nin kamu kurumları, üniversiteleri, uzmanlık ağları ve sivil toplum kuruluşlarının yapan katkı sunabileceğine inandıklarını, görüşmelerinde Türkiye’nin deneyimine yönelik açık bir ilgi ve işbirliği isteği bulunduğunu gördüklerini aktaran Akbal, şöyle devam etti:
“Suriye’nin yine güçlü bir ülke olarak ayağa kalkabilmesi için insani yardım odaklı yaklaşımların sürdürülebilir kalkınma anlayışına dönüşmesi, altyapının yine inşa edilmesi, istihdam sağlayacak yatırımların hayata geçirilmesi ve güvenliğin kalıcı biçimde tesis edilmesi büyük değer arz etmektedir. İnsani yardımlar elbette değerlidir lakin kalıcı tahlil, üretim, istihdam ve güçlü bir toplumsal yapının inşasından geçmektedir. Suriye ziyareti heyetimizde bulunan sivil toplum kuruluşlarımızın Suriye’nin tekrar inşasına yönelik hazırladığı projelerin toplam hacmi ise 154 milyon doları bulmaktadır. Burada birtakım kuruluşlarımız 10 yıllık perspektif ortaya koyarken, kimi kuruluşlarımız da 2026 yılı planlarını bizlerle paylaşmışlardır.”
GÖZLEMLER PAYLAŞILDI
Toplantıda ziyarete ait müşahedelerini paylaşan TGTV Kurucular Kurulu Lideri Hamza Akbulut, Suriye’nin Osmanlı coğrafyasının bir kesimi olduğunu, Türkiye ile kültürel birliği bulunduğunu ve oradaki külfetlerin kendi meşakkatleri olduğunu lisana getirdi.
Yaptıkları ziyarette daha fazla katkı yapmaları gerektiği kanaatine vardıklarını söyleyen Akbulut, Suriye’de her alanda ihtiyaç olduğunu belirtti.
TGTV Başkanı İsmail Tuğrul da Suriye’nin büyük bir kısmını dolaştıklarını, önemli yıkım olduğunu, neredeyse kurşunun, bombanın değmediği bölge kalmadığını ve ülkenin çok önemli bir kalkınmaya muhtaçlığı olduğunu anlattı.
Suriye’nin yine ayağa kaldırılması için devletin, iş dünyasının ve STK’lerin bölgeye kesinlikle takviye olması gerektiğini lisana getiren Tuğrul, ziyaretlerinin bu süreci hızlandırması temennisinde bulundu.
Konuşmaların tamamlanmasının akabinde Akbal, gazetecilerin sorularını cevapladı.
Programda, birtakım sivil toplum kuruluşu temsilcileri de yer aldı.
