Sokrates, yaşadığı toplumun gençlerini “yoldan çıkardığı” gerekçesiyle vefata mahkum edildi…
Giordano Bruno, kainatın sonsuzluğunu düşündüğü için yakıldı…
Baruch Spinoza, niyetlerinin yarattığı sarsıntı nedeniyle kendi cemaatinden aforoz edildi…
Galileo Galilei, hakikati lisana getirdiği için idamla yargılandı…
Karl Marks, fikirleri yüzünden sürgün edildi…
Friedrich Nietzsche ise uzun müddet çağının dışında, anlaşılmaz ve marjinal sayıldı…
Yüzlerce binlerce düşün insanını ekleyebiliriz…
KÜÇÜMSENDİ… DIŞLANDI… VE CEZALANDIRILDI
İslam niyet tarihinde de benzeri kırılmalar var:
Mansur el-Hallac, “Enel Hak” dediği için idam edildi…
İbn Rüşd, aklı öne çıkaran yorumları nedeniyle sürgüne gönderildi ve yapıtları yasaklandı…
İbn Sina, daima kuşku ve tartışmanın odağında kaldı, katledildi…
Osmanlı’da da niyetin hudutlarını zorlayanlar misal akıbetlerle karşılaştı:
Şeyh Bedreddin, eşitlikçi fikirleri nedeniyle idam edildi…
Namık Kemal, özgürlük fikrini savunduğu için sürgün edildi.
Bu örnekler çoğaltılabilir. Yakın tarihimizden kaç aydın kıyımları yaşandı. Hepsinin ortak bir tarafı vardı:
Onlar, kendi çağlarının düşünsel konforunu bozdu, yerleşik olanı sarstı ve bu yüzden birden fazla vakit küçümsendi, dışlandı ya da cezalandırıldı…
Bu nedenle, bir düşünürü “aşırılık” ya da “aykırılık” üzerinden küçümsemek, birden fazla vakit onun kanısının tesirini değil, yarattığı rahatsızlığın gücünü gösterir.
Çünkü niyet, tarih boyunca en çok direndiği yerde mana kazandı…
YARATILMAK İSTENEN “MARJİNAL” İMAJI
Prof. Yalçın Küçük’ü bu uzun düşünsel sınır içinde okumak gerek. Onu sadece polemikçi, sert ya da “aykırı” olarak tanımlamak, kanısının asıl istikametini gözden kaçırmak olur.
Yalçın Küçük’ün metinleri, sırf bilgi üretmez birebir vakitte okuru konforundan çıkarır, alışılmış kabulleri sorgulamaya zorlar ve kanıyı bir çaba alanına dönüştürür…
Onun yazılarında tarih, iktisat, siyaset ve edebiyat birbirinden kopuk alanlar değildir. Bilakis, tıpkı düşünsel düzlemde kesişen ve birbirini daima yine manalandıran ögelerdir.
Bu yüzden her metni, sadece bir tahlil değil tıpkı vakitte yerleşik olana yöneltilmiş bir müdahaledir.
Yalçın Küçük yalnızca düşünen bir aydın değil, ebediyen itiraz eden, direnen ve kanıyı huzursuz eden entelektüel pratiğin temsilcisidir.
Bugün onu küçümseyen ya da kolaylaştıran lisan, birden fazla vakit bu düşünsel müdahalenin yarattığı tesirden bağımsız değil. Zira rahatsız eden fikir, birçok vakit evvel küçümser, sonra görmezden gelir, en sonunda ise yine keşfeder.
Bu nedenle problem, bir ismi savunmak değil bir niyet biçiminin bedelini teslim etmektir…
Yalçın Küçük özelinde asıl problem şudur:
Düşünceyi, konfor alanını koruyan bir araç olarak mı göreceğiz, yoksa onu sarsan, dönüştüren ve tekrar kuran bir güç olarak mı?
Yalçın Hoca, bu sorunun ikinci tarafında durur. Ve tam da bu yüzden, onun fikri sadece bir periyoda değil, itirazın ve düşünsel yüreğin sürekliliğine aittir.
Kendi düşünsel çizgilerinden uzaklaşmış kimi çevreler, bu kopuşun yarattığı boşluğu örtmek istercesine, Yalçın Küçük’ü değersizleştiren bir lisana sığınıyor.
Yalçın Küçük bazılarına hâlâ ayna tutuyor.
(*) “Müteveffa”, saygılı tabirle ölmüş bireyler için söylenir.
Cemile Y. Çetin
