ABD ve İsrail’in son hücumlarında toplam 1300 okul kullanılamaz hale geldi. Mehr Haber Ajansı’nın tecrübeli muhabirlerinden Azar Mahdavan bu okullardan yaptığı tesirli yayınlarla ses getirdi.
Mahdavan’dan savaş sürecinde yaşanan çarpıcı olayları odatv’ye anlatmasını istedik:
– Ziyan gören okullarda son durum nedir? Belgesel ve haberlerinizde gönüllülerin çalışmalarıyla bir seferberlik yapıldığını belirtiyorsunuz. Bu çalışma nasıl planlanıyor?
Kırk gün süren savaş boyunca düşmanın sivil yerleşimlere yönelik direkt taarruzlarına şahit olduk. Bu taarruzlardan okullar da nasibini aldı. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, savaşın birinci gününde Minab’daki bir okula düzenlenen hücumdur.
İran’da “Cihad-ı Sazendegi” (İmar Cihadı) ismi verilen bir kurum bulunmaktadır. Bu yapı, İran-Irak Savaşı’nın akabinde da faaliyetlerini sürdürmüş; halkın istekli katılımı ve devlet kurumlarının iş birliğiyle kentlerin tamiratı ve yeniden inşası için çalışmalar yürütmüştür.
Bugün de tıpkı dayanışma ruhu devam ediyor. Vatandaşlar, hiçbir beklenti içinde olmadan ve büsbütün gönüllü olarak, akınlarda hasar gören okullara giderek buraların tamiratı için gayret gösteriyor. Emel, eğitim kurumlarını en kısa müddette tekrar hizmete kazandırmak.
Belgeselde belirtildiğim üzere, hücumlarda toplam 1300 okul ziyan gördü. Bu okulların tekrar ayağa kaldırılması için çalışmalar başlatıldı ve sürecin yeni eğitim-öğretim yılına kadar tamamlanması hedefleniyor.
İran Eğitim Bakanı Alireza Kazemi de açıklamasında, yine inşa çalışmalarının sürdüğünü belirterek, şu ana kadar 775 okulun tekrar hizmete açıldığını duyurdu.
– ABD İsrail medyası vurulan okulların askeri faaliyetler için kullanıldığını argüman ediyor. İran’ın buna karşılığı nedir?
Belgeselin çekimi sırasında bu okulun etrafındaki tüm noktaları şahsen inceleme fırsatım oldu. Okulun etrafında ne bir askeri tesis ne de bir karakol bulunuyordu. Etraftaki tüm yapılar büsbütün sivil ve konut niteliğindeydi. Buna karşın okulun etrafındaki bütün binalar yıkılmış ve kullanılamaz hâle gelmiş. Ne yazık ki bu ataklarda çok sayıda vatandaşımız da şehit oldu
Okulun içinde de rastgele bir askerî faaliyete dair iz yoktu. Zati bilim ve bilinç eğitiminin verildiği bir okulun askerî gaye olarak yorumlanması nasıl mümkün olabilir?
Amerikan emperyalizmi ve İsrail idaresi, işledikleri taarruzları örtbas etmek hedefiyle okullara yönelik taarruzlar hakkında mantıksız tezler ortaya atmaya çalıştı; lakin dünya kamuoyu gerçekte neler yaşandığını gördü. Tıpkı yaklaşımı Gazze’deki savaşta da gözlemledik. Okullar, üniversiteler, hastaneler ve savunmasız hastalar maksat alındı ve bu merkezlerin birçoğu hizmet dışı kaldı. Bu atakları yasallaştırmak için öne sürdükleri münasebet, kelamda Hamas’ın bu kurumlarda bulunduğu teziydi; halbuki bu tezleri destekleyen hiçbir somut delil yoktu.
İran’da da sırf eğitim kurumları değil, camiler, hastaneler, kiliseler ve sinagoglar dâhil pek çok sivil yapı gaye alındı. Bu akınlar İran’ın medeniyetine yönelikti; hatta Donald Trump bile bu gayesi reddetmedi. Bu süreçte bilimin, dinin ve kültürün merkezleri direkt maksat alınmış oldu.
– İranlıların bilime, bilgiye ehemmiyet verdiğini belirtiyorsunuz. Savaş sürecinde bu söylediğinize ait örnek göstereceğiniz detaylar var mı?
Sorunuza cevap vermek için, Şerif Üniversitesi’nin yaşadıkları ve sonrasında gelişen sürece değinmek istiyorum.
İran’ın en düzgün ve en nitelikli teknik üniversitelerinden biri olarak bilinen Şerif Teknik Üniversitesi, son savaş sırasında atağa uğradı. Üniversitenin uygulama üniteleriyle birlikte mescidinin bir kısmı de ziyan gördü. Buna karşın eğitim durmadı.
Şerif Üniversitesi Matematik Fakültesi öğretim üyesi ve Bilgi Süreç Merkezi lideri Prof. Ali Reza Zarei, yüksek lisans öğrencilerine verdiği “Rastgele Algoritmalar” dersini, hasar görmüş Bilgi Teknolojileri binasından ve yıkılmış ofisinden çevrim içi olarak gerçekleştirdi. Bu durum, İran toplumunun savaş şartlarında bile eğitimi sürdürme konusundaki kararlılığının bir örneğidir.
Matematik Fakültesi öğretim üyesi ve
Bilgi Süreç Merkezi Lideri
Prof. Ali Reza Zarei bombalanan ofisinde
‘online’ Matematik dersi verirken
HASTANEDE TEDAVİDEYKEN DERSİNİ AKSATMAYAN ÖĞRETMEN
Mehr Haber Ajansı’ndaki bir meslektaşımın hazırladığı haberde öbür bir örneğe yer verdik. Kürdistan’ın Senendeç kentinden fedakâr öğretmen Kejal Muradi, hastanede tedavi altında olmasına karşın her gün derslerini çevrim içi olarak yapmaya devam ediyor. Dinlenmeye ve tıbbi bakıma gereksinim duymasına karşın, öğrencileriyle bağını koparmamış ve online olarak derslerini sürdürmüştür. Böylelikle öğrencilerin tahsil süreçlerinde rastgele bir aksama yaşanmamasını sağlamıştır.
Öğretmen Kejal Muradi tedavide olmasına karşın derslerini çevrim içi vermeye devam ediyor
Savaş periyodunda okullar ve üniversiteler kapalı olsa da ve bu durum hâlâ sürse de eğitim çevrim içi olarak güçlü bir halde devam etmektedir. Bildiğiniz üzere savaşın başladığından bu yana halkımız her aşam meydanlarda vatan nöbeti tutuyor. Öğretmenler bu toplantıları fırsat bilip bu meydanlarda bulunarak gönüllü olarak resmen ders yapıyorlar.
– Katledilen 168 kız öğrenci dünyanın her yerinde vicdanı olan insanları derinden sarstı. Onların öykülerini anlatmak ister misiniz?
Minab kentinin ismi bile o büyük acıyı yine hissetmemiz için kafidir. Bu kent artık İranlılar için kutsal bir toprak sayılıyor; zira burada, geleceğimizi inşa edecek olan ancak artık ortamızda olmayan vatan evlatlarının kanı var. Bu çocukların kanı, halkımızın bir ortaya gelmesinde büyük bir tesir yarattı.
Ancak bizi en çok yaralayan, cenazesine ulaşılamayan Makan Nasiri oldu. Anne ve babasının gidip ağlayabileceği bir mezarı bile yok.
Makan’ın annesi, o güç günü şöyle anlatıyor:
Saat sabah 11.16’ydı, 28 Şubat günü. Meskende günlük işlerimle meşguldüm ki telefonum çaldı. Arayan, Makan’ın birinci sınıf öğretmeni Mandana Salarî’ydi. Sesi kaygılıydı. “Bence çabucak okula gelin ve Makan’ı götürün; görünüşe nazaran bir atak ihtimali var” dedi.
Ben hiçbir şeyden habersizdim. Birkaç saat evvel Tahran’a füze saldırısı yapıldığını bile bilmiyordum. Çabucak okul servisi sürücüsünü aradım. “Okula yakınım, artık oraya gidiyorum” dedi. Hâlâ telefon elimdeydi ki birden çok şiddetli bir patlama sesi duyuldu. O an anladım ki okulu vurmuşlar.
O sırada eşim de konuttaydı. İkimiz de çabucak arabaya bindik ve Makan’ın okulu olan El-Mehdi yerleşkesine gerçek yola çıktık. Ancak okula yaklaştığımızda artık otomobille ilerlemek mümkün değildi. Sokaklar insan doluydu, tam bir kaos hakimdi. Otomobilden indik ve büyük bir korkuyla okula yanlışsız koştuk.
Okulun etrafı o denli kalabalıktı ki nereye gideceğimi, ne yapacağımı bilemiyordum. Nereye baksam, çocuklarını arayan telaşlı anne babalar vardı. Benim de başımda tek bir soru dönüp duruyordu: “Makan nerede?”
Saatlerce orada kaldık; yaklaşık sabah on bir buçuktan sonraki gün saat iki buçuğa kadar. Birçok kişi enkaz altında kalmıştı. Her seferinde birini dışarı çıkardıklarında, oradakilerin hepsi nefesini tutuyordu… lakin enkazdan tek bir çocuk bile sağ çıkarılamadı. Kim getirilse, cansız vücudu geliyordu.
Minab’daki çocuklar mezarlığında, yan yana dizilmiş çok sayıda küçük mezar var; o narin öğrenci vücutlarının orada huzur bulması için. Lakin Makan’ın mezarı hâlâ boş.
– Savaştan evvelki İranlılarla savaştan sonraki İranlılar ortasında nasıl farklar var?
İran halkının kimi bölümlerinin farklı görüşlere sahip olmasına karşın kritik devirlerde dikkat cazibeli bir dayanışma örneği sergilemiştir. Meydanlarda ve gece gerçekleşen toplu buluşmalarda ortaya çıkan bu birliktelik bunun göstergesidir. Soruyorum: Hangi ülkede, beşerler savaştan korkmadan her gece ülkelerini savunmak gayesiyle meydanlarda toplanır? Bu davranış, İran halkının köklü savunma kültüründen kaynaklanmaktadır.
Ateşkes ilan edilmesine karşın, insanların meydanlarda ve sokaklarda varlığını sürdürdüğüne şahit oluyoruz. Tahminen de en dikkat cazibeli sahne, Tahran’ın Vali‑Asr ve Resalat meydanlarında vatandaşların istekli olarak İran bayrağını sırayla taşımasıdır. İlginç olan şu ki bayrak bir an bile yere düşmemiştir. Günün ya da gecenin hangi saatinde giderseniz gidin, insanların bayrağı yorulmak bilmeyen elleriyle üstte tuttuklarını görebilirsiniz. Bu davranış, halkın dayanıklılık ruhunun bir simgesi niteliğindedir.
Mustafa İlker Yücel
