Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarından yapılan açıklamaya nazaran; İsrail donanmasının, Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Global Sumud Filosu ’na yönelik milletlerarası sularda gerçekleştirdiği müdahale, memleketler arası hukuk ve deniz yetki alanları açısından tartışmaları beraberinde getirdi.
Girit’in yaklaşık 80 deniz mili batısında ve Yunanistan’ın arama-kurtarma sorumluluk alanı içinde bulunan filoya yönelik müdahalede irtibat sistemlerinin engellendiği, insansız hava araçlarıyla tacizde bulunulduğu ve birtakım gemilere fiili çıkma yapıldığı belirlendi.
Kaynaklar; olayın, insani yardım taşıyan sivil ögelere yönelik gerçekleşmesi nedeniyle başta Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Mukavelesi (UNCLOS) olmak üzere milletlerarası hukukun temel prensiplerini ihlal ettiğine işaret etti. Ayrıyeten özgür seyrüsefer hakkı, ömür hakkı ve sivil mülkiyetin korunmasına ait normların bu çeşit müdahalelerle zedelendiğini söz etti.
Kaynaklar şu değerlendirmeyi yaptı:
“Söz konusu müdahalenin akabinde, İsrail ögelerinin alıkoyduğu mürettebatı taşıyan geminin bir Yunan limanına yönlendirilmesi ve bu sürecin Yunan makamlarınca engellenmemesi, Atina idaresinin tavrına yönelik tenkitleri artırdı. Başbakan Miçotakis ve Savunma Bakanı Dendias’ın politikalarının, Yunanistan’ın deniz yetki alanları ve egemenlik hakları bakımından tartışma yarattığı söz edilmektedir. Yunanistan’ın kendi arama-kurtarma sorumluluk alanında meydana gelen bir olaya karşı pasif bir tavır sergilemesi milletlerarası yükümlülüklerini göz gerisi ettiğini göstermektedir. Yunanistan’ın bu tavrı, Yunan kamuoyunda ‘Bölgedeki hassas dengelerin olumsuz etkilendiği ve deniz yetki alanlarına ait Yunanistan’ın tezlerinin memleketler arası düzlemde zayıflamasına yol açtığı’ halinde eleştiriliyor. İsrail’in Gazze’de yürüttüğü askeri faaliyetler ve insani yardım teşebbüslerine yönelik müdahaleleri birlikte ele alındığında, kelam konusu gelişmeler memleketler arası hukuk normlarının alanda giderek daha fazla tartışmaya açıldığını göstermektedir. Bu durum, sırf bölgesel güvenlik istikrarlarını değil, tıpkı vakitte global ölçekte hukuk temelli sistemin sürdürülebilirliğini de etkileyebilecek nitelik taşımaktadır.”
ULUSLARARASI SULARDA MÜDAHALE
İsrail’in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Global Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan’da İspanya’nın Barselona kentinden Akdeniz’e açıldı.
İtalya’nın Sicilya Adası’ndaki iştiraklerle filo, 39 farklı ülkeden ortalarında Türklerin de bulunduğu 345 iştirakçiyle 26 Nisan’da yine yola koyuldu.
İsrail ordusu, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki memleketler arası sularda hukuk dışı müdahalede bulunarak, aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.
Gazze’ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen akında, İsrail ordusu 175 aktivisti alıkoyup makus muamelede bulundu.
İsrail ordusu, Yunan kara sularına dönen bir küme tekne dışında, başka teknelere de ziyan verip seyahat edilemeyecek hale getirdi.
31 aktivisti yaralayan İsrail ordusu, filo yöneticisi 2 aktivist dışında kümesi, 1 Mayıs’ta Yunanistan’ın Girit Adası’na bıraktı. İsrail tarafından alıkonulan Sumud Filosu’ndaki 59 aktivist uçakla İstanbul’a getirildi. Uçakta 18 Türk aktivist de yer alıyordu.
Uçakta, Türk vatandaşlarının yanı sıra ABD, Arjantin, Avustralya, Bahreyn, Birleşik Krallık, Brezilya, Hollanda, İspanya, İtalya, Malezya, Meksika, Pakistan, Şili ve Yeni Zelanda’dan filo iştirakçileri da dahil olmak üzere toplam 59 kişi bulunuyor.
