Dün Odatv’de Beğenilen Sula imzasıyla yayımlanan ve kırmızı kaşkolun Fransız Devrimi’nden itibaren taşıdığı politik manası ele alan ‘Attilâ İlhan’dan Yalçın Küçük’e kırmızı kaşkolun hikayesi’ başlıklı yazı, Mirat Haber tarafından farklı bir açıdan değerlendirildi.
İlahiyatçı müellif Ali İstek Demircan’ın sahibi olduğu internet sitesi Mirat Haber, renklerin tarihi ve ideolojik manalarının yanında İslami referanslarla da okunması gerektiğini savundu.
“RENKLERİ KİM TANIMLIYOR?”
Mirat Haber tahlilinde en dikkat çeken vurgu, renklerin manasının tarihi ideolojilerle değil, vahiy ve Sünnet çerçevesiyle kıymetlendirilmesi gerektiği oldu.
Söz konusu haberin tamamı ise şöyle:
“Oda TV’de yayımlanan ve Beğenilen Sula imzasını taşıyan yazıda, Attilâ İlhan’dan Yalçın Küçük’e uzanan “kırmızı kaşkol”un öyküsü ele alınıyor. Yazıda, kırmızı rengin bilhassa Fransız İhtilali sonrasında başkaldırı, eşitlik ve direnişin sembolü hâline geldiği; 20. yüzyılda ise sol ideolojiler içinde güçlü bir kimlik göstergesine dönüştüğü vurgulanıyor. Avrupa’dan Türkiye’ye uzanan bu sembolik serüvende kırmızı kaşkol, sırf bir aksesuar değil, birebir vakitte politik ve ideolojik duruşun görünür bir sözü olarak öne çıkıyor.
Modern ideolojilerin ve tarihi kırılmaların renkler üzerinden kurduğu sembolik lisan, kırmızıyı bir periyot ihtilalin, başkaldırının ve ideolojik aidiyetin rengi hâline getirmiştir. Lakin burada Müslüman için kritik bir soru ortaya çıkar: Renklerin manasını kim belirler? Tarihi süreçte oluşmuş ideolojik yüklemeler mi, yoksa vahyin rehberliğinde şekillenmiş bir ölçü mü? İşte tam bu noktada ölçü, Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)’in hayatında ortaya koyduğu istikrarda gizlidir. Zira İslam’da renkler, ideolojik bir kimlik dayatmasının değil; hikmet, vakar ve fıtratın taşıyıcısıdır. Müslüman, oburunun sembolleri üzerinden değil; kendi medeniyetinin kurucu iradesi olan Sünnet üzerinden renklerin lisanını okumakla mükelleftir.
Sünnette Renk: Yasaklar Değil Ölçüler Vardır
Modern zihin, sıkıntıyı birden fazla vakit şu soruya indirger:
“Helal mi, haram mı?”
Oysa Sünnet’in inşa ettiği dünya bu kadar dar değildir.
Renkler konusunda Peygamber Efendimiz:
mutlak yasaklar koymamış
insanı tek tipe zorlamamış
fakat ölçü, istikrar ve temsil şuuru kazandırmıştır
Yani problem şu değildir:
“Hangi renk yasak?”
Asıl sorun şudur:
“Hangi renk, hangi bağlamda neyi temsil eder?”
Beyaz: Safiyetin ve Fıtrî İstikrarın Rengi
Hadislerde en açık formda öne çıkan renk beyazdır.
Beyaz:
temizliktir
sadeliktir
gösterişten uzaklıktır
Bu yüzden:
günlük hayatta
ibadet ortamlarında
hatta kefen tercihinde
beyaz, fıtrata en uygun renk olarak öne çıkar.
Bu bir mecburilik değil;
insanı merkeze alan bir yönlendirmedir.
Siyah: Vakar, Heybet ve Temsil
Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)’in bilhassa kıymetli anlarda siyah sarık kullandığı rivayet edilir. Gerçekten savaş hazırlıklarında ve Mekke’nin fethi esnasında siyah sarıkla bulunması, bu tercihin sıradan bir estetik değil, şuurlu bir temsil olduğunu gösterir. Siyah burada bir güç gösterisi değil; ciddiyetin, sorumluluğun ve tarihî bir anın tartısını taşımanın sözüdür. Bu da bize şunu öğretir: Renk, yalnızca bir tercih değil; yerine ve vaktine nazaran mana yüklenen bir bildiridir.
Kırmızı: Hudut ve İstikrar Meselesi
Kırmızı, Sünnet’te en çok yanlış anlaşılan renklerden biridir.
Tam ve dikkat cazip kırmızı → kimi âlimlerce beğenilen görülmemiş
Ama kırmızı tonları içeren desenli kıyafet → kullanılmıştır
Buradaki hassasiyet şudur:
Gösteriş, dikkat çekme ve nefsani vurgu sonlandırılır.
Yani yasaklanan renk değil;
taşkınlıktır.
Yeşil: Umut ve Aşkınlık
Yeşil, direkt sarık rengi olarak çok güçlü rivayetlere dayanmasa da:
İslam medeniyetinde cennet tasvirlerinde özel bir yer edinmiştir.
Bu da şunu gösterir:
Renkler yalnızca dünyevi değil; uhrevî manalar da taşır.
Asıl Sıkıntı: Renk Değil, Temsil
Bugün geldiğimiz noktada sorun şu:
- Renkler, manadan koparıldı
- Kıyafet, kimlikten ayrıldı
- Estetik, hikmetsizleşti
Oysa Sünnet’in öğrettiği şey şudur:
- İnsan, giydiğiyle konuşur
- Renkler, kişinin iç dünyasının dışa yansımasıdır
Günümüze Bakan Yönü
Bugün
- ya büsbütün özgürlük ismine ölçüsüzlük
- ya da dindarlık ismine şekilcilik
- iki uç ortasında gidip geliyoruz.
Oysa Sünnet:
ne katı bir form dayatır
ne de sınırsız bir özgürlük sunar
Bir istikrar kurar.
SON SÖZ
Renkler, İslam’da yalnızca bir tercih değil;
bir mana taşıyıcısıdır.
Ve Muhammed (s.a.v.)’in hayatı, bize şunu öğretir:
“Giyinmek, yalnızca örtünmek değildir;
aynı vakitte bir duruş sergilemektir.”
