Avrupa Spor Başşehirleri ve Kentleri Federasyonunun (ACES Europe) son yıllarda Türkiye’deki kentlere peş peşe dağıttığı “Dünya/Avrupa Spor Şehri/Başkenti” unvanı tartışma konusu oldu.
Son olarak tertip tarafından Kayseri, 2029 yılında “Dünya Spor Başkentliğine” aday gösterildi. Bunun üzerine medyada, “Kayseri, 2029’da Dünya Spor Başkentliğine aday” haberleri servis edildi.
SADECE KAYSERİ DEĞİL
Organizasyonun web sitesinde yer alan bilgiye nazaran, 2020 yılında Çorlu, 2021 yılında Nevşehir ve Çiğli, 2023 yılında Sakarya, 2024 yılında Kayseri, 2025 yılında Altınordu (Ordu), 2026 yılında ise Sultangazi, Avrupa Spor Kenti ilan edildi.
Ayrıca yeni unvanlar oluşturuldu, 2024’te Alanya’ya birinci kere Akdeniz Spor Başkentliği; 2025’te de Erzurum’a da birinci kere Avrupa Kış Spor Başkentliği unvanı verildi. Tertibin 2022 yılında da Madrid kentine Avrupa Spor Başkentliği unvanı vermesi de dikkat çekti.
KAFALARDA SORU İŞARETİ
Avrupa’da binlerce kent varken son yıllarda Türkiye’den çok sayıda kentin bu mükafata layık görülmesi, tertibinin ciddiyetini sorgulattı. “Yoksa, parayı veren düdüğü mü çalıyor?” sorusu akıllara geldi.
Şehirde olimpiyat havasında pazarlanan sürecin, aslında rastgele bir spor komitesi onayı taşımayan, büsbütün ticari bir yapı olduğu tez edildi. Buna nazaran, 20 bin dolar müracaat fiyatıyla başlayan süreçte, kuruluş yetkililerinin kenti ziyaret etmesi için 100 bin doları bulan ağırlama ve ulaşım sarfiyatları karşılanıyor. Dahası, “danışmanlık ücreti” ismi altında belediye kasalarından 1 ila 10 milyon dolar ortasında değişen sayıların çıktığı ileri sürülüyor.
2023 yılında birebir unvanı alan Konya örneğine dikkat çeken çevreler, tertibin kente sanıldığı üzere bir itibar kazandırmadığını argüman ediyor. ACES isimli tertip dağıttığı unvanın spor dünyasında gerçek bir tesirinin olmadığı, belediyelerin propaganda ve reklam çalışmalarına yaradığı söz ediliyor.
İstanbul’a da 2012 yılında Avrupa Spor Başkentliği unvanı veren tertibinin o yıllarda daha itibarlı olduğu, son devirde bu tesirinin azaldığı belirliyor.
ACES TÜRKİYE YETKİLİSİ NE DEDİ
İddialar üzerine Odatv, ACES Türkiye Genel Sekreteri Adem Sever’e ulaştı. Sever, tertiple ilgili, “ACES, 1999 yılında Avrupa Parlamentosu’nun dayanağıyla kurulmuş. Onların da anayasası diye tabir edilen beyaz kağıt yani ‘white paper’da yeri olan resmi bir kurum” dedi.
Sever, İstanbul’un 2012 yılında Avrupa Spor Başşehri ilan edilmesini ACES kurumunun verdiğini kelamlarına ekledi.
“BU SAYILAR GERÇEĞİ YANSITMIYOR”
Odatv’nin gündeme gelen müracaat fiyatı tezleriyle ilgili sorusuna da cevap veren Adem Sever, “İddia edilen sayılar çok enteresan sayılar. ACES Europe’un web sitesi var. Bu web sitesi üzerinde de tüm kriterler ve başvurulan unvana istinaden belirlenen sayılar var. Burada aslında açıkça belirtilmiş, bahsedilen danışmanlık fiyatlarını ben birinci sefer sizden duyuyorum bu sayılar gerçeği yansıtmıyor” diye konuştu.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR
Başvuru sürecinin işleyişini de anlatan Sever şu sözleri kullandı:
“Adresin kriterleri var. Kriterler kapsamında siz hangi unvana başvurmak istiyorsanız onunla alakalı bir niyet mektubu yazıyorsunuz. Kentin mahallî idareleri yahut en üst riyaset, her kimse; bu valilikler olabilir, kaymakamlık olabilir, belediye başkanlıkları olabilir. Bu formda bir müracaatta bulunuyorsunuz ve niyet mektubu beyan ediyorsunuz.
Kurum size geri dönüş sağlıyor. Bu geri dönüşe istinaden sonrasında başvurduğunuz unvanla alakalı bir savunma hazırlıyorsunuz. Bu savunmaya istinaden heyet pahalandırmak için mutabık kalınan tarihte o kente bir ziyarette bulunuyor. Kentte aktiflik alanları yahut sizin planlamalarınıza, projelerinize ait bir inceleme ziyareti yapılıyor. O ziyarete istinaden bir puanlama yapılıyor. Kıymetlendirme komitesinin sonuçlarına nazaran de kente vaziyet bildirimi yapılıyor.”
“KAYSERİ İÇİN ŞİMDİ RESMİYET KAZANMIŞ BİR ŞEY YOK”
Kayseri’nin müracaat sürecinin ise devam ettiğini söyleyen Sever, “Kayseri buraya 2029 yılı Dünya Spor Başkentliği için müracaatta bulundu. Onunla alakalı Avrupa’dan, Amerika’dan toplam dört kıtadan heyet Kayseri’yi ziyarette bulundu. Bir savunma yaptılar bununla alakalı. Biz buna talibiz, bu unvanı almak istiyoruz diye. Şu anda da 2029 için bu adaylık süreciyle alakalı savunmalarını vermiş bulunuyorlar. Şimdi resmiyet kazanmış bir şey yok. Heyet iki hafta içerisinde kendilerine bir geri bildirim yapacak. Lakin bir faaliyet yahut rastgele bir içerik durumu şu basamakta kelam konusu değil” tabirlerini kullandı.
RESMİ SİTEDE BULUNAN MÜRACAAT ÜCRETLERİ
ACES Europe – Avrupa Atlantik Spor Başşehri genel yönetmeliğinde ise müracaat fiyatlarıyla ilgili şu sözler yer alıyor:
Madde 22. Aday müracaat fiyatının ödenmesi
22-1 Mükafata başvurmak isteyen kentler 12 bin euro + uygulanabilir vergiler fiyatında müracaat fiyatı ödemelidir (daha evvel ACES tarafından ödüllendirilmiş kentler için 6 bin euro.
Başlık VI: Ödül
Madde 26. Ödül kazanan kentin ACES Europe’a karşı yükümlülükleri
26-1 Ödül alan kentler, spor ile irtibatlı Atlantik bedellerini teşvik eden mahallî bir konferans/çalıştay düzenlemelidir. Ayrıyeten, tümü Atlantik bedellerine odaklanan tedbirler içeren yılda en az yirmi (20) spor etkinliğinden oluşan bir program sunmalıdır.
26-2 Aday belediyeler, mükafatı kazandıklarında, mükafatla bağlı görsel haklar için ACES Europe ile bir sponsorluk mutabakatı imzalamak zorundadır. Bu mutabakat kapsamında görsel haklar fiyatı 38 bin euro + uygulanabilir vergiler olarak belirlenir (daha evvel ACES tarafından ödüllendirilmiş kentler için 19 bin euro).
