Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Kısım Lideri Prof. Dr. Adem Keskin, yürüttükleri çalışma sonucunda Orta Doğu ülkelerinde bulunan 101 kene çeşidine ilişkin özellikleri ortaya koyduklarını belirtti.
Keskin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kendisinin de içinde bulunduğu takımın Orta Doğu’da bulunan ülkelerin tamamında kene bakımından araştırma yürüttüğünü söyledi.
Çalışmalarında 101 kene çeşidine ilişkin özellikleri incelediklerini anlatan Keskin, araştırma sonuçlarını “Orta Doğu Keneleri: Taksonomi, Biyoloji, Ekoloji, Tıbbi ve Veterinerlik Önemi” başlıklı İngilizce olarak 2025 yılının sonlarında yayımlanan kitapta topladıklarını kaydetti.
Türkiye, İran, Irak, Mısır, Suriye ve Arap Yarımadası’ndaki ülkeler başta olmak üzere tüm Orta Doğu coğrafyasında kene çeşitlerinin incelendiğini vurgulayan Keskin, “Orta Doğu’da 101 kene çeşidi var. Tamamını inceledik, tiplerini listeledik, cins teşhis anahtarını oluşturduk. Ülkelerin iklim şartlarının günümüz ve gelecekte kene profilini nasıl etkileyebileceğini tartıştık. Üniversitemiz, ülkemiz ve bilim topluluğu için iyi olmasını diliyorum.” diye konuştu.
Keskin, çalışmaları kapsamında Orta Doğu’daki kene tiplerinin coğrafik dağılımı, hayat döngüleri ile tıbbi ve veterinerlik açısından değerlerini ayrıntılı biçimde ortaya koyduklarını lisana getirerek, böylelikle bilim insanları ve araştırmacılar için kapsamlı bir müracaat kaynağı oluşturduklarına işaret etti.
“Orta Doğu ülkelerine ilişkin tüm kayıtları tek tek inceledik”
Yaklaşık 5 yıl süren çalışmalarının 2 yılını kitabın yazım sürecinin oluşturduğuna dikkati çeken Keskin, “Yaklaşık 400 sayfalık çalışma, tüm Orta Doğu ülkelerindeki kene çeşitlerini kapsıyor. Bu çalışma uzun bir literatür taramasını gerektirdi. 1900’lü yılların başından itibaren tüm Orta Doğu ülkelerine ilişkin tüm kayıtları tek tek inceledik. Bu kayıtları tahlil ederek yanlışları ve eksiklikleri değerlendirdik.” sözlerini kullandı.
Kitapta başta Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsü olmak üzere rickettsia ve borrelia üzere kene çeşitleri ve coğrafik yayılışları hakkında bilgilerin yer aldığını belirten Keskin, “KKKA, kene kaynaklı bir virüs tarafından oluşturulan kıymetli bir zoonotik hastalıktır. Bilhassa hyalomma cinsine ilişkin keneler aracılığıyla insanlara bulaştırılmaktadır. Hastalık Afrika, Balkanlar, Orta Doğu ve Asya’da, 50. kuzey enleminin güneyinde kalan bölgelerde endemik olarak görülmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Keskin, çalışmada kendisinin yanı sıra farklı ülkelerden Prof. Kosta Mumcuoğlu, Prof. Ben Mans ve Prof. Filipe Dantas-Torres’in yer aldığını aktararak, “Alanında saygın bilim insanlarıyla çalıştık. Bu alanda milletlerarası literatüre katkı sağlayan kıymetli bir çalışma yayımlamış olduk.” dedi.
