Türk savunma endüstrisi, havacılık alanında dev bir ihracat başarısına daha imza attı. TUSAŞ tarafından üretilen Türkiye’nin birinci ulusal jet eğitim uçağı HÜRJET’in İspanya Hava Kuvvetleri envanterine girmesine yönelik resmi süreç, Madrid’deki Airbus tesislerinde düzenlenen imza merasimiyle tamamlandı.
Törene TUSAŞ yetkilileri, İspanya savunma tedarik makamları ve Airbus temsilcileri katıldı. İmzalanan kontrat kapsamında HÜRJET, İspanya Hava Kuvvetleri’nin eğitim uçağı muhtaçlığını karşılamak üzere Avrupa semalarındaki yerini alacak.
AVRUPA PAZARINDA KRİTİK EŞİK AŞILDI
HÜRJET’in İspanya’ya ihracatı, Türk havacılık platformlarının yüksek teknoloji segmentinde bir Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülkeye gerçekleştirdiği birinci büyük çaplı jet uçağı satışı olması bakımından stratejik kıymet taşıyor. Kelam konusu iş birliğinin, Türkiye ve İspanya ortasındaki savunma sanayii iştirakini yeni bir düzeye taşıması bekleniyor.
MODERN JET EĞİTİMİNİN YENİ AKTÖRÜ: HÜRJET
Tek motorlu, tandem koltuklu ve çağdaş aviyonik süitlere sahip olan HÜRJET, üstün performans özellikleriyle çağdaş savaş uçakları için kritik bir “jet tekamül eğitim” uçağı olarak tasarlandı. İspanya’nın mevcut eğitim uçağı filosunu yenileme projesinde öne çıkan HÜRJET, çok gayeli yapısıyla yalnızca eğitim değil, hafif taarruz ve akrobasi şov vazifelerini de icra edebiliyor.
TUSAŞ’ın bu muvaffakiyetinin, HÜRJET’in dünya pazarındaki öteki potansiyel müşterileri için de referans teşkil edeceği ve ihracat potansiyelini artıracağı bedellendiriliyor.
“BU BİR BAŞLANGIÇ”
Airbus’ın Madrid’in Getafe ilçesindeki tesislerinde gerçekleşen imza merasimine TUSAŞ ve Airbus yetkilileri ile Savunma Sanayii Lideri Haluk Görgün ve İspanya Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia, Türkiye’nin Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci ve her iki ülkeden üst seviye askeri yetkililer katıldı.
Anlaşmaya, Görgün, İspanya Savunma Bakanlığı Silahlanma ve Malzeme Genel Müdürü Amiral Aniceto Rosique, Airbus Savunma ve Uzay Şirketi Air Power Sorumlusu Jean Brice Dumont, Savunma Sanayii Lider Yardımcısı Gökhan Uçar ve TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu imza attı.
Törende konuşma yapan Görgün, “Bu bir son değil başlangıç.” derken, bu mutabakat ile Türkiye ve İspanya ortasındaki bağın her manada çok daha güçleneceğini vurguladı.
“TÜM DÜNYAYA MUAHEDEYİ DUYURUYORUZ”
Görgün, muahedenin imzalanmasının akabinde AA muhabirine yaptığı açıklamada, “İspanya Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayii Müsteşarlığı ve Savunma Sanayii Başkanlığı, TUSAŞ ve AIRBUS birlikte uzun vakittir çalıştığımız bu programda aslında resmi imzayı evvelce atmıştık. Bugün yalnızca bu resmi imzanın daima bir arada duyurulması üzerine İspanya’da buradaki bakanlığın daveti üzerine gelmiş bulunduk. Bugün itibariyle artık bütün dünyaya bu muahedeyi duyuruyoruz.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu irade ve dayanakla ve Türk mühendisliğine inançla ortaya çıkan kara, deniz ve hava platformlarının memleketler arası karşılığını görmesinden memnuniyet duyduklarını belirten Görgün “Bizim kendi güvenlik güçlerimizin muhtaçlıklarını karşılarken onların sağladığı katkılarla birlikte en güzelleşen, işlevlerini en uygun yerine getiren ve maliyet aktif tahliller üreten bir kesimimiz var. Allah’a çok şükür bugün itibariyle ana entegratörlerimiz ve bunlara takviye olan yan endüstrimiz ve KOBİ’lerimiz ve üniversitelerimizle birlikte sinerjik bir halde ahenk içinde uğraşla çalışıyoruz.” formunda konuştu.
Bu uğraşların karşılık bulduğunu kaydeden Görgün, “Birçok alanda Türkiye ürettiği eserlerle savunma alanındaki muvaffakiyetini dünyaya duyurdu. Bilhassa insansız hava araçlarındaki başarısı Türkiye’nin bu alandaki kabiliyetini, yeteneğini bir taraftan gösterirken öteki taraftan da ülkemizin stratejik ve diplomatik münasebetlerine de katkı sağladı.” dedi.
Görgün, imzalanan mutabakat hakkında şu bilgileri verdi:
“TUSAŞ’la birlikte yaptığımız bu Airbus iştirakiyle gerçekleşecek olan bilhassa savaş uçaklarının pilotlarını eğitmek üzere kullanılacak bu HÜRJET platformunun bir kısmı Türkiye’de üretilip İspanya’ya teslim edilecek. Bir kısmı İspanya’da üretilecek ve İspanya’da üretilecek ve Türkiye’de üretilecek kısımlar için İspanya’daki lokal üreticilerin de katkı sağlayacağı bir model üzerine hem Türkiye’nin hem İspanya’nın her bakımdan razı olduğu gerçek bir müttefiklik işbirliği ve mutabakatına örnek teşkil edilecek bir program oluşmuş oldu. Bu programla birlikte alışılmış biz yalnızca İspanya’nın ve Türkiye’nin bir başarısı ve ortaya koyduğu bir irade olmanın ötesinde NATO müttefikleri açısından da örnek teşkil edilecek bir işbirliği olmasını, öbür ülkelere, üçüncü ülkelere de pazarlanabilecek ve yeni jenerasyon eserlerin birlikte geliştirebilecek olması açısından da manalı buluyoruz.”
“Tabii burada şirketlerimizin ortaya koyduğu bu platform düzeyindeki muvaffakiyet, memleketler arası işbirliği yapma ve ticareti geliştirme konusundaki geliştirdikleri modeller, Savunma Sanayii Başkanlığı olarak bizim de desteklememiz bu türlü hoş sonuçları ortaya çıkardı.”
Savunma Sanayii Başkanı Görgün, bu anlaşmaya ağır katkıları nedeniyle Türkiye’nin Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci’ye teşekkür etti.
Büyükelçi Ezberci de “İspanya ve Türkiye ortasındaki bağlar son yıllarda her alanda ivme kazanmış yoluna süratle devam etmekte. Bunun motoru savunma endüstrisi oldu. Lakin ticari bağlantılarımızda de 19,3 ile başlayan ticaret hacmimiz 26,6 milyar dolara kadar çıktı. Artık iki Akdeniz ülkesiyiz biz. Doğu ve Batı’yı birlikte koruyoruz, kolluyoruz.” dedi.
“GÜVENİLİR BİR DOST TÜRKİYE”
Törende konuşan İspanya Savunma Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia da merasimdeki konuşmasında “Güvenilir bir dost olan Türkiye ile bu seyahate çıkmak çok kıymetli. İnovasyon tek başına kâfi değil, bunu vaktinde ve yeterli ortaklarla gerçekleştirmek değerli. Bu muahede stratejik ve sürdürülebilir bir planlamanın sonucudur. Bu proje savunma endüstrimize yeni bir ivme kazandıracak.” dedi.
Türkiye’ye teşekkürlerini ileten Garcia, “Türkiye’nin bu projedeki işbirliği bizim için kaçınılmazdır ve itimat vermektedir. Karşılıklı inanç, hürmet ve birlikte ilerlemeye dayalı yeterli bir örnek teşkil eden bu muahede stratejik ortaklığımızı pekiştiren, ayrılmaz iş birliğimizin ve ortak vizyonlarımızın bir sonucudur. Her iki taraf için de geri kazanımları olacaktır ve ittifakımızın daha güçlü temellere dayanmasını sağlayacaktır.” sözlerini kullandı.
İspanya’nın savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 2’sine ulaştığını vurgulayan Garcia, “Eğitim uçağı bu planlarımızın bir kesimi ve kilit bir program. Yalnızca eğitim uçağı projesi tek başına kâfi değil. Bu, yatırım, taahhüt, işbirliği, dost ve müttefik bir ülke olan Türkiye ile birliktelik açısından da çok değerli. F5’lerin yerine alacak bu proje bizim egemenliğimiz, stratejik özerkliğimiz ve 21. yüzyılın gereksinimlerine karşılık verecek rekabetçi bir pozisyona gelmemiz aşısından da kıymetli.” açıklamasında bulundu.
“TÜRKİYE İLE MUAHEDE UZUN VADELİ, YOLU IŞIKLARLA DOLU”
Airbus Savunma ve Uzay Şirketi İspanya İşleri Sorumlusu Marta Nogueira da “Bu yalnızca stratejik bir işbirliği değildir. Karşılıklı itimat ve ortak vizyonun bir eseridir. Askeri savunma sanayimiz karşılıklı olarak harikulâde gelişecektir. Türkiye ile yapılan bu mutabakat uzun vadeli, yolu ışıklarla dolu, çok büyük bir meydan okumadır. Yalnızca ülkeler ortası değil, kesimler ortası da kıymetli bir dönüm noktasını oluşturacaktır.” formunda konuştu.
Airbus Savunma ve Uzay Şirketi Air Power Sorumlusu Jean Brice Dumont da “Sektörde öncü bir ruh olacak bir muahede imzalanmıştır. bu geçiş noktası olacaktır.” dedi.
Dumont, proje kapsamında Hürjet uçaklarının 2028’te gelmeye başlayacağını, 2029-2030 eğitim kurslarında kullanıma gireceğini ve 2030-2035 periyodunda toplam 30 uçağın envanterlerinde olacağını açıkladı.
Dumont, “Türkiye’nin iştiraki bizim için olmazsa olmazdır lakin bu proje, uçak anahtar teslim bir proje değil.” diyerek, projenin gelişmeye çok açık olduğunu ve 2 bin 500 bireye istihdam sağlayacağını kaydetti.
İSPANYOL ŞİRKETLERDEN TÜRKİYE’YE ÖVGÜ
Bu ortada projeye katılan savunma bölümündeki İspanyol şirketlerinin temsilcileri de konuşmalarında Türkiye ile yapılan paydaşlığın ve projenin büyüklüğüne dikkati çekti.
İndra şirketinden Rafael Junco, “Örnek teşkil edecek, lokomotif bir proje.”, ITP Savunma Mühendislik Şirketi Temsilcisi Alfredo Lopez Diez de “Türkiye ile 20 yıldan fazladır birlikte işler yapıyoruz. Türk mühendislerin harikulâde bir kapasitesi var.” sözlerini kullandı.
