ABD Başkanı Donald Trump, Nevada ve Arizona’ya yapacağı ziyaretler için yola çıkmadan evvel Beyaz Saray önünde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Katoliklerin ruhani lideri Papa 14’üncü Leo’nun dini siyasi emellerine alet edenleri eleştirirken kendisinden bahsetmiş olma ihtimaline ait bir soruya Trump, “Papa’nın anlaması gereken çok değerli bir şey var. İran, büsbütün silahsız 42 bin kişiyi öldürdü. İran, nükleer silaha sahip olamaz. Şayet olursa, Papa’nın bulunduğu İtalya da dahil dünyadaki her ülke sorun yaşar. Papa’nın anlaması gerek. İran, nükleer silaha sahip olamaz. Dünya, büyük tehlikeye girer” sözlerini kullandı.
“(İRAN İLE ATEŞKESİ) UZATMAYA MUHTAÇLIK OLMAYABİLİR”
Trump, İran ile ateşkesin uzatılmasının gerekli olup olmadığı konusunda emin olmadığını söyledi. Ateşkesi uzatmayı düşünüp düşünmedikleri sorusuna Trump, “Belki buna gerek bile kalmaz. Uzatmaya gereksinim olmayabilir. İran bir mutabakat yapmak istiyor, iki ay evvel yapmaya yanaşmadıkları şeyleri bugün yapmaya hazırlar” dedi.
“(LÜBNAN’DA) ATEŞKES OLACAK”
İsrail ve Lübnan ortasında bir mutabakata ait bir soruya Trump, “Çok heyecan verici bir durum zira tam 48 yıl kelam konusu. Ateşkes olacak diye düşünüyorum. Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı ile görüşeceğiz. Bugün ikisiyle de konuştum. Ateşkes olacak ve Hizbullah da ateşkese dahil olacak” dedi.
Trump, İran ile yüz yüze görüşmelerin bir sonraki ayağının ne vakit olacağı sorusuna “Muhtemelen hafta sonu olacak” biçiminde yanıt verdi.
ABD’nin İran limanlarına giden ve oradan ayrılan gemilere yönelik ablukasına değinen Trump, “Abluka inanılmaz işliyor. İran ticaret yapamıyor. Donanması, yok hava kuvvetleri yok, hava savunması yok. Önderleri dahil her şeylerini kaybettiler. Artık yeni önderleri var ve onları epey makul buluyoruz” dedi.
“ANLAŞMA OLMAZSA ÇATIŞMALAR TEKRAR BAŞLAYACAK”
Trump, İran ile bir mutabakata varılmaması halinde çatışmaların yine başlayacağını açıkladı. İran ile muahede olmaması halinde ateşkesi uzatmayı düşünüp düşünmediği sorusuna Trump, “Anlaşma olmazsa çatışmalar tekrar başlayacak” dedi.
En kıymetli şeyin İran’ın nükleer silah edinmemesi olduğunu vurgulayan Trump, “İran, nükleer silah sahibi olmamayı çok kesin bir halde kabul etti. Ayrıyeten yer altındaki nükleer hususları de bize teslim etmeyi kabul ettiler. İran ile pek çok bahiste mutabakata vardık ve çok olumlu bir şey olacağını düşünüyorum” dedi.
“HİÇBİR GEMİ DONANMAMIZI GEÇEMİYOR”
ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı’nda uygulanan ablukaya da değinerek, “Donanmamız inanılmaz. Hiçbir gemi buraya girmeyi aklından bile geçirmiyor. Hiçbir gemi donanmamızı geçemiyor” dedi.
“PAPA İLE ARBEDE ETMİYORUM”
Papa Leo ile yaşadığı tansiyona ait bir soruya Trump, “Papa ile hengame etmiyorum. Papa bir açıklama yaptı ve İran’ın nükleer silaha sahip olabileceğini söyledi. Ben ise İran’ın nükleer silah sahibi olamayacağını söylüyorum. Papa’nın İran tarafından son iki yahut üç ay içinde öldürülen 42 bin protestocuya bakması gerek. Bunların elinde ne silah ne de diğer bir şey vardı. Buna bakınca, Papa ile farklı fikirde olduğumu söyleyebilirim. Görüşüne katılmama hakkına sahibim. Papa’nın görüşüne katılmama hakkım var. Papa’nın anlaması gerek. Gerçek dünya bu. Yakışıksız bir dünya” tabirlerini kullandı.
Vatikan’daki birinci Amerikalı papa olan Papa Leo’nun kardeşi Louis’in tam bir “Amerika’yı tekrar büyük yap” (MAGA) destekçisi olduğunu söyleyen Trump, “Papa’nın da olağanüstü biri olduğuna eminim, kendisiyle görüşmedim. Lakin ona katılmıyorum” dedi.
“PETROL FİYATLARI EVVELKİ DÜZEYLERDEN DAHA AŞAĞIYA İNECEK”
Petrol fiyatlarının seyrine ait bir soruya Trump, “İran ile çok başarılı bir müzakere yürüttüğümüzü düşünüyorum ve şayet muahede olursa, bunun yakında açıklanacağını düşünüyorum. Bu bize özgür petrol akışı ve Hürmüz Boğazı’ndan hür geçiş sağlayacak. Her şey yoluna girecek ve petrol fiyatları evvelki düzeylerden daha aşağıya inecek diye düşünüyorum. Birçok olumlu gelişme olacak” dedi.
“UYGUN BİR VAKİTTE LÜBNAN’A GİDECEĞİM”
Anlaşma sonrasında Lübnan’ı ziyaret etme ihtimaline ait bir soruya Trump, “Bunu yaparım. Uygun bir vakitte Lübnan’a gideceğim” sözleriyle karşılık verdi.
“ABLUKA, BOMBARDIMANDAN DAHA TESİRLİ OLDU”
İran’ın petrollerine hala ilgi duyup duymadığı sorusu üzerine Trump, “Bakacağız. İnanması güç ancak şu anda İran ile çok âlâ bir bağımız var. Bunun yaklaşık dört haftalık bombardıman ve güçlü ablukanın birleşiminin bir sonucu olduğunu düşünüyorum. Doğrusunu isterseniz, abluka, bombardımandan daha tesirli oldu” dedi.
“ANLAŞMA İSLAMABAD’DA İMZALANIRSA, GİDEBİLİRİM”
İran ile mutabakat olması halinde Pakistan’a gitme ihtimaline ait bir soru üzerine Trump, “Pakistan mükemmel bir iş çıkardı. Çok güzellerdi. Oraya gidebilirim. Şayet mutabakat İslamabad’da imzalanırsa, gidebilirim” dedi.
AVRUPA’YA YÖNELİK TENKİTLERİNİ TEKRARLADI
İngiltere ve Avrupalı müttefiklere reaksiyonunu tekrar lisana getiren Trump, “Biz NATO için trilyonlarca dolar harcıyoruz. Fakat Hürmüz ve İran üzere çok daha küçük bir sıkıntıda yardım istediğimizde yoklardı” dedi.
Trump, “Biz Ukrayna’da vardık. Aslında olmamalıydık. Geçmişte karşılaştıkları problemler konusunda yanlarında olduk. Lakin biz yardım istediğimizde yanımızda olmadılar. Bu yüzden, büyük bir çatışma olursa da yanımızda olmayacaklarını düşünüyorum” dedi.
Avrupalıların ABD’den daha fazla petrol ve gaz almaları gerektiğini düşünüp düşünmediği sorusuna Trump, “Evet almalılar. Tıpkı vakitte Kuzey Denizi’ni de kullanmalılar” sözlerini kullandı.
10 GÜNLÜK ATEŞKES SAĞLANDI
Öte yandan ABD Başkanı İsrail ile Lübnan ortasında 10 günlük ateşkes konusunda mutabakat sağlandığını bildirdi.
Trump, kendisine ilişkin Truth Social isimli toplumsal medya platformundan yaptığı açıklamada Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile “Son derece verimli bir görüşme gerçekleştirdiğini” duyurdu.
Trump’ın açıklamasına nazaran ateşkes bu gece 00.00’da başlayacak.
İki başkanın barışı sağlamak emeliyle 10 günlük bir ateşkesi başlatma konusunda mutabık kaldığını söyleyen Trump, şu sözleri kullandı:
“Salı günü, iki ülke – 34 yıl sonra birinci kez- Washington’da ‘büyük’ Dışişleri Bakanımız Marco Rubio’nun konut sahipliğinde bir ortaya geldi. Lider Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Rubio’ya, Genelkurmay Başkanı Dan Cain ile birlikte İsrail ve Lübnan’la işbirliği yaparak kalıcı bir barış sağlanması için çalışması talimatını verdim.”
Trump, iletisini “Dünya çapında 9 savaşı çözmek benim için bir onurdu ve bu 10’uncusu olacak, öyleyse haydi, bunu başaralım” argümanıyla sonlandırdı.
ABD’nin başşehri Washington’da 14 Nisan’da İsrail ile Lübnan ortasında ABD arabuluculuğunda başlayan görüşmelerden, karşılıklı olarak kararlaştırılan bir vakit ve yerde direkt müzakerelere başlama kararı çıkmıştı.
Toplantının akabinde Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Hamadeh-Moawad, görüşmede ateşkes talep ettiklerini açıklamıştı.
