Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türk savunma endüstrisinin harp paradigmasını değiştiren pek çok ögede dünyada birinci 5 ülke ortasına girdiğini belirterek, “Hedefimiz, bir yandan savunma endüstrisinde bu seyahati güçlü biçimde sürdürürken, bir yandan da bütün bu imkan ve kabiliyetleri endüstrinin başka bölümleriyle daha etkileşimli hale getirebilmek.” dedi.
Kacır, Sakarya’nın Sapanca ilçesinde düzenlenen Milletlerarası İktisat Tepesi’nde (UEZ 2026) yaptığı konuşmada, global gelişmelere değindi.
Türkiye’nin global ticaretteki hissesini yüzde 0,55’lerden yüzde 1,07’ye yani iki misline, global üretim katma kıymetindeki hissesini yüzde 0,69’dan 1,38’e çıkarmayı başardığını bildiren Kacır, “Türkiye, 2002’de yalnızca 41 milyar dolar imalat sanayi katma kıymeti üretebilmişti. Geçtiğimiz yıl Türk endüstrisi, 246 milyar dolar katma paha oluşturdu. 2002’den 2025’e 23 yıl geçti, dünya çok değişti. Lakin dünyanın süratiyle gitmiş olsaydık, biz lakin 123 milyar dolar sanayi katma bedeli üretmiş olacaktık. Yani ortaya koyduğumuz daha ileri performans sayesinde bunun tam iki misli 246 milyar dolar imalat sanayi katma kıymet üretmeyi başardık.” diye konuştu.
Kacır, dalların ihracat kabiliyetine işaret ederek, askeri insansız hava aracı pazarının global seviyede üçte ikisinin Türk firmalarının elinde olduğunu vurguladı. Türkiye’nin pek çok başlıkta Avrupa’da birinci 5 üretici ülke ortasında olduğuna dikkati çeken Kacır, gelecek devirde atılacak adımlarla üretim kabiliyetlerini daha ileri düzeylere çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.
Avrupa’nın en büyük sanayi ülkelerinin hala pandemi öncesi üretim seviyelerinin çok gerisinde kaldığını aktaran Kacır, “Fransa’da üretim seviyesi pandemi öncesinin 2020 yılı ocak ayının hala yüzde 3 daha aşağısındadır. İtalya’da yüzde 5,4 daha aşağısındadır. Almanya’da üretim seviyesi 2020 yılı ocak ayının, yani bugünden 6 yıl öncesinin hala yüzde 11,8 daha gerisindedir. Türkiye’de ise sanayi üretim seviyesi 2020 yılı ocak ayının, yani pandemi öncesinin yüzde 31 daha üstündedir.” tabirlerini kullandı.
“Çin’den sonra rekabet gücü en süratli yükselen ihracatçı ülkeyiz”
Kacır, Türkiye’nin kurduğu güçlü sanayi altyapısı ve elde ettiği üretim, teknoloji, AR-GE, inovasyon ekosistemindeki dinamizm ve teşebbüsçüler sayesinde salgın periyodunun ve sonrasının kazanan ülkelerinden olmayı başardığının altını çizerek, bu kıssada teknoloji düzeyinde elde edilen kazanımların büyük hissesi olduğunu lisana getirdi. Geçen yıl 112 milyar dolar teknoloji düzeyi yüksek ve orta-yüksek seviyede olan eser ihracatı yapıldığını aktaran Kacır, şu değerlendirmelerde bulundu:
“2025 yılı ihracatımıza baktığımızda, yüksek teknolojili eserlerde yüzde 12,5, orta-yüksek teknolojili eserlerde yüzde 10,6 artış yakaladığımızı görüyoruz. Son 5 yıla baktığımızda, Türkiye’nin ihracattaki artışının tamamının yüksek ve orta-yüksek teknolojili eserlerden geldiğini de söz edebiliriz. Türkiye’nin eser portföyü çok genişledi, rekabetçi olarak ihraç ettiğimiz eser sayısı çok arttı ancak bunun da ötesinde sahip olduğumuz coğrafik pozisyonu, yanlışsız lojistik yatırımları, bağlantısallık adımları sayesinde faal halde değerlendirmeyi başardık ve rekabetçi olarak ihracat yaptığımız ülke sayısını 30 yıl öncesinin 2 mislinden daha ileri düzeye taşıdık. Türkiye, Çin’den sonra Avrupa ortasına kadar uzanan geniş coğrafik jenerasyonun rekabet gücü en süratli yükselen ihracatçı ülkesi oldu.”
“Milli gelirin yüzde 1,5’ini AR-GE’ye ayırdık”
Kacır, ulusal gelirin yüzde 1,5’ini AR-GE’ye ayırdıklarını, bu oranın Avrupa’da önde gelen sanayi ülkeleriyle emsal düzeylerde olduğunu anlatarak, araştırma geliştirmeye ayrılan kaynağın 20 milyar dolara eriştiğini kaydetti.
Türk özel kesiminin her yıl 14 milyar dolara yakın araştırma, geliştirme yatırımı yaptığını aktaran Kacır, öte yandan 1 yılda yapılan patent müracaat sayısının 11 binleri aştığını ve 114 teknoparkta 12 bin 800’den fazla teknoloji teşebbüsünün AR-GE ve inovasyon odaklı çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi. Bu muvaffakiyet kıssasında misal ülkelerden ayrışılan temel ögelerden birinin savunma endüstrisi olduğunun altını çizen Kacır, şöyle devam etti:
“23 yıl öncesine döndüğümüzde, Türkiye’de tüm savunma ve havacılık bölümümüzün yılda 1 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklük taşıdığını görürken, artık yılda 20 milyar doların üzerinde bir satış geliri elde ediyor Türk savunma ve havacılık kesimi. İhracatımız 248 milyon dolardan 10 milyar doların üzerine çıktı. Türkiye, savunma ve havacılık ihracatında dünyada 11. sıraya yükseldi. Halihazırda 1400’den fazla araştırma geliştirme projesi, Türk savunma endüstrisi tarafından icra ediliyor ve 150 milyar dolara yakın bir mukavele büyüklüğüyle aslında gelecek 20 yılı hedefleyen bir perspektifle savunma ve havacılık kesimi büyümesini sürdürüyor.”
“Savunma ve havacılık dalındaki muvaffakiyetler altın tepside sunulmadı”
Kacır, bu seyahatin Türkiye açısından kolay olmadığını, savunma ve havacılık dalında elde edilen muvaffakiyetlerin diğerleri tarafından altın tepside sunulmadığını söyledi. Türkiye’nin bütün alt sistemleri çekirdek teknolojilerine kadar birçok vakit kendi imkanlarıyla geliştirdiğini anlatan Kacır, şunları kaydetti:
“Bu elbette projelerimizin mühletini tahminen uzattı, tahminen maliyetlerimizi artırdı lakin nihayetinde bize o denli bir kabiliyet kazandırdı ki artık Türk savunma endüstrisi harp paradigmasını değiştiren pek çok ögede dünyada birinci 5 ülke ortasına girmiş oldu. Bütün bu zorluklar aslında yeni kuşak savunma endüstrisi teknolojilerinde Türkiye’nin pek çok emsal ülkenin tek başına sahip olmadığı bir kabiliyet düzeyine erişmesini beraberinde getirdi. Amacımız, bir yandan savunma endüstrisinde bu seyahati güçlü halde sürdürürken, 1400’den fazla projeyi başarılı halde nihayete erdirme çabasına devam ederken, bir yandan da bütün bu imkan ve kabiliyetleri endüstrinin başka dallarıyla daha etkileşimli hale getirebilmek.”
(Sürecek)
