Türkiye’nin Somali açıklarında yürüttüğü hidrokarbon arama faaliyetlerinde yeni bir etaba geçilirken, “Çağrı Bey” sondaj gemisinin Mogadişu’ya ulaşmasıyla birlikte iki ülke ortasındaki stratejik işbirliği de derinleşiyor. Uzmanlar, sürecin hem güç hem de egemenlik boyutuyla dikkati çektiğini belirtiyor.
Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Mustafa Başkara ile SETA araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş, sürece ait AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Dr. Başkara, Türkiye ile Somali münasebetlerinin son yıllarda değerli ölçüde geliştiğini söz ederek, bu sürecin dönüm noktasına işaret etti. Başkara, “Türkiye ile Somali bağlarını önemli bir halde geliştirmektedir lakin işin milat noktası denilebilecek tarafı da 2011 yılında Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan’ın Somali’ye uzattığı yardım eli ve o tarihten itibaren yapılan büyük adımlar.” dedi.
Sondaj faaliyetlerinin iki ülke açısından birincileri barındırdığına dikkati çeken Başkara, “Artık Somali bakımından birinci kere denizlerinde bir sondaj çalışması yapılıyor, Türkiye bakımından ise birinci sefer Türkiye dışında bir yerde sondaj çalışması yapılıyor ve her iki taraf bakımından da tarihi bir ana şahitlik ediyoruz.” sözlerini kullandı.
Türkiye ile Somali ortasındaki işbirliğinin sadece güç alanıyla hudutlu olmadığını vurgulayan Başkara, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Zaten Somali ile Türkiye ortasındaki alakalar yalnızca denizlerde hudutlu değildir. Çünkü geçtiğimiz günlerde birinci sefer Türk sahipli bir gemi Somali bayrağını dalgalandırmaya başladı. Bunun yanı sıra Somali devleti ile Türkiye’den Oyak şirketi muahede imzaladı ve her iki taraf da denizdeki canlılar üzerinde ortaklaşa kazanacaklar.”
Başkara, Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi olarak süreci yakından takip ettiklerini belirterek, “Ümit ediyorum ki çok yakın vakitte hem Somali vatandaşları hem de Türk devleti için müjdeli haberler alacağız.” diye konuştu.
“Çağrı Bey umudu da beraberinde getirdi”
SETA araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş ise sürecin sadece güç boyutuyla değil, tıpkı vakitte devlet kapasitesi ve egemenlik açısından da değerli olduğuna dikkati çekti. Demirtaş, “Somali’de devlet kapasitesindeki gelişmeyle bir arada bu süreç bir manada egemenlikle direkt ilgilidir. Zira bu süreç büsbütün Somali devletinin egemenliği altında yapılmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Çağrı Bey yalnızca kendi gelmedi, umudu da beraberinde getirdi.” diyen Demirtaş, projenin Somali açısından sembolik bir mana da taşıdığını kaydetti.
Türkiye ile Somali ortasındaki münasebetlerin tarihi köklerine işaret eden Demirtaş, “İki ülke ortasında geçmişten de gelen, bilhassa 15. yüzyılın sonlarına hakikat dayanan ilgiler, şu anda ilerleyen yıllarda daha da gelişmesi beklenen güçlü bir iştirak kuruldu.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin derin deniz sondaj gemisi “Çağrı Bey”, dün Somali’nin başşehri Mogadişu’da düzenlenen ve her iki ülkeden üst seviye yetkililerin de katıldığı karşılama merasiminin akabinde birinci faaliyetini gerçekleştireceği Curad-1 kuyusuna uğurlandı.
Türkiye ile Somali ortasındaki işbirliği, 2011 yılından bu yana güvenlik, askeri eğitim, iktisat, sıhhat, eğitim ve altyapı üzere alanlarda çok boyutlu halde gelişiyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Mogadişu’da kurulan TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü aracılığıyla Somali ordusuna eğitim verilirken, savunma, deniz güvenliği, güç arama ve kalkınma yardımları alanlarında yürütülen projeler de ülkenin istikrarına katkı sağlıyor.
