Selçuk Üniversitesi (SÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul’un yürütücülüğündeki proje kapsamında Orta Toroslar’da keşfedilen dört yeni kayagülü türü literatüre kazandırıldı.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, Prof. Dr. Tuna Uysal, Doç. Dr. Meryem Bozkurt, Doç. Dr. Emrah Şirin, Doç. Dr. Hakkı Demirelma ve Doç. Dr. Burcu Yılmaz Çıtak, Türkiye genelinde 45 kentte saha çalışması yaptı.
Konya, Karaman ve Antalya’dan alınan örnekler üzerinde yapılan değerlendirme ve analizler sonucunda, daha önce bilinmeyen dört yeni kayagülü türü kayıtlara geçti. Türler, bilim dünyasına tanıtılarak uluslararası dergide yayımlandı.
Ertuğrul, çalışmalarının TÜBİTAK tarafından desteklenen kayagülü (Aethionema) cinsinin revizyonuna yönelik projenin ürünü olduğunu dile getirdi.
Arazi çalışmalarında yaklaşık 1500 örnek topladıklarını anlatan Ertuğrul, “Ayrıca yurt içindeki 15 herbaryum (bitki örneklerinin bulunduğu koleksiyon) ve yurt dışındaki yaklaşık 10 uluslararası herbaryumu inceleyerek toplamda 2 bin 500’e yakın örnek üzerinde çalıştık. Morfolojik, taksonomik, tohum, polen, moleküler ve kromozom analizlerini birlikte değerlendirerek bu dört bitki türünün bilim dünyası için yeni olduğuna karar verdik.” diye konuştu.
“Türkiye bu bitki grubu açısından önemli bir merkez”
Yeni türlerin tamamının Toroslar’da yayılış gösterdiğine dikkati çeken Ertuğrul, şunları kaydetti:
“Bu bitkilerin tamamı Konya, Karaman ve Antalya’daki Toros Dağları’nda tespit edildi. İki tür Karaman’da, biri Konya’da, biri ise Antalya’nın Akseki ilçesinde tanımlandı. Bu türleri Beyşehir kayagülü, Sultan kayagülü, Akseki kayagülü ve Göktepe kayagülü olarak adlandırdık. Kayagülü cinsi dünyada yaklaşık 70 türle temsil ediliyor ve bunların 51’i Türkiye’de yayılış gösteriyor. Bu 51 türün 37’si endemik, yani yalnızca Türkiye’de bulunuyor. Bu durum Türkiye’yi bu bitki grubu açısından önemli bir merkez haline getiriyor. Türlerin büyük bölümü serpantin ve kireçtaşı gibi kayaç alanlarda, 1100 ile 2 bin metre arasındaki yükseltilerde yetişiyor. Beyşehir kayagülü ise daha çok bozkır alanlarda görülüyor. Bu bitkiler halk tarafından çok bilinen türler değil. Bu nedenle kullanım alanlarına dair literatürde şu an için bir bilgiye rastlamadık.”
Yeni keşfedilen türlerin de yaklaşık 30 bin örnekle Türkiye’nin önemli koleksiyonları arasında yer alan ve Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü bünyesinde bulunan KNYA Herbaryumu’na eklendiğini aktaran Ertuğrul, hazırlıkları süren ve yaklaşık 70 cilt olarak planlanan “Resimli Türkiye Florası” çalışmasıyla Türkiye’nin bitki çeşitliliğinin güncel ve görsel şekilde sunulmasının hedeflendiğini ifade etti.
