İhracatçılara vergi indirimi, yurt dışı karlara vergi istisnası, “varlık barışı” ile ilgili düzenleme, teknogirişimlere teşvik ve İstanbul Finans Merkezi’ne vergi indirimini kapsayan “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”, TBMM Plan ve Bütçe Komitesi’nde kabul edildi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” kabul edildi.
Uluslararası rekabet gücünün artırılması, dış ticaret istikrarının uygunlaştırılması, yüksek katma kıymetli üretimin desteklenmesi ve teknoloji girişimciliğinin geliştirilmesi hedeflenen teklifle, ekonomik büyümeyi desteklemek, ihracatı artırmak, döviz girişini teşvik etmek ve Türkiye’nin yatırım ortamını güçlendirmek amaçlanıyor.
KAMU ALACAKLARINDA TAKSİT MEBLAĞI 72 AYA ÇIKARILDI
Kabul edilen düzenlemelerle birlikte, kamu alacaklarının yapılandırılmasında değişiklikler yapıldı. Buna nazaran, borçların tecilinde azami taksit müddeti 36 aydan 72 aya çıkarılırken, teminatsız tecil fiyatı 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi.
Yabancı kaynak girişini teşvik etmeye yönelik olarak, yurt dışı çıkarlara sağlanan vergi istisnasından yararlanan bireyler için veraset yoluyla intikallerde yüzde 1 oranında vergi uygulanması öngörüldü.
TEKNOLOJİ ÇALIŞANINA PAY SENEDİ TEŞVİKİ
Teknoloji teşebbüslerine yönelik teşvikler de genişletildi. Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara verilen pay senetlerinde gelir vergisi istisnasının üst sonu artırılırken, bu payların elde tutulma mühletleri yine düzenlendi.
Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara sağlanan pay senedi teşvikleri de genişletiliyor. Teknogirişim çalışanlarına verilen hisse senetlerinde vergi muafiyet üst hududu bir yıllık brüt fiyat meblağından iki katına çıkarılırken, bu payların elde tutulma müddetleri kısaltılıyor. Buna nazaran, payların iki yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, üç ila dört yıl ortasında elden çıkarılması halinde yüzde 75’i, beş ila altı yıl ortasında elden çıkarılması halinde ise yüzde 25’i geri alınacak.
YURT DIŞI KARLARA 20 YIL VERGİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu kapsamındaki yurt dışı kar istisnasından yararlanan bireyler için, bu mühlet içinde gerçekleşen miras intikallerinde veraset vergisi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak.
Teklifle, Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen yeni düzenleme ile makul kaideleri sağlayan gerçek bireylerin yurt dışından elde ettikleri çıkar ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutuluyor. Bu istisnadan yararlanabilmek için son üç takvim yılında Türkiye’de yerleşik olunmaması ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması kaidesi aranıyor. Kelam konusu karlar için beyanname verilmeyecek, öbür gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek. Ayrıyeten bu çıkarlara ait sarfiyat ve maliyetler Türkiye’de vergiye tabi çıkarların tespitinde dikkate alınmayacak ve yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilemeyecek.
“NİTELİKLİ HİZMET MERKEZİ” KAVRAMI MEVZUATA GİRİYOR
Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan çalışana yönelik vergi istisnası da düzenleme kapsamına alınıyor. Buna nazaran, bu merkezlerde istihdam edilen nitelikli çalışanın fiyatlarının brüt minimum fiyatın üç katına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna tutulacak. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren merkezlerde ise bu hudut beş kat olarak uygulanacak. Cumhurbaşkanına da bu oranları bir kata kadar düşürme yahut iki katına kadar artırma yetkisi veriliyor.
Teklifle birlikte “nitelikli hizmet merkezi” kavramı da mevzuata giriyor. Buna nazaran, en az üç farklı ülkede faaliyet gösteren şirketlere hizmet sunan ve yıllık gelirinin en az yüzde 80’ini yurt dışından elde eden sermaye şirketleri bu kapsamda pahalandırılacak. Bu merkezler, finansal danışmanlık, stratejik idare, risk ve likidite idaresi, yatırım planlaması, muhasebe, kontrol, dijital dönüşüm, bilgi tahlili, hukuk, insan kaynakları, satış ve Ar-Ge üzere çok sayıda alanda hizmet sunabilecek.
TRANSİT TİCARETTE YÜZDE 100 VERGİ İNDİRİMİ UYGULANACAK
Kurumlar vergisi düzenlemeleri kapsamında transit ticaret ve hizmet gelirlerine yönelik indirimler de genişletiliyor. Yurt dışından alınan malların Türkiye’ye getirilmeden satılması yahut bu süreçlere aracılık edilmesi halinde elde edilen karların yüzde 95’i kurumlar vergisinden indirilecek.
İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak. Benzeri halde, nitelikli hizmet merkezlerinin yurt dışından elde ettiği karların yüzde 95’i vergiden indirilecek, bu oran İstanbul Finans Merkezi’nde yüzde 100 olacak. Bu indirimlerden yararlanmak için yararların beyanname müddeti içinde Türkiye’ye transfer edilmesi koşulu aranacak ve teşvikler 20 hesap periyodu boyunca uygulanacak.
İHRACATÇILARDAN KURUMLAR VERGİSİ DÜŞÜRÜLÜYOR
İhracatı teşvik etmek maksadıyla kurumlar vergisi oranlarında da kıymetli değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, imal ettikleri malları direkt ihraç eden imalatçı kurumların ihracat çıkarlarına yüzde 9, öteki ihracatçıların ihracat çıkarlarına ise yüzde 14 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Aracılı ihracat kapsamında yapılan süreçler de bu indirimli oranlardan yararlanabilecek.
DÜZENLEMEYE “ZİRAİ ÜRETİMLE” UĞRAŞANLAR DA EKLENDİ
Teklifin görüşmeleri esnasında kelam konusu 8’inci madde de AK Parti tarafından verilen önergeyle hususun kapsamı genişletildi. Yapılan yeni düzenlemeyle, sanayi sicil dokümanına sahip olan ve fiilen üretim faaliyeti yürüten kurumlar ile zirai üretimle iştigal eden kurumların sadece üretim faaliyetlerinden elde ettikleri yararlara uygulanacak kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak belirlenecek. Böylelikle kelam konusu kurumlar için üretimden elde edilen karlara yönelik vergi indirimi sağlanmış olacak.
Düzenlemeyle birlikte, indirimli kurumlar vergisi uygulamasından yararlanan çıkarlar için ek bir vergi avantajının önü de kapatılıyor. Buna nazaran, kelam konusu yararlar için Kurumlar Vergisi Kanunu’nun yedinci fıkrası kapsamında ayrıyeten indirim uygulanmayacak.
“VARLIK BARIŞI” KAPSAMINDA YURT DIŞINDAKİ VARLIKLAR 2027 YILINA KADAR BİLDİRİLECEK
Düzenlemenin en kapsamlı başlıklarından birini ise, kamuoyunda “varlık barışı” olarak bilinen uygulama oluşturuyor. Buna nazaran, yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul değerler 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka yahut aracı kurumlara bildirilecek. Bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi yahut yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin banka hesaplarına yatırılması gerekecek. Gümrük yönetimine yapılan bildirimler Gelir Yönetimi Başkanlığı’na iletilecek.
Yurt içinde bulunmasına karşın işletmelerin kayıtlarında yer almayan varlıklar da tıpkı tarihe kadar bildirilebilecek ve banka ya da aracı kurumlara yatırılması mecburî olacak. Bildirilen varlıklar defterlere kaydedilecek, bilanço temeline nazaran defter tutanlarda özel fon hesabında izlenecek ve bu fon iki yıl mühletle işletmeden çekilemeyecek. Bu varlıklar periyot yararının tespitinde dikkate alınmayacak.
VARLIKLARIN FİNANSAL ARAÇLARDA TUTULMASI TAAHHÜT EDİLİRSE VERGİ ORANI YÜZDE 0’A DÜŞÜRÜLECEK
Düzenleme kapsamında banka ve aracı kurumlar tarafından bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 oranında vergi alınacak. Lakin varlıkların makul müddetlerle finansal araçlarda tutulmasının taahhüt edilmesi halinde bu oran yüzde 0’a kadar düşürülebilecek. Öte yandan, 2027 yılı içinde yapılacak bildirimlerde vergi oranlarına artış uygulanacak.
Madde kapsamında bildirilen varlıklar için hiçbir halde vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak. Lakin öbür nedenlerle yapılacak incelemelerde, bildirilen varlıklarla ilişkilendirilebilen matrah farkları muhakkak kaidelerle vergiden muaf tutulacak. Koşulların ihlal edilmesi halinde ise sağlanan avantajlar ortadan kalkacak ve vergiler gecikme faiziyle tahsil edilecek.
İSTANBUL FİNANS MERKEZİ’NDEKİ KURULUŞLARA 2047 YILINA KADAR VERGİ İSTİSNASI SAĞLANIYOR
İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik teşvikler de genişletiliyor. Gelir vergisi avantajları tüm iştirakçileri kapsayacak formda genişletilirken, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan işçi için ikili teşvikin önüne geçiliyor. Ayrıyeten, finansal kuruluşlara sağlanan kurumlar vergisi indiriminin müddeti 2031’den 2047’ye uzatılıyor, harç muafiyeti müddeti ise 5 yıldan 20 yıla çıkarılıyor.
