TÜRKİYE Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Konseyi’nde, doğum müsaadesi ve toplumsal medyaya 15 yaş düzenlemesini içeren, ‘Sosyal Hizmet Kanunu ve Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ kabul edildi.
TBMM Genel Konseyi’nde, doğum müsaadesi ve toplumsal medyaya 15 yaş düzenlemesini içeren, ‘Sosyal Hizmet Kanunu ve Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin 1’er dakikalık konuşmaları, küme başkanvekillerinin değerlendirmeleri ve siyasi parti kümelerinin TBMM Başkanlığı’na sunduğu önergeler üzerine görüşmelerin tamamlanmasının akabinde teklife geçildi. Teklif üzerindeki görüşmelerin tamamlamasıyla teklif kabul edilerek kanunlaştı.
DARÜLACEZE’YE YAPILACAK YARDIMLAR VERGİ KAPSAMI DIŞINA ALINACAK
Kanuna nazaran; Darülaceze’ye yapılacak besin, paklık, giyecek, yakacak bağışlarının yanı sıra nakdi yardımlar gelir vergisi kapsamı dışına alınacak. Öteki taraftan Devlet memurlarının gözetici aile olmaya teşvik edilmesi amaçlıyor. Böylece hami aile sayısının artması ile daha fazla çocuğun aile ile yaşaması için hami aile olan memurlara isteğe bağlı 10 gün müsaade verilecek. Bir öbür husus ile 65 yaşını dolduran vatandaşlar ile muhtaç, güçsüz ve kimsesiz vatandaşlara bağlanan aylıkların iadesinde yasal faiz temel alınacak. Aylığa hak kazanmak üzere hazırlanan evrakların gerçeğe karşıt olması halinde ödenen aylıklar ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiziyle hesaplanacak ve meblağıyla birlikte geri alınacak. Gerçeğe uygun olmayan belgeyi düzenleyen ve kullananlar hakkında ise ceza kovuşturması yapılacak.
KORUYUCU AİLE TOPLUMSAL HİZMET MODELİ GELİŞTİRİLİYOR
Kanunla ‘Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan değişiklikle kanuna ‘İhtisaslaştırılmış Çocuk Meskenleri Sitesi’, ‘Çocuk Meskenleri Sitesi’, ‘Çocuk Muhafaza Birinci Müdahale ve Kıymetlendirme Merkezi’, ‘İhtisaslaşma’, ‘Sosyal ve Ekonomik Destek’, ‘Koruyucu Aile’, ‘Merkezi İzleme Sistemi’ kavramları ekleniyor. Devlet müdafaasındaki çocukların aile ortamında büyümelerini sağlamak ve topluma sağlıklı bireyler olarak kazandırılmaları için esirgeyici aile toplumsal hizmet modeli geliştiriliyor. Buna nazaran sistem daha fazla ailenin iştirakinin teşvik edilmesi için ‘Sosyal Hizmetler Kanunu’nda değişiklik yapılıyor. Halihazırda esirgeyici aile mukavelesi devam eden esirgeyici ailelerde eşlerden birinin, sigortalı olarak ay içerisinde 30 günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle, isteğe bağlı sigortalı olanlar hariç olmak üzere, toplumsal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık yahut iştirakçilik kapsamında ödediği primin, ‘Sosyal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’ uyarınca belirlenen prime temel çıkar günlük alt hududu üzerinden hesaplanacak fiyatı, ödeme dokümanının ibrazı halinde aylık ödemelere ek edilerek karşılanacak.
YATILI KURULUŞLARDA SAĞLANAN HİZMETİN AKSAMAMASI İÇİN TÜM İŞLER VALİLİKÇE YÜRÜTÜLECEK
Kanunla birlikte kapatılmasına karar verilen yatılı kuruluşlarda, muhtaçlık duyulması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin devamlılığını sağlamak için tüm işler valilikçe yürütülecek. Bu yetki çerçevesinde öbür bir kuruluşa nakli çabucak yapılamayan şahıslara 6 ay müddet verilecek. Bu süreçte Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı yatılı kuruluşlarda vazife yapan işçi, süreksiz olarak görevlendirilebilecek. Toplumsal hizmet kuruluşlarında hizmet verilen bireylere yönelik tehdit, baskı yahut özgürlüğün keyfi engellenmesini içeren fizikî, cinsel, tıbbi, ruhsal yahut ekonomik açıdan ziyan veren aksiyonlardan ötürü cezalandırılmasına karar verilmiş olan aksiyonlar nedeniyle açılan kovuşturma sonuçlanıncaya kadar valilikçe önlem alınabilecek. Ayrıyeten devlet müdafaası altında yetişen gençlerin istihdam hakkından yararlanması için en az 5 yıl kuruluş bakımı yahut gözetici aile toplumsal hizmet modellerinden fiilen yararlanması ve reşit olduğu tarih prestijiyle fiilen yararlanmaya devam ediyor olması gerekecek. Ayrıyeten korunma, bakım önlem kararının sona erdiği tarih prestijiyle Türk vatandaşı olması, 14 yaşını doldurması, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olması, en az ortaöğretim mezunu olması, 18 yaşın doldurması ve korunma kararının sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde bakanlığa müracaat kurallarını tamamlaması gerekecek.
YATILI TOPLUMSAL HİZMET KURULUŞLARINA KAMERA KURULACAK
Kanuna nazaran, ‘Sosyal Hizmet Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna kapsamda; yatılı toplumsal hizmet kuruluşlarında sunulan toplumsal hizmet kalitesinin artırılması, bireylerin ve kuruluşların güvenliğinin sağlanması, bireylerin yeterli olma halinin temini, acil durumlara süratli ve tesirli bir halde müdahale edilmesi ve kabahat işlenmesinin önlenmesi gayesiyle yazılım takviyeli kamera sistemleri kurulacak. Yatılı toplumsal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmetlerin kalite ve verimliliğinin artırılması, özel ihtiyaçlı bireylerin muhtaçlıklarının tespit edilmesi, kabahat işlenmesinin önlenmesi ve acil durumlarda erken müdahalenin sağlanması hedefiyle Merkezi İzleme Sistemi’ne bağlı yazılım dayanaklı kamera sistemlerinden yararlanılacak. Bu çerçevede elde edilecek şahsî datalar isimli yahut idari soruşturmaya temel teşkil etmemesi halinde, ‘Kişisel Bilgilerin Korunması Kanunu’ ve ilgili mevzuatında gösterilen metot çerçevesinde, kayıt tarihinden 2 yıl geçtikten sonra silinecek. Bu bilgiler mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş yahut kişi ile paylaşılamayacak. Fakat kamu hizmetlerinin kalite ve verimliliğinin artırılması ile plan ve siyaset geliştirilebilmesi emeliyle bu datalardan anonim hale getirilmek suretiyle yararlanılabilecek. Kanun ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti, ulusal siyaset ve stratejilerin oluşturulması ve toplumsal yardımlardan yararlanacak şahısların objektif ölçütlere nazaran belirlenmesinde kullanılmak üzere müracaat mevzusuyla ilgili olmak kaydıyla, toplumsal yardım yahut toplumsal hizmet müracaatında bulunan ya da halihazırda bu yardım ve hizmetlerden yararlanan bireyler ile bu şahısların hanelerine ilişkin taşınır, taşınmaz, toplumsal güvenlik, toplumsal yardım, sıhhat, gelir, sarfiyat, varlık, nüfus ve mali durumlarına ait her türlü bilgi ve bilgiyi gerçek ve hukuksal şahıslardan talep edebilecek.
KADINLARIN DOĞUM MÜSAADESİ 24 HAFTAYA ÇIKARILIYOR
Kanunla yapılan bir öbür değişikliğe nazaran; toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden fiyatsız ve indirimli yararlanmaya ait asıllar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının görüşleri alınarak Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Aile ve Toplumsal Hizmetler bakanlıklarınca ortaklaşa çıkarılan yönetmelikle düzenlenecek. Ayrıyeten belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ilişkin kent içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı ile özel deniz ulaşımı aracı için bunların işletmecilerine, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gelir dayanağı ödemesi yapılacak. Öteki taraftan bayanların doğum sonrası fiyatlı müsaade müddeti 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak. Böylelikle bayanlar doğumdan evvel 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta müsaade kullanabilecek. Fakat sıhhat durumu uygun olduğu takdirde, hekimin onayı ile bayanın talep etmesi halinde doğumdan evvel çalışabileceği mühlet 3 haftadan 2 haftaya düşürülecek. Bayanın isteği halinde, 24 haftalık, çoğul gebelik halinde ise 26 haftalık mühletin tamamlanmasının akabinde fiyatsız müsaade verilecek. Eşi doğum yapan devlet memurlarına verilen 10 günlük babalık müsaade mühleti erkek personellere de verilecek. ‘Türk Silahlı Kuvvetleri İşçi Kanunu’, ‘Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu’, ‘Jandarma Teşkilat, Vazife ve Yetkileri Kanunu’nda yapılan değişiklikle bayan işçiye sağlanan fiyatlı doğum sonrası müsaade mühleti 8 haftadan 16 haftaya, toplam fiyatlı doğum müsaadesi müddeti 24 haftaya çıkarılıyor. Bir öteki unsurda ise cinsel atak, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel alaka, uyuşturucu yahut uyarıcı unsur imal ve ticareti, fuhuş, insan ticareti, taammüden öldürme cürümlerinden haklarında mutlakmış mahkumiyet kararı bulunanlar çocukların ağır bulunduğu alanlarda hizmet veren yerlerde çalışamayacak. Bu kapsama giren bireylere iş yerlerinin açılması yahut işletilmesi için müsaade ve ruhsat verilmeyecek.
SOSYAL AĞ SAĞLAYICILAR 15 YAŞINI DOLDURMAMIŞ ÇOCUKLARA HİZMET VERMEYECEK
Diğer taraftan oyun platformları ile ilgili düzenlemeler de yapılıyor. Buna nazaran oyun platformu tarzına uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak lakin derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine nazaran derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun platformu içerik yahut yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri gizli kalmak kaydıyla, yordamına uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak. Öte taraftan çocukların fizikî, ruhsal ve toplumsal gelişimlerinin dijital ortamdaki ziyanlı içeriklerden, siber zorbalıktan ve istismardan korunması hedefiyle toplumsal ağ sağlayıcılarına yükümlülükler getiriliyor. Bu kapsamda toplumsal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet vermeyecek. Toplumsal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara has ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli önlemleri alacak. Alınan önlemler toplumsal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.
İÇERİK KALDIRMA KARARINI UYGULAMAYAN TOPLUMSAL AĞ SAĞLAYICILARINA REKLAM VERİLMEYECEK
Sosyal ağ sağlayıcıları ile ilgili yapılan öbür düzenlemelere nazaran ise ağ sağlayıcıları; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn denetim araçları sağlayacak. Ebeveyn denetim araçları ise hesap ayarlarının denetim edilmesine, satın alma, kiralama ve fiyatlı üyelik üzere fiyata dayalı süreçlerin ebeveyn müsaadesine yahut onayına tabi kılınmasına ve kullanım müddetinin izlenmesi ve bu müddetin sonlandırılmasına ait düzenekleri hayata geçirecek. Toplumsal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici önlemleri almakla yükümlü olacak. Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan toplumsal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, içeriğin çıkarılması yahut erişimin engellenmesi kararlarına husus yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması konusunda gerekli her türlü önlemi alacak. Önlem almayan ağ sağlayıcılarına idari para cezası verilecek. Verilecek ceza toplumsal ağ sağlayıcının bir yıl evvelki global cirosunun yüzde 3’üne kadar idari para cezası verilecek. İdari para cezasını 30 gün içinde ödemeyen toplumsal ağ sağlayıcılarına vergi mükellefleri yeni reklam veremeyecek. Reklam yasağına karşın 3 ay boyunca ödeme yapılmaması halinde BTK, toplumsal ağ sağlayıcının internet bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.
GENEL KONSEY KAPANDI
Kanunun kabul edilmesinin akabinde Meclis Başkanvekili Adan, birleşimi 23 Nisan Perşembe günü toplanmak üzere kapattı.
